nieuws

Tramlijn zonder storende elektromagnetische velden

bouwbreed Premium

De elektromagnetische velden van nieuwe tramlijnen in Utrecht en Delft zorgen voor minder overlast op gevoelige medische en onderzoeksapparatuur. Het is gelukt om het veld van trambanen fors te reduceren, zodat MRI-scanners en NMR-magneten weer betrouwbaar functioneren.

Tramlijnen veroorzaken steevast prob lemen bij gevoelige apparatuur. De stromen in het tramsysteem geven een magnetisch veld van duizenden nano tesla’s. Het magnetische veld ontstaat als stroom via de bovenleiding van de tram via het voertuig naar de rails vloeit. Dit leidt tot problemen in ziekenhuizen en onderzoekscentra met gevoelige apparatuur.

Bij elektrisch vervoer lopen overal stromen die zorgen voor een bijdrage aan het magnetische veld. Dat is vooral groot door de lengte van de bovenleiding en de relatief grote afstand tussen de plus (bovengeleider) en de min (rails). Het meest vervelende is dat het veld niet stationair (onveranderlijk) is, maar langzaam verandert. Het treffen van goede maatregelen of bijregelen is daarom zeer moeilijk.

Omhulsel

In Delft verwachtte de Technische Universiteit problemen met onderzoeksapparatuur. Het bedrijf EM Power Systems kreeg de opdracht om, samen met een aantal hoogleraren, een systeem te ontwikkelen dat het elektromagnetische veld moest verminderen.

Bekende maatregelen zoals het afschermen van de apparatuur door een ijzeren omhulsel, hebben onvoldoende effect vanwege de zeer lage frequenties. Het verkleinen van de afstand tussen plus- en min-geleider is niet praktisch toepasbaar. Een veld opwekken in tegenrichting is technisch haalbaar, maar daar is veel extra apparatuur voor nodig.

D e oplossing blijkt een systeem te zijn waarbij de lussen in het voedingscircuit worden verkleind. Bij een conventionele DC-voeding loopt er stroom door een paar kilometer bovenleiding naar de tram en vervolgens weer door een paar kilometer spoorstaven terug naar het voedingsstation. Daardoor ontstaat een groot elektromagnetisch veld langs de gehele tramlijn.

Door de bovenleiding in kleine stukjes te knippen van 20 tot 40 meter en elk stukje te voeden met een kabel vanaf de begane grond, wordt het elektromagnetische veld veel kleiner. “De stroom halen we als het ware van boven naar beneden”, licht Dick van Bekkum van EM Power Systems toe. De luchtspleet in de bovenleiding is maar enkele millimeters breed, voldoende om de stroom niet door de gehele bovenleiding te laten lopen.

Met de ‘vinding’ vermindert het elektromagnetische veld met een factor 10. Opknippen van de gehele bovenleiding in secties van 20 tot 40 meter is niet nodig. Dat gebeurt alleen in de buurt van gevoelige apparatuur. Het systeem wordt momenteel in Delft gebouwd. Voor de Uithoflijn in Utrecht, die over het universiteitscomplex gaat lopen, is een soortgelijke opl ossing voorgesteld. En ook het buitenland lonkt. “Het is niet ondenkbaar dat we internationaal gaan, want Europa heeft de tram herontdekt”, aldus Van Bekkum.

Reageer op dit artikel