nieuws

Stofvrije mobiele zaagtafel zoekt fabrikant

bouwbreed Premium

Samen met fabrikanten en bouwbedrijven blijft TNO zich inzetten voor betere arbeidsomstandigheden op de bouwplaats. Het onderzoeksinstituut is momenteel op zoek naar een fabrikant die een zaagtafel voor steen in productie wil nemen die nauwelijks gevaarlijke kwartsstof produceert.

TNO heeft een zelf ontwikkeld prototype van een mobiele zaagtafel die veel op bouwplaatsen wordt gebruikt beproefd op een woningbouwproject in Delft. Hierbij werkte het instituut samen met het TBI-bedrijf MDB.

De machine is voorzien van een borstel, die het wegvliegende stof van de zaag opvangt en vasthoudt. Water, dat via een leiding op het zaagblad de steen tijdens het zagen bevochtigt, zorgt er tegelijkertijd voor dat het stof uit de steen vanuit de borstel in een bak onder de machine terechtkomt. Daar is het onschadelijk voor de bediener van de machine en zijn omgeving.

De werknemer aan de machine draagt zelfs geen mondkapje om zichzelf te beschermen tegen zogeheten vrijkomend respirabel kwarts. Hij heeft ongeveer vierhonderd bakstenen staan zagen op een achturige werkdag. Tijdens het gebruik van het prototype is in de ademzone van de werknemer een concentratie respirabel kwarts gemeten van minder dan 0,015 milligram per kubieke meter lucht.

“Dat is bijna niets”, zegt senior projectmanager André Moons van TNO. De concentratie kankerverwekkende kwartsstof is hierbij getoetst aan de geldende grenswaarde GSW TGG-8u van respirabel kwarts van 0,075 milligram per kubieke meter. Beneden deze waarde wordt ‘stofvrij’ gewerkt.

Volgens Moons zijn in het prototype van de zaagtafel zoals deze in Delft is getest alle innovaties volgens de huidige stand der techniek samengebracht. Bestaande technieken voldoen volgens hem maar ten dele, zeker als een machine uit onderdelen van verschillende fabrikanten is samengesteld. Dat werkt volgens Moons meestal niet. Hij ziet het liefst dat een fabrikant de zaagtafel als één geheel maakt, dus met borstel en watertoevoer.

Moons: “Als je nu een willekeurige bouwplaats op loopt dan is de kans klein dat je een zaagtafel aantreft die al het stof afvangt. Volgens de inspectie is het werken in kwartsstof nog steeds één van de grote problemen in de bouw. De blootstelling is in de huidige praktijk erg hoog, vaak meer dan tienmaal de grenswaarde van respirabel kwarts. Terwijl we eigenlijk een eenvoudige truc hebben toegepast om het probleem op te lossen.”

Watertoevoer

On derzoek dat enkele jaren geleden samen met het Centrum Natuursteen is gedaan naar het zogeheten nat zagen van natuursteen heeft veel kennis opgeleverd over de effectiviteit van de toevoer van water op zaagtafels. Eén van de conclusies was toen dat water het stofprobleem eigenlijk niet oplost. Het stof komt met het water meestal toch in de ademzone van de werknemer terecht. Ook veel combinaties van watertoevoer met afscherming door middel van borstels en rubberen flappen bleken toch niet afdoende. Het prototype van de mobiele zaagtafel voor de bouwplaa ts vloeit voort uit dit MKB-kennisoverdrachtsproject.

Onderzoeker Moons is zich ervan bewust dat het vanwege de crisis misschien niet het meest geschikte moment is fabrikanten te vragen een stofvrije zaagtafel te produceren. “Het is natuurlijk een beetje het verhaal van de kip en het ei. Ik weet wel dat naar de zaagtafel waarvan we nu een prototype hebben veel vraag is. Die is in deze effectieve versie gewoon niet verkrijgbaar.”

Dit voorjaar kunnen bouwondernemers zich uitvoerig laten informeren over de stand der techniek met betrekking tot stofvrij werken. Zo houdt de I nspectie SZW in mei een themadag rond deze problematiek.

Reageer op dit artikel