nieuws

‘Stoere’ toepassing van hout in ruïne steenfabriek

bouwbreed

Voor zijn afstudeerproject integreerde Eelko Kroon vier overgebleven muren van een steenfabriek in een ontwerp voor een wijktheater. De alumnus bouwkunde won er de gedeelde eerste prijs mee bij WoodChallenge 2012.

“Buitengewoon stoer om hout toe te passen in een voormalige steenfabriek”, vertelt het juryrapport. Kroon verklaart die keuze voor de fabriek in de Utrechtse wijk Hoograven. “De combinatie met staal en glas zou de grootste tegenstelling hebben gegeven, maar ik wilde bewust iets doen met hoe de fabriek er vroeger uit heeft gezien. Boven de ovenkamers, waarvan de ingangen nog over zijn, bevond zich namelijk een droogzolder met een houten dak. Aan de andere kant vond ik ook dat het ontwerp geen reconstructie moest worden. Ik zocht een link naar het verleden, maar geen letterlijke.”

Mede door die gedachte kwam Kroon op het idee om een houten dak te verschuiven én te vervormen: zo omarmt het nieuwe ogenschijnlijk het oude. Behalve dat de spanten nergens op de op staal gefundeerde ruïne uit 1916 rusten, zaten daar nog andere voordelen aan. “Er ontstond een natuurlijke ruimte voor een ingang en de verschuiving creëerde een plek voor een buitentheater. Want dat was een van de uitgangspunten naast een theaterzaal en restaurant ín het gebouw.” Slechts op één plek raken oud en nieuw elkaar aan. “Alleen het dakterras aan de voorkant van het theater ligt op de ruïne. De houten liggers rusten daar aan één kant op de gemetselde muur.” De stabiliteit van de muur wordt verzorgd door een reeks betonnen kolommen, die er recenter – de steenfabriek had plaatsgemaakt voor een betonfabriek – tegenaan zijn gebouwd. De aansluiting op de houten kolommen van de spanten is scharnierend, mocht zich een verschil in zakking voordoen. “Dat verschil zal overigens niet heel groot worden, want de ruïne heeft zich al gezet en de nieuwe constructie is op palen gefundeerd.”

Veel hout dus, maar toch is het niet het enige materiaal dat Kroon toepaste. Zo is de balustrade buiten op de eerste verdieping van glas, om het beeld van de ruïne zoveel mogelijk intact te laten, en de vliesgevel is aan de buitenzijde van aluminium om onderhoud te beperken. “Daarnaast zijn er stalen sandwichpanelen met PIR-vulling toegepast in de dakconstructie, zoals vaak bij bedrijfshallen”’, zegt kroon. “Er is alleen niets van te zien, want beide kanten zijn afgewerkt met inlands lariks. Aan de buitenzijde is het hout gebrand om het te beschermen tegen weersinvloeden, een eeuwenoude Japanse techniek. Het is een duurzame methode en bovendien een verwijzing naar de oven waar ooit de stenen in werden gebakken.”

Met de jaarlijkse prijsvraag WoodChallenge daagt Centrum Hout studenten uit te experimenteren met hout. De jury wil liefde en passie voor het product zien en daarnaast zijn durf en visie belangrijk. Behalve een bokaal ontvangt de winnaar een cheque van 1000 euro.

Reageer op dit artikel