nieuws

boekbespreking De boeiende wereld van de ontgronding geboekstaafd

bouwbreed

Zand, grind en mergel vormen de hoofdingrediënten van het boek ‘Uit eigen bodem. Facetten van ontgrondingen.’ De auteur, sociaal geograaf en planoloog Rudolf Bak, geeft een uiterst gedetailleerd beeld van het fenomeen ontgronden.

Wie over grote kennis beschikt en die helder over het voetlicht weet te brengen, kan een boeiend boek schrijven. Ongeacht het onderwerp. Die stelling wordt bewaarheid in het boek Uit eigen bodem. Facetten van ontgrondingen van de hand van Rudolf Bak.

Op het eerste gezicht lijkt het onderwerp waarover Bak in een kleine tweehonderd pagina’s uitwijdt, slaapverwekkend saai. Maar lezend in het boek blijkt dat een vergissing. De auteur weet de aandacht te grijpen en vast te houden met de meest uiteenlopende details over het winnen van delfstoffen. Van serieuze beschouwingen over wetten en regels tot en met tot de verbeelding sprekende verhalen over bijzondere opgravingen. Zo verhaalt Bak van de ontdekking van het skelet van de Mosasaurus Saturator. Een prehistorische hagedis die aan het oog der wetenschap was ontsnapt, maar die dankzij de ontgronding van de ENCI-groeve werd gevonden. Ook blijken dankzij ontgrondingen uiteenlopende archeologische vondsten te zijn gedaan. Van vuistbijlen tot en met bouwfragmenten uit de Romeinse tijd.

Belemmeringen

Overigens mag daaruit niet de indruk ontstaan dat Baks’ geesteskind vooral een aardige verzameling anekdotes is. In tegendeel. Het boek bevat juist een enorme hoeveelheid waardevolle informatie over de meest uiteenlopende facetten van het ontgrondingsproces. Bak gaat onder meer uitgebreid in op wetten en regels waarmee bij het winnen van oppervlakte delfstoffen rekening moet worden gehouden. In dat kader besteedt hij bijvoorbeeld aandacht aan de zogeheten belemmeringenkaarten, waarop gebieden zijn aangegeven waar geen ontgrondingen mogen plaatsvinden. “Harde belemmeringen zijn bestaande en geplande bebouwing, infrastructurele elementen en nutsvoorzieningen”, legt hij uit. “Ook mag bijvoorbeeld niet worden ontgrond in gebieden waar grondwater ten behoeve van de openbare drinkwatervoorziening wordt gewonnen.”

Verder komen onder meer aan bod de plaatsen waar oppervlakte delfstoffen worden gewonnen, de economische aspecten daarvan en de mogelijkheden die er zijn om voormalige winplaatsen een nieuwe bestemming te geven.

Dat Bak nauwelijks een aspect van het ontgronden heeft overgeslagen en elke alinea een grote hoeveelheid informatie bevat, doet geen afbreuk aan de leesbaarheid van zijn boek.

Dat is te danken aan de de heldere schrijfstijl die de auteur consequent hanteert. Een prestatie want, zoals blijkt uit de bibliografie, heeft hij tientallen boeken, rapporten en artikelen moeten doorploegen. En dat is meestal geen lichte kost.

Uit eigen bodem is kortom een interessant boek over een onderwerp dat in eerste instantie weinig tot de verbeelding spreekt. De vakman vindt er een helder overzicht van zijn vakgebied. Voor de leek gaat een nieuwe wereld open. Aanbevolen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels