nieuws

Interview jan telgen‘Markt moet meer ruimte krijgen’

bouwbreed

Overheden stoten steeds meer taken af en kopen steeds meer in. “Markt, tenzij was twintig jaar geleden onbespreekbaar.” Bij de gemeentelijke begrotingen is het inkooppercentage de afgelopen 20 jaar gegroeid van 25 procent in 1990 tot 45 procent in 2010.

Prof. dr. Jan Telgen (1952) blikt terug en brengt de inkooptrends in kaart ter gelegenheid van zijn afscheid bij Significant. Hij was een van de grondleggers van het adviesbureau en sloot gisteren dat hoofdstuk af met een congres in het Schaffelaartheater. Al meer dan 25 jaar analyseert hij het inkoopgedrag van organisaties die aanbestedingsplichtig zijn. Het valt hem op dat de commerciële partijen steeds meer terrein winnen.

“Een van mijn eerste klussen was een advies over de drooglegging van de IJsselmeerpolder. Rijkswaterstaat had daar zo’n 1000 ingenieurs voor beschikbaar. Zoiets is nu ondenkbaar.” Als oud-partner van PWC kreeg hij in de nasleep van de Enron-affaire de kans om met 38 mensen uit te stappen. Inmiddels heeft Significant meer dan 60 mensen in dienst en verkocht Telgen zijn aandelen. Met adviesklussen voor de VN en Rwanda krijgt hij niet echt de kans om het rustiger aan te doen. Inkoopbeleid is nog steeds zijn grote passie.

Overheden zijn steeds professioneler gaan inkopen. “Twintig jaar geleden hadden maximaal 50 gemeenten een professionele inkoper in dienst. Nu is het een uitzondering als je geen aparte inkooporganisatie hebt.” Telgen merkt dat de trend verschuift van ‘hard’ naar ‘zacht’. De aanbestedingen van nieuwe wegen, riolering en straatverlichting blijven redelijk constant. Tegelijk stijgt de vraag naar dienstenpakketen explosief en die zijn ook nog eens veel lastiger in te kopen, waarschuwt Telgen.

Hij heeft doorgerekend dat in 2015 meer dan de helft van de gemeentelijke budgetten zal opgaan aan het inkopen van diensten als schuldhulpverlening, reïntegratie en inburgering. Overheden in Nederland kopen jaarlijks voor ongeveer 120 miljard euro per jaar in en daarbij zijn de lagere overheden goed voor zo’n 35 miljard euro omzet. Bij gemeenten is het de normaalste zaak van de wereld om groenvoorziening, catering en schoonmaak in te kopen. “We voeren nu zelfs discussies om het uitbaten van gevangenissen uit te besteden. Dat proces zet langzaam maar zeker door.”

Sinds een jaar of tien beseffen overheden ook dat beleid is af te dwingen via inkoopbeleid. Daarbij wijst Telgen op verplichte inzet van werklozen en extra kansen voor het regionale midden- en kleinbedrijf. “Veel overheden stellen wel eisen als het gaat om logistiek, maar beleidsoverwegingen krijgen pas sinds deze eeuw voet aan de grond.”

Inkopen zou in zijn ogen nog een stuk innovatiever kunnen als de markt meer ruimte zou krijgen en het klassieke bestek in de prullenmand zou verdwijnen. Dat hoeven wat Telgen betreft niet meteen pps-contracten te zijn, maar kan op alle niveaus en sectoren. “Dus geen technische specificaties en RAW-bestekken meer. Dat zal een enorme impuls geven aan de innovatiekracht in de markt en het kost geen cent extra. Maar overheden moeten wel bereid zijn die ruimte te geven en dat zie ik nog maar langzaam gebeuren.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels