nieuws

Bepalende factoren voor slagen bouwteam

bouwbreed

Over het bouwteam als contractvorm wordt de laatste tijd veel geschreven. In positieve vorm, over de (vermeende) populariteit, maar ook over de bedreigingen, met name de gevolgen van de voorliggende Aanbestedingswet. Het bouwteam ontmoet in de praktijk nog veel argwaan en de vraag is of dat terecht is.

Het bouwteam als begrip lijkt soms net zoveel definities te hebben als er partijen in de bouw zijn. In algemene zin wordt meestal een vorm van samenwerking bedoeld, waar bijna alle partijen bij betrokken zijn. Maar de verdere invulling is zeer divers. Soms staat de aannemer garant voor de kosten, in de vorm van een plafondbedrag. Maar niet altijd is duidelijk hoe ver de garantie strekt en wie er eigenlijk verantwoordelijk is voor het project. Als dat de aannemer is zou er feitelijk sprake zijn van een geïntegreerd contract. Dat impliceert echter ook dat de aannemer verantwoordelijk wordt voor het ontwerptraject en dat adviseurs gecontracteerd worden door de aannemer. In dat geval zou ook de UAV-gc de meest toepasselijke regelgeving zijn, maar dat is meestal niet aan de orde.

Een zeer bijzondere vorm van een bouwteam is overigens recent door minister Spies geïntroduceerd, maar we laten die vorm verder buiten beschouwing, ook omdat de werking ervan nog niet is aangetoond.

Een hardnekkig misverstand is dat bij een bouwteam de aannemer altijd één op één aan tafel zit en er dus geen aanbestedingsprocedure wordt doorlopen. Dat is misschien in de praktijk wel eens aan de orde, maar er is geen enkele belemmering om een aannemer in een bouwteam via een (Europese) aanbesteding te selecteren.

Een bouwteam is in de kern een manier om uitvoeringskennis vroegtijdig in het ontwerpproces in te brengen. Op enig moment in het ontwerpproces wordt een aannemer geselecteerd die feitelijk als toegevoegd ‘adviseur uitvoering’ wordt toegevoegd aan het ontwerpteam. Dat heet vanaf dat moment een bouwteam.

Bestek

Aan het eind van het ontwerpproces is het resultaat een bestek, op RAW of Stabu-systematiek gebaseerd. Vervolgens kan de aannemer zijn definitieve prijs bepalen en wordt er – eventueel na discussie – een aannemingsovereenkomst gesloten, op basis van de UAV. De aannemer zet dan zijn adviespet af en zijn bouwhelm op.

Welke factoren zijn nu bepalend voor het slagen van een bouwteam? Ten eerste is het cruciaal dat alle partijen hun eigen rol helder voor ogen hebben. De opdrachtgever blijft eindverantwoordelijk en houdt het roer in handen. De ontwerpers blijven hun adviesrol houden in het ontwerpproces en zijn verantwoordelijk voor hun deel van het bestek. De aannemer dient actief mee te denken, als adviseur, en zo bij te dragen aan een goed uitvoerbaar bestek. Als hij zich passief gedraagt heeft het bouwteam meestal geen toegevoegde waarde.

Ten tweede moet de opdrachtgever voldoende kostenexpertise te hebben omdat hij in staat moet zijn om de definitieve aanbieding van de aannemer inhoudelijk te beoordelen. En tenslotte is het van groot belang om goed vast te leggen hoe ontwerpbesluiten tot stand komen, zodat discussies over het bestek in de uitvoeringsfase goed te herleiden zijn.

Opdrachtgevers zijn nog wel eens huiverig over het bouwteam vanwege de vermeende riante positie waarin de aannemer zit. Hij is immers de eerste rechthebbende om te gaan bouwen, dus hoe kun je daar nog onderuit? De meest gehanteerde voorwaarden, het standaardmodel van VGBouw uit 1992, voorziet in een procedure die gebruikt kan worden als er geen overeenstemming is over de prijs. Maar daarmee is er nog geen stimulans voor de aannemer om werkelijk mee te denken over een goed ontwerp. Een mogelijkheid zou zijn om de gunning van de uitvoering niet alleen van de prijs te laten afhangen, maar een tweede criterium in te bouwen. Dat is simpelweg een rapportcijfer over de inzet van de aannemer in het bouwteam. Is die niet voldoende, dan is dat ook een reden om af te zien van verdere samenwerking.

Heel eigentijds ontstaat hiermee het Bouwteam 2.0, met een incentive voor de aannemer én een extra zekerheid voor de opdrachtgever.

Over het geheel genomen is een bouwteam een mooie manier van samenwerken, waarbij één van de nadelen van een traditioneel proces – de abrupte fase-overgang van ontwerp naar uitvoering – sterk wordt beperkt.

Eisen

Dat stelt echter wel eisen aan wederzijds vertrouwen over de inzet van de aannemer en de samenwerking met de adviseurs. Maar ligt daar niet een enorme kans voor de bouw, waarin we al jaren roepen dat er gebrek aan vertrouwen is? Het bouwteam – eventueel versie 2.0 – biedt een perfecte omgeving om te laten zien dat met wederzijds vertrouwen in elkaars kunnen en inzet uitstekende projecten zijn te realiseren.

Dus als de wetgever nog even de onregelmatigheid uit de Aanbestedingswet ongedaan maakt, staat ons niets in de weg om volop van het bouwteam gebruik te gaan maken.

Hoofd groep Contractadvies

en Aanbesteden bij Witteveen+Bos

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels