nieuws

Opzichter van virtuele bouwplaats

bouwbreed

Net als de fysieke bouw, kent ook de virtuele bouw verschillende momenten van oplevering. Werken met BIM vraagt om een goede ketenintegratie, maar een bouwopzichter blijft nodig. Bruno Bartelds probeert met zijn bedrijf BrugVB al vijf jaar om de data in het bouwproces zo schoon mogelijk te houden.

Extra check tussen bouwer en ontwerper

“ Een kleine fout heeft grote en dure gevolgen

Extra check tussen bouwer en ontwerper

W at veel mensen in deze sector nog niet beseffen, is dat BIM helemaal niet gaat over 3D-modellen of een specifiek softwarepakket. Vaak zeggen mensen BIM, maar bedoelen ze CAD. Als softwarepakketten auto’s zijn, dan is BIM de snelweg. Het knooppunt of de patchkast waar alle verbindingen worden gemaakt. Alle software, of het nou modelleersoftware is of lijsten met productkenmerken, wordt daarin met elkaar verbonden.”

Bruno Bartelds heeft een duidelijke mening over de rol van BIM in het virtuele bouwproces. Hij beoordeelt gegevens in het model op onderlinge samenhang, wanneer data van de ene partij in het bouwproces worden overgedragen aan de andere. Als de ontwerper zijn berekeningen en modellen in BIM oplevert, en in een volgende fase de bouwer ermee aan het werk moet, zit Bartelds er als een extra check tussen.

Hard nodig

En die check is hard nodig, vindt hij. “In een ideale situatie levert de opdrachtgever zijn model met eisen als as wished gegevens aan de ontwerper die het as ordered ontwerpt. De bouwer maakt het dan as promised . Alle partijen gebruiken bij hun werk dezelfde uitgangspunten, dus dezelfde data, in de onderlegger. Of het nou gaat om de positie van de leidingen of de kwalificaties van een raamkozijn. Ontwerpers moeten bewijzen dat ze de juiste onderlegger hebben gebruikt en dat die data in de loop van het proces niet vervuild is geraakt.”

Bartelds heeft voorbeelden genoeg van recente projecten waarbij dat misging. Hij laat beelden zien van een project waarbij een prefab wand door een betonbedrijf is voorzien van de verkeerde sparingen voor leidingen. “Aan beide kanten van de wand moet een sparing zitten, maar ze zitten allebei aan dezelfde kant. Hoe kan dat? Heel simpel: het bedrijf heeft een 3D-model gebruikt, omdat dat moest van de opdrachtgever, maar de machines zijn nog niet aangepast om met dat model te werken. De data voor de aansturing van de fabriek wordt klaarblijkelijk met andere software gemaakt. Daarbij is het detail dat de sparingen aan twee kanten zitten niet gezien. De wand is gemaakt en op de bouwplaats neergezet. Toen het er al stond zag men pas dat het verkeerd was gegaan.”

“Zo’n kleine fout heeft grote – en dure gevolgen, want nu moet het reële bouwwerk worden aangepast door een nieuwe uitsparing te zagen. Dit gebeurt zo vaak dat er bedrijven bestaan die alleen maar met diamantboren op bouwplaatsen komen om dit soort fouten aan te passen. Wij zeggen wel eens, we doen het pas goed als de ad hoc diamantboorders op de fles gaan.”

Bartelds laat meer voorbeelden zien van ‘clashes’ in het virtuele proces. Zo toont hij een te ver uitstekende staalconstructie door een buitenwand of een door een installateur ingetekende leiding naast de plewaar de constructeur de leidingsschacht heeft getekend. Op het oog kleine foutjes die op de bouwplaats voor veel vertraging en faalkosten kunnen zorgen. “Voor verschillende partijen in het virtuele bouwproces is mijn belangrijkste vraag: bewijs eens dat de data waar ik nu naar kijk ook de data is waar het om gaat. En ik neem geen genoegen met een antwoord als “daar kan je van uitgaan”. Als we het niet zeker weten, is het gewoon niet waar en dan zal ik aan de opdrachtgever melden dat ik het virtuele gebouw niet kan opleveren. Ik wordt wel eens gekscherend een orthodoxe rotzak genoemd, maar die rol vervul ik dan maar.”

Niet half

Volgens Bartelds moet er nog veel gebeuren om de hele sector klaar te krijgen voor virtueel bouwen. “Je kan het niet half doen, of BIM “er ook even bij doen”. Je moet zorgen dat je hele manier van werken hierop is ingericht. Als je denkt dat BIM betekent dat je alleen een pakket Revit koopt, dan heb je het gewoon niet begrepen.”

Lastig

Het is wel eens lastig om zijn rol uit te leggen aan potentiële opdrachtgevers. “Het is ingewikkelde materie, en vaak zijn mensen vooral geïnteresseerd als ze mooie 3D-plaatjes te zien krijgen. Maar daar gaat het niet om. Het gaat om informatiebeheer: als het datamodel klopt, dan betekent dat later in het proces minder ad hoc crisisvergaderingen, minder aanpassingen en dus een besparing van tijd en geld. Voor de opdrachtgever betekent dat minder inspanning, en minder gedoe over meer- of minderwerk. Want uiteindelijk betaalt de klant altijd. Aanpassingen in het virtuele model, en het herstellen van de fouten die wij eruit halen, kosten nauwelijks geld in vergelijking met de herstelkosten in het reële bouwproces, maar alle partijen moeten wel geconcentreerd blijven. Wij proberen het ontwerp- en engineeringproces te stimuleren door de pijnpunten op te sporen en op te laten lossen met integrale antwoorden.”

Extra check tussen bouwer en ontwerper

Bruno Bartelds: “Ik word wel eens gekscherend een orthodoxe rotzak genoemd”. Foto: Guido Benschop

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels