nieuws

Nieuwe z eesluis bij IJmuiden mikt op middensegment

bouwbreed Premium

Ingrid Koenen Rijk, provincie en gemeente Amsterdam leggen 848 miljoen euro opzij voor de bouw van een nieuwe zeesluis bij IJmuiden. De sluis moet 500 meter lang, 65 meter breed en 18 meter diep worden. Daarmee zal de haven zich concentreren op het middensegment in de zeevaart.

Nieuwe sluis laat capaciteit groeien naar 125 miljoen ton per jaar

De nieuwe zeesluis in IJmuiden komt naast de bestaande sluis, waardoor de scheepvaart niet wordt belemmerd tijdens de bouw. De nieuwe zeesluis komt in een dbfm-contract op de markt en is daarmee meteen het grootste natte pps-project van Nederland.

De bestaande Noordersluis van 400 bij 50 meter is nog dankzij minister Cornelis Lely gebouwd en stamt al uit 1929. Dankzij de sluis groeide het havengebied uit tot de grootste overslaghaven ter wereld voor benzine en cacao. In totaal gaat het om 75 miljoen ton overslag per jaar achter de sluis, waaronder ook veel overslag van olieproducten, kolen, auto’s, agribulk zoals sojabonen en kunstmest, containers en bouwmaterialen. Een positie die de regio graag wil vasthouden en versterken.

De nieuwe sluis laat de capaciteit groeien naar 125 miljoen ton per jaar en moet dan ook voorkomen dat de steeds meer groeiende schepen zullen uitwijken naar andere havens. De omvang van de nieuwe sluis zou passend zijn voor de grootste schepen nu, maar de verwachting is dat de inhoud alleen maar groeit en tegen de tijd dat de sluis klaar is, vooral geschikt is voor het nieuwe middensegment in de zeevaart. De Velsertunnel onder het Noordzeekanaal ligt met 15 meter niet diep genoeg en het is overigens de bedoeling dat de grootste schepen afmeren in Rotterdam, waar de Maasvlaktes direct aan zee liggen. Beide havenregio’s werken sinds enige jaren samen en dat blijkt goed te werken.

Het gebied tussen Amsterdam en IJmuiden heeft zich de afgelopen decennia al ontwikkeld tot een echt havengebied waar bedrijven als Vopak en Oiltanking hun producten overslaan. Veel bedrijven hebben aangegeven hun capaciteit te willen uitbreiden. Een miskleun was de bouw van de Europe Container Terminals. De containeroverslag werd met veel subsidie gebouwd, maar sloot in 2009 de deuren vanwege gebrek aan belangstelling.

Nekslag

De oude sluis in IJmuiden komt na honderd jaar in 2029 aan het einde van zijn levensduur, maar wordt zoveel gebruikt dat buitendienststelling voor een renovatie de nekslag zou betekenen. Een nieuwe sluis naast de huidige kan zonder overlast worden gebouwd. De kosten blijven binnen de perken omdat de nieuwe grotere sluis kan volstaan met traditionele rechte roldeuren.

De sluis doet dienst voor de schepen, maar is tevens een belangrijke primaire waterkering voor een groot deel van Noordwest-Nederland. Milieuonderzoek laat zien dat er met een nieuwe sluis en toename van de scheepvaart nauwelijks extra milieueffecten zijn, terwijl de kosten-batenanalyse laat zien dat de nieuwe zeesluis wel rendeert. In 2010 is het project overgegaan van de verkenningsfase naar de planfase in de meerjarenbegroting van Rijkswaterstaat. Een toets toonde in 2008 de meerwaarde aan van een dbfm-contract waarbij ontwerp, bouw, onderhoud en financiering bij marktpartijen komen te liggen. Rijkswaterstaat tuigt momenteel een dbfm-programma op voor sluizen en gaat daarvoor de komende jaren veel vaker vergaande geïntegreerde contracten gebruiken.

Oplevering

Rijkswaterstaat mikte op oplevering in 2029, maar Amsterdam en Noord-Holland willen de oplevering graag tien jaar versnellen en trekken de portemonnee. De verwachting is dat vanaf 2019 files en wachttijden ontstaan als de maximale capaciteit van ongeveer 95 ton wordt bereikt. In 2009 zijn de intenties tussen Noord-Holland, Amsterdam en het Rijk al vastgelegd en afgelopen zomer zijn daar verdere afspraken en een budget aan toegevoegd. Het Rijk betaalt 574 miljoen euro voor de vervanging van de Noordersluis. De provincie past 58 miljoen euro bij en Amsterdam komt met 130 miljoen euro over de brug.

De Tweede Kamer heeft al kritische vragen gesteld over geldverspilling door de versnelde afschrijving van tien jaar. De meerkosten daarvan zijn echter niet voor rekening van het Rijk maar worden opgevangen door de regio, waardoor het parlement feitelijk geen recht van spreken heeft.

Reageer op dit artikel