nieuws

Concurrentiegerichte dialoog in Vlaanderen viert eerste verjaardag

bouwbreed

De concurrentiegerichte dialoog in België viert deze week zijn eerste verjaardag. Het heeft relatief lang geduurd voordat de zuiderburen de EU-richtlijn implementeerden en dus is de ervaring nog beperkt.

Vlaanderen loopt voorop als het gaat om het aantal pps-projecten. Sportcomplexen, scholen, een tramlijnverbinding en zorgflats zijn allemaal al in pps uitgevoerd. Dat terwijl pps-projecten op lokaal niveau in Nederland nog maar mondjesmaat van de grond komen.

Maar als het gaat om de concurrentiegerichte dialoog heeft Nederland een voorsprong. Ons land voerde nog geen jaar nadat EU-richtlijn 2004/18 van kracht werd, de mogelijkheden voor een dialoogfase met de markt onverkort in. Sinds 2005 past het Rijk de dialoog toe bij alle pps-projecten van de Rijksgebouwendienst en Rijkswaterstaat. Bij de aanbesteding van bijvoorbeeld de Tweede Coentunnel, de renovatie van het ministerie van Financiën, de Kromhout Kazerne en de A15 Maasvlakte Vaanplein werd allemaal een dialoog doorlopen. Consequent bij dbfm(o)-contracten, maar soms ook bij allianties, concessies en d&c-contracten.

In drie fasen worden marktpartijen afgetast, getrechterd en bevraagd, hield Marijke Nagelkerke van Rijkswaterstaat haar Vlaamse toehoorders op een bijeenkomst voor. “Maar let op met wat je vraagt en geef inschrijvers de mogelijkheid om zich te kunnen onderscheiden. En let op dat voor de markt duidelijk is wat je verwacht. Als je een risicobeheersplan vraagt, moet wel duidelijk zijn hoe zoiets er ongeveer uit kan zien”, gaf ze alvast een paar lessen mee.

Al voor die tijd experimenteerde het Nederlandse Rijk met de dialoog. Dat gebeurde bij de A4 Burgerveen – Leiden en het ICT-project P-direct. De jurist is tevreden over de extra mogelijkheid om met individuele marktpartijen te onderhandelen tijdens de aanbestedingsfase voor complexe projecten.

Losgekoppeld

De dialoog heeft ook zijn beperkingen en stelt opdrachtgevers soms voor lastige dilemma’s, schetst Nagelkerke: geef je ruimte voor creativiteit en innovatie of overheerst de zekerheid? Het wijzigingsverbod schuurt met voortschrijdend inzicht en na inschrijving is geen onderhandelingsruimte meer. De economische crisis dwingt Nederland momenteel tot twee fasen waarbij het financiële deel is losgekoppeld van het bouwkundige/technische deel. “De overheid onderhandelt na gunning nog over de financiering en neemt in die fase ook een deel van de risico’s over. Zoiets mag, maar alleen als je dat meteen bij aanvang hebt gecommuniceerd.” De Vlaamse toehoorders luisteren met enige reserve naar het verhaal. Zij zijn huiverig voor de risico’s van cherry picking en het level playing field dat vereist dat geen van de gesprekspartners wordt voorgetrokken. In tegenstelling tot Nederland moest Vlaanderen wachten tot 28 september 2011 voordat de wetgeving op nationaal niveau van kracht werd. De ervaring met de dialoogfase is dan ook nog ronduit beperkt.

Er zijn enkele lopende aanbestedingen waar de dialoog loopt, weten de aanwezigen. De aanbesteding voor Petroleum Zuid/Blue Gate Antwerpen is zo’n project en ook bij de renovatie van de Leopoldtunnel in Brussel wordt met de gedachte gespeeld om in een dialoog de mogelijkheden van tol af te tasten. Maar de angst voor extra rechtszaken en veel gedoe lijkt vooralsnog te overheersen.

De kennisoverdracht op de eerste verjaardag van de Belgische concurrentiegerichte dialoog heeft nog een hoog theoretisch gehalte. Ruime praktijkervaring is er vooral in Engeland en Nederland. Het Vlaamse Kenniscentrum pps waarschuwt de aanwezige ambtenaren en bestuurders vooral niet te snel over te gaan tot het invoeren van een dialoog: “Het mag alleen voor ingewikkelde projecten waarvan technische en financiële effecten niet bij aanvang duidelijk zijn.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels