nieuws

Dialooggesprekken nodigmaar niet altijd nuttig

bouwbreed

Partijen durven geplande formele dialooggesprekken niet af te blazen, waardoor niet elk gesprek over de verbreding van de A12 en A15 even nuttig uitpakt. De plan van aanpak fase is door veel marktpartijen als “te academisch” bestempeld, maar de financiering van beide megaprojecten verliep ronduit opvallend soepel.

Het zijn enkele conclusies uit de evaluatie van de aanbestedingen van de A15 Maasvlakte-Vaanplein en de A12 Utrecht – Veenendaal. Beide projecten waarbij ontwerp, bouw, financiering en onderhoud zijn gecombineerd, zijn inmiddels volop in uitvoering. “Ervaringen delen werkt” is de weinig zeggende onderkop, van de gortdroge evaluatie die is ontdaan van elke kwinkslag en nauwelijks uitnodigt tot lezen. Een harde knip tussen consultatie en dialoog leidt tot onnodige frustraties, is echter wel een heldere conclusie. Hoe zich dat in de praktijk heeft voorgedaan bij de concrete projecten blijft echter volstrekt onduidelijk.

Rijkswaterstaat wil de komende jaren het aantal pps-projecten verdubbelen en krijgt te maken met de uitvoering van 32 nieuwe dbfm-contracten op het gebied van infrastructuur. De conclusies uit de evaluatie worden grotendeels overgenomen in de nieuwe versie van het standaard contract en moet helpen de procedures verder te versoepelen, te beginnen bij de lopende procedures voor de wegverbredingen rond Amsterdam (A6/A10/A9) en de N33.

Hoewel de aanbestedingsprocedure in Nederland relatief intensief is vergeleken bij vergelijkbare wegbredingen in Duitsland en Spanje, is Rijkswaterstaat niet van plan die praktijk te veranderen. In België en het Verenigd Koninkrijk wordt relatief meer gebruik gemaakt van de mogelijkheid te onderhandelen.

Alle betrokken partijen – ook de afvallers – hebben meegewerkt aan de evaluatie, waarvoor 71 procent van de betrokken personen is ondervraagd. De procedures liepen gelijk op in tijd en waren bewust vergelijkbaar van opzet. Een voordeel was dat de tendermanagers meteen elkaars fouten konden uitwisselen, maar in een aantal gevallen zijn ook dezelfde fouten maakten. De volgorde van pre-kwalificatie, plan van aanpak, consultatie, dialoog en definitieve inschrijving volgen elkaar op. Achteraf was de meeste kritiek gericht op de plan van aanpak.

Over het algemeen is de sfeer tijdens de daaropvolgende gespreksrondes als goed ervaren, al was de sfeer van de informele specialistische overleggen een stuk beter dan de formele afsprakenrondes.

Meerwaarde

Voor de A15 waren 137 specialistische gesprekken en veertien dialooggesprekken nodig, tegenover 76 informele en twaalf formele gesprekken voor de A12. Hoeveel daarvan achteraf achterwege hadden kunnen blijven, is niet duidelijk.

De timing van een aantal dialooggesprekken was voor de bouwers namelijk niet optimaal, waardoor enkele rondes geen enkele meerwaarde opleverden. “Rijkswaterstaat bekroop het gevoel dat marktpartijen zich niet goed hadden voorbereid op de gesprekken.” Niemand durfde dat op dat moment aan te kaarten, maar het levert wel een belangrijke aanbeveling op voor nieuwe procedures.

Ook is veel gebruik gemaakt van de virtuele dataroom. Het internet blijkt goed te werken voor het uitwisselen van informatie, maar niet iedereen begreep de toepassing, blijkt ook uit de evaluatie.

Voor beide projecten schreven bijna dezelfde grote partijen in. Het betreft de combinaties Optima A15, A Lanes A15, Via Portus en Poort van Europa voor project A15 en Optima A12, A Lanes A12, Via Passo en Poort van Bunnik voor project A12. Uiteindelijk is de A15 MaVa gegund aan A15 Lanes (John Laing, Ballast Nedam, Strabag Strukton) voor 1,5 miljard euro en de A12 ging naar BAM voor een bedrag van 260 miljoen euro.

Wie duidelijk formuleert wat hij wil, kan rekenen op maximale inspanning van de markt. Bij de recente wegverbredingen was niet op alle vlakken ruimte voor marktpartijen om zich te onderscheiden. Met name op het gebied van duurzaamheid (dubo-calc) was er weinig uitdaging, blijkt uit de evaluatie. Op het gebied van verkeershinder was die mogelijkheid er overigens wel.

“Als je zelf een beetje vaagt blijft, komt de markt ook niet met heldere antwoorden. Dat mag in theorie simpel klinken, maar het geeft in de praktijk veel hoofdbrekens. Want hoe formuleer je omgevingsmanagement bijvoorbeeld”, blikte projectmanager Jaap Zeilmaker vorige zomer in Cobouwal terug. Duidelijke functionele eisen en die goed weten te beargumenteren is de crux voor een goedlopende procedure, was toen de belangrijkste conclusie.

Dbfm-onderdelen A15 versus A12

Onderwerp A15 A12

Totaal aantal vragen 818 375

Documenten dataroom 50.000 4500

Dialooggesprekken 14 12

Specialistische overleggen 137 76

Aantal dialoogproducten 11 10

Tegemoetkoming ontwerpkosten 2,5 mln 1,1 mln

Bron: Evaluatie dbfm-aanbestedingen

Aanbevelingen dbfm-aanbestedingen

● Voorkom harde knip tussen consultatie- en dialoogfase

● Optimale timing voor dialoogproducten: marktpartijen proactiever

● Bespreek de definitie en verdeling van lijstrisico’s met gegadigden

● Maximaal 3 tot 4 weken tussen kwalitatief en financieel deel inschrijving

● Gunningscriteria moeten onderscheidend, eenduidig en helder zijn

● Areaalgegevens moeten op orde en tijdig beschikbaar zijn

● Onderzoek of financiering volgens Duits model kan

Bron: Evaluatie dbfm-aanbestedingen

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels