nieuws

Meer taken voor marktpartijen in 2012

bouwbreed Premium

De bouw staat er niet best voor. In economisch jargon staan de meest seinen op oranje of zelfs rood. Niemand durft zich uit te spreken over de verwachtingen voor 2012, hetgeen vertaald moet worden als onwil om negatief te klinken. Ook de sectoren die tot voor kort nog niet echt geraakt werden, zoals de grootschalige infrastructuur, gaan de krimpende budgetten merken.

Maar op andere gebieden zijn er hoopvolle signalen, zoals op het gebied van contracteren en aanbesteden. Die betekenen niet meteen extra omzet of winstmarges, maar zullen wel leiden tot veranderingen in de bouw. En misschien zorgt de crisis wel voor versnelling in veranderprocessen. Een van de wetmatigheden bij veranderprocessen is dat de snelheid bepaald wordt door de noodzaak om te veranderen. Als het goed gaat is er geen gevoel van urgentie, integendeel. Externe druk, bijvoorbeeld door economische tegenwind, maakt partijen ontvankelijker voor veranderingen. Een tweede wetmatigheid is het bereiken van een omslagpunt. Voor technische veranderingen is dat bijvoorbeeld zichtbaar in het aantal gebruikers. Is eenmaal circa 15 procent van de markt bereikt dan groeit de acceptatie daarna razendsnel.

Mooie bedragen

Op het gebied van aanbesteden zijn per 1 januari 2012 de nieuwe Europese drempelbedragen vastgesteld, en het zijn mooie, ronde bedragen geworden, eenvoudig te onthouden. Ook heel relevant voor 2012 zijn de voorgestelde veranderingen door de Europese commissie, zoals beschreven in de drie ‘Directives’ van de Europese Commissie van 20 december 2011. Eind van dit jaar moeten de reacties verwerkt zijn tot definitieve wijzigingen. De voorstellen zien er hoopvol uit, er lijkt een aantal relevante veranderingen op komst.

Een nieuwe ontwikkeling met veel potentie is best value procument (bvp), in Nederland vertaald als prestatie-inkoop. Beide zijn overigens verkeerde benamingen want de principes gaan verder dan het inkoopproces, maar dat even terzijde. Twee zaken maken bvp tot een grote kanshebber op een doorbraak. Het is de enige actuele verandering met een gezicht, namelijk de Amerikaan Dean Kashiwagi. Hij komt af en toe naar Nederland en houdt dan zijn verhaal voor een groeiend publiek. Andere ontwikkelingen, zoals systems engineering (se) of pps hebben (helaas) geen goeroe en volgers moeten het doen met kennisgroepen, onderlinge bijeenkomsten en uitwisseling van ervaringen via internet en discussiegroepen op Linkedin. Een tweede, cruciale stimulans voor bvp bestaat uit de steun vanuit de inkopers. Vaak worden zij beschouwd als handhavers van lastige regels en klemmende procedures, maar nu stimuleren zij een ontwikkeling die voor de bouw als geheel zeer positief kan werken. Het draagvlak voor toepassing van bvp is dus zeer aanzienlijk zoals ook zichtbaar is in de actieve promotie door organisaties zoals de Nevi en Pianoo.

Een grote verandering die nu echt lijkt door te zetten is het gebruik van geïntegreerde contractvormen. Mede door de druk op budgetten en gedwongen krimp van het eigen personeelsbestand wordt vaker gekozen voor een contractvorm waarin een marktpartij meer taken en verantwoordelijkheden overneemt, in één contract.

Het tempo van invoering zal mede bepaald worden door de juiste keuze van de projecten. Als het project niet geschikt is, zal de kans op succes niet zo groot zijn, dus het enthousiasme voor een vervolg kan dan wel eens gering zijn. De populariteit onder lagere overheden lijkt echter te groeien. Ook al is er eigenlijk weinig verband, de toename van geintegreerde contractvormen heeft ook tot gevolg dat se in populariteit stijgt. Mits in de juiste mate toegepast, kan systems engineering leiden tot betere en efficientere ontwerp- en bouwprocessen.

Tenslotte een verandering met een enorme potentie die nog vaak niet wordt onderkent, namelijk BIM, hetgeen staat voor Bouw Informatie Model. Ook al wordt het soms geringschattend gezien als een mooi tekenpakket, BIM kan veel betekenen voor de broodnodige veranderingen in de bouw. Het gebruik van BIM kan eindelijk echte samenwerking binnen de keten tot stand brengen, vanaf ontwerp- tot en met de gebruiksfase. Vanuit de positie van het projectmanagement is BIM de volwaardige invulling van de ‘i’ in Gotik (Geld, organisatie, tijd, informatie en kwaliteit) en zelfs meer dan dat. Voor ontwerpende partijen is BIM een prachtig instrument voor de afstemming met gebruikers in het ontwerpproces. Goede toepassing van BIM kan ook leiden tot een behoorlijke reductie van de faalkosten in de uitvoeringsfase, en daarmee dus de marges van bouwende partijen vergroten. Dat is de reden dat zij momenteel ook fors investeren in deze ontwikkeling.

Het prille nieuwe jaar 2012 lijkt in economisch opzicht misschien een jaar om nu al te vergeten, maar als het gaat om veranderingen heeft 2012 alles in zich om een bijzonder enerverend jaar te worden.

Hoofd groep Contractadvies en Aanbesteden bij Witteveen+Bos

Reageer op dit artikel