nieuws

Faillissement dreigt voor veel gemeenten

bouwbreed

De crisis op de woningmarkt zorgt ervoor dat zo’n 20 tot 30 gemeenten de komende jaren failliet zullen gaan. Dat denkt hoogleraar gebiedsontwikkeling Friso de Zeeuw. Steden lijden momenteel onder grote verliezen op de grondexploitaties. Fakton becijferde dat in totaal op 4 miljard voor alle gemeenten. Afgelopen 10 jaar hebben de vier grote steden en […]

De crisis op de woningmarkt zorgt ervoor dat zo’n 20 tot 30 gemeenten de komende jaren failliet zullen gaan. Dat denkt hoogleraar gebiedsontwikkeling Friso de Zeeuw.

Steden lijden momenteel onder grote verliezen op de grondexploitaties. Fakton becijferde dat in totaal op 4 miljard voor alle gemeenten. Afgelopen 10 jaar hebben de vier grote steden en de gemeenten verenigd in de G32 bijna 77 miljoen vierkante meter grond aangekocht waarvan meer dan de helft nog ongebruikt in portefeuille.

Menig stad heeft dan ook al fors moeten afschrijven op de grond. Voor Tilburg was dat 84 miljoen, Apeldoorn 68 miljoen en Breda 55 miljoen. Daar bovenop komen nog eens lagere opbrengsten, bijvoorbeeld door de kortingen uit het gemeentefonds en lagere inkomsten uit bouwleges.

Dat betekent volgens De Zeeuw dat behoorlijk wat gemeenten zodanig in de problemen gaan komen dat de zogenoemde Artikel 12-status nabij komt. Dat betekent dat die gemeenten onder curatele van de provincie komen te staan. Zijn mening wordt gedeeld door onder meer universitair hoofddocent planologie aan de Universiteit van Amsterdam Leonie Janssen en het NICIS-instituut, die soortgelijke conclusies trekken.

Portefeuille

Zo wijst het NICIS erop dat die ruim 50 procent ongebruikte grond een gemiddelde is. In sommige plaatsen is de situatie erger. Zo heeft Leiden dik 800.000 vierkante meter grond aangekocht de afgelopen 10 jaar, waarvan slechts 5 procent is ontwikkeld. De rest zit ongebruikt in portefeuille. In Zoetermeer is slechts 5 procent van de 205.000 vierkante meters grond ontwikkeld. Absoluut zit Zwolle met de meeste grond in de maag, 3,5 miljoen vierkante meter, 74 procent van de aangekochte gronden.

Het is dan ook hoog tijd, vinden zowel De Zeeuw als Janssen, dat gemeenten harde keuzes gaan maken over wat ze nog wel en wat niet willen met woningbouwplannen en bedrijventerreinen. Daarbij is snijden in de overcapaciteit aan plannen onvermijdelijk.

Het wekt verbazing dat er nog steeds gemeenten zijn die denken dat het ontwikkelen van nog meer plannen een oplossing is voor de financiële problemen. Zo haalt Janssen als voorbeeld het collegeprogramma van Medemblik aan waarin staat dat die gemeenten zich niet neerlegt bij mogelijke krimpscenario’s. Door te bouwen ontstaat er vanzelf weer behoefte, denkt Medemblik.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels