nieuws

Grondwater is van niemand

bouwbreed

Grondwater is van niemand

Niemand lijkt zich verantwoordelijk te voelen voor grondwater. Tegelijk hebben allerlei partijen wel belang bij datzelfde grondwater, maar vooral op het moment dat het omhoog komt. Verzilting, rotte funderingen en verontreiniging maken het fenomeen zichtbaar.

Gemeenten en waterschappen waren de opvallende afwezigen bij de eerste expertmeeting voor gebiedsgericht grondwaterbeheer van het Centrum Ondergronds Bouwen (COB). Terwijl juist voor die partijen een voortrekkersrol ligt om het grondwater integraal te beheren. Individueel saneren van verontreinigingen blijkt veel te duur en weinig zinvol. De komende twee jaar probeert het COB het grondwaterbeheer een nieuwe impuls geven, maar tegelijk staat het onderwerp aan alle kanten onder druk door de dreigende bezuinigingen bij de overheid.

Er is stille hoop dat het lage aantal gemeente-experts niet synoniem staat voor gebrek aan urgentie bij de lagere overheden. Zodra het gaat over verontreiniging, verzilting, veenweides en funderingen wordt grondwater wel degelijk een tastbaar probleem. De link met oppervlaktewater en drinkwater is overduidelijk. Tegelijk is niemand eigenaar totdat het water wordt opgepompt. “Maar op dat moment is feitelijk geen sprake meer van grondwater”, schetst Peter de Bruijn, van De Bruijn Advies, de onderliggende problematiek in een notendop tijdens de expert-meeting.

Initiatieven

In 2010 is een praktische leidraad verschenen met de basis voor integraal grondwaterbeheer, maar er komt in de praktijk nog maar weinig van de grond. Toch zijn er her en der initiatieven tot goed beheer, zoals de aanpak van het verontreinigde oppervlaktewater in de Kempen onder de rook van Eindhoven, het Waterspoor in Roombeek (Enschede), waarbij bier, beek en bodem elkaar versterken en de Biowasmachine in het centrum van Utrecht. Ook Amersfoort, Apeldoorn, Arnhem, Emmen, Hengelo, Nijmegen, Tilburg en Zwolle zijn actief bezig met grondwaterbeheer.

In Nederland onderscheidt het ministerie van Infrastructuur en Milieu 130 gebieden van gemiddeld 80 hectare waar gebiedsgericht grondwaterbeheer nodig is. Uit de inventarisatie in opdracht van datzelfde ministerie volgen 6500 verwachte saneringen, vooral in oude binnensteden en industrieterreinen. Met uitzondering van Flevoland zijn zo 500 plekken aan te wijzen op de kaart van Nederland, houdt De Bruijn de vijftig aanwezige grondwaterexperts voor.

Vast staat dat voor grondwater nauwelijks geld opzij wordt gelegd, maar de hoop is gevestigd op de miljarden uit het Waterakkoord van het Deltaprogramma en het convenant Bodem. Op strategisch niveau bemoeien ‘Brussel’, het Rijk en de provincies zich met het grondwater en in de uitvoering liggen er taken voor waterschappen, gemeenten en private partijen.

Modder

De aandacht in politiek Den Haag staat echter op een laag pitje en De Bruijn ziet een heersende teneur van weinig urgentie op de ministeries. “Het samengaan van Verkeer en Waterstaat en VROM is een vermenging van water met grond. Daaruit komt modder voort en het is nog niet helemaal duidelijk hoe die modder opdroogt.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels