nieuws

Aruba stapt in een keer over van klassiek naar hypermodern

bouwbreed

De Arubaanse Rijkswaterstaat werkt tot op heden alleen met klassieke RAW-bestekken en moet nu in één keer over naar pps. De grootste zorg van adjunct-directeur Marlon Croes van de Dienst Openbare Werken (DOW) is dat te weinig bouwers zullen inschrijven. “Het is een grote stap van bestek naar pps en het zal van alle partijen […]

De Arubaanse Rijkswaterstaat werkt tot op heden alleen met klassieke RAW-bestekken en moet nu in één keer over naar pps. De grootste zorg van adjunct-directeur Marlon Croes van de Dienst Openbare Werken (DOW) is dat te weinig bouwers zullen inschrijven.

“Het is een grote stap van bestek naar pps en het zal van alle partijen inspanning vragen de nieuwe werkwijze eigen te maken”, formuleert Croes de flinke stap om van klassieke bestekken over te gaan naar de meest vergaande vorm van geïntegreerde contracten: dbfm. De fase van d&c-contracten wordt volledig overgeslagen. Hijzelf is overtuigd van de meerwaarde. De topman van DOW nam in 2009 in Amerika kennis van pps en hield op zijn eigen eiland een gloedvol betoog over de voor- en nadelen ervan op Aruba. Het gloednieuwe lichtgele kantoor tegenover de internationale luchthaven is ‘basic’ en hangt vol met versierselen voor het komende carnaval. Een setting die je bij Rijkswaterstaat aan de Haagse Koningskade niet snel zal treffen. Toch verschillen de missie van de Arubaanse Rijkswaterstaat niet eens zoveel met de Nederlandse: een vlotte en veilige doorstroming van verkeer. Houd automobilisten blij, is het motto. ‘One happy island’ staat er op elk kenteken te lezen. Overstromingen zijn minder aan de orde op een eiland ruim boven zeeniveau, maar rioolzuivering en waterafvoer vragen wel veel aandacht.

Het areaal met één stukje snelweg en in totaal 250 kilometer weg is wat bescheidener van omvang dan de ruim 3000 kilometer die Rijkswaterstaat hier onderhoudt. Maar ook op Aruba worden vervoersplannen gemaakt, aanbestedingen voorbereid en wordt onderhoud gepland. Van HID of een directeur-generaal is geen sprake. Op Aruba staat gewoon een directeur aan het hoofd van vijf diensten: beleid en toezicht, ontwerp en planning, uitvoering, beheer en algemene zaken. De omvang van de dienst is met 180 mensen ook wat bescheidener dan de ruim 9000 mensen van Rijkswaterstaat. Tegelijk voert de Arubaanse variant ook de taken uit van de Rijksgebouwendienst en bemoeit zich dus ook met de aanbesteding van ministeries en andere overheidsgebouwen. Ondanks het feit dat DOW geen ervaring heeft met dbfm in de wegenbouw, is er wel ervaring met pps- en leaseachtige constructies met twee politieposten en drie rijksgebouwen, waaronder het pand van de dienst zelf.

“Beheer en onderhoud zijn niet onze sterkste punten. We hebben in 25 jaar de hele binnenstad laten verpauperen na een grote opknapbeurt in de jaren tachtig”, steekt hij de hand in eigen boezem. Er bestaan ambitieuze plannen om Oranjestad weer her in te richten. Daarbij wordt in recordtempo van een paar jaar veel uitgevoerd, terwijl de meeste plannen niet ouder zijn dan drie jaar. De tips om projecten te versnellen van de commissie-Elverding zijn op Aruba overbodig. Minister-president Mike Eman zorgt persoonlijk voor druk op de ketel om alle plannen op te leveren vóór de nieuwe verkiezingen in 2013. DOW voert ook een deel van het beheer en onderhoud zelf uit. Enkele machines staan op het werkterrein achter het kantoor evenals afrasteringen en een materiaalloods. “Het ‘recappen’ van asfalt doen we zelf: 3 centimeter frezen en weer een laagje asfalt eroverheen. Ingewikkelder klussen leggen we bij lokale aannemers, maar dan maken we bestekken en bereiden de aanbesteding voor”, legt Croes uit. Daarnaast houdt de dienst zich bezig met groen, waterafvoer, verkeersborden en verlichting.

Hij moet vooral brandjes blussen als iets spaak dreigt te lopen op een van de afdelingen, maar houdt zich ook persoonlijk bezig met grondaankopen en omgevingsmanagement. Recent heeft Croes de winkeliers in de binnenstad van Oranjestad bijgepraat over de nieuwe tramverbinding naar de cruiseschepen. Zijn overvolle agenda wordt nu gedomineerd door de voorbereiding van de pps-contracten en de marktconsultatie. Fenomenen die hij nog niet eerder aan de hand heeft gehad. Met een waarde van een kwart miljard dollar krijgt de dienst te maken met het grootste mega-projecten ooit op het eiland. Als de projecten klaar zijn loopt over de zuidkust een snelweg van de ene naar de andere kant van het eiland.

Avontuur

Zijn collega Jan Hendrik Dronkers heeft hij samen met oud-minister Eurlings al op bezoek gehad. De positieve reactie van Eurlings op de pps-plannen bracht het avontuur in een stroomversnelling, zegt Croes. Hij heeft op de verkeersacademie in Tilburg zijn ingenieurstitel behaald en leerde toen Rijkswaterstaat al kennen als dé autoriteit op het gebied van wegen. Hij prijst zich dan ook gelukkig met de bijstand van pps-kennispool van de Nederlandse collega’s bij de voorbereiding van de pps-contracten.

Stuurgroep

Inmiddels is een aparte stuurgroep opgericht om de aanbesteding in goede banen te leiden. Ondanks het voornemen om al deze zomer aan te besteden is de ‘public private comparator’ die de meerwaarde aantoont van een pps ten opzichte van traditionele contractvormen niet uitgevoerd. Er is wel een business case, maar het feit dat de investering niet drukt op de rijksbegroting weegt zwaar. Ook wordt nog gesleuteld aan de functionele eisen, risico-inventarisatie en gunningcriteria.

Als minder dan twee bouwcombinaties inschrijven zal de Arubaanse regering het contract waarschijnlijk niet gunnen. In het slechtste scenario vinden internationale partijen het contract een maatje te klein en lokale partijen de opdracht te groot. “We hopen echt op minimaal drie partijen en doen een beroep op Nederlandse bouwers die ervaring met dbfm hebben om in te schrijven. Bijvoorbeeld BAM, Ballast Nedam, Strukton en Volker Wessels, die beschikken over een eigen pps-afdeling zouden onze lokale aannemers kunnen helpen , zij hebben ervaring met de contracten.” Wat hem betreft hebben de Nederlandse bouwers een streepje voor op de grote internationale partijen.

Gunningscriteria

Croes weet dat de Arubaanse Wegenmaatschappij in gesprek is met Volker Wessels en Ballast Nedam. Maar hij weet ook dat aannemer Tiel het risico te groot vindt en inzet onderaanneming. Hoe de kaarten van MNO Vervat liggen is nog niet bekend. Wel is duidelijk dat samenwerking met lokale partijen een van de gunningscriteria wordt. “Onze bouwers moeten ook die kennis opdoen voor projecten in de toekomst en dan kan het best via een partij die al over ervaring beschikt.” ■

Nederland versus Aruba

De nieuwe pps-snelweg tussen Oranjestad en San Nicolas is een megaproject voor de Arubaanse Rijkswaterstaat. “We leven hier op kleinere voet”, weet adjunct-directeur Marlon Croes. Toch zijn de parallellen met de Nederlandse Rijkswaterstaat opvallend.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels