nieuws

Maak Nederland aantrekkelijk voor buitenlandse vakman

bouwbreed

Nu de conjunctuur het laagste punt lijkt te hebben bereikt doemt onmiddellijk het spook van de arbeidskrapte weer op. Sterker dan ooit. De bouw moet het conservatisme afschudden en Nederland aantrekkelijker maken voor de buitenlandse vakman. Anders kiest die voor de buren.

Nu de conjunctuur het laagste punt lijkt te hebben bereikt, doemt onmiddellijk het spook van de arbeidskrapte weer op. De bouw moet het conservatisme afschudden en Nederland aantrekkelijker maken voor de buitenlandse vakman, vindt Paul Muller. Anders kiest hij voor de buren.

Voorbarig. Dat was de zucht van verlichting die in menig directiekamer werd geslaakt na het EIM-bericht dat de bodem van de markt wel is bereikt. Want het is maar de vraag in hoeverre de Nederlandse bouw in de nabije toekomst in staat is om de aantrekkende vraag te beantwoorden. De optelsom van een aantrekkende economie, vergrijzing en de impopulariteit van vakopleidingen in Nederland veroorzaakt een groeiend tekort aan hoogwaardig gekwalificeerd vaktechnisch personeel. Voeg daar de uitstroom van personeel – niet voor niets slaan FNV Bouw en de werkgevers de handen ineen om flexwerkers op te leiden tot vaklieden – aan toe en het recept voor fundamentele problemen is klaar. Herstel daarvan zal langer duren dan een conjuncturele dip.

Obstinaat

Dat de bouw niet alleen staat in deze problematiek is een schrale troost. Dat de bouw opvallend obstinaat is in het toepassen van oplossingen, is de sector wel aan te rekenen. Ik stel dat de enige fundamentele oplossing van het aanstonds weer nijpende personeelsgebrek voor de korte en middellange termijn niet in Nederland is te vinden, maar in het buitenland. Met name Midden- en Oost-Europese vaklieden zijn al bijna vijftien jaar een bekende verschijning op de bouwplaats. Maar dat kan en moet nog meer worden. Meer dan vijftien jaar ervaring met stimuleringsprogramma’s om jongeren voor een technisch vak te interesseren, leert dat het effect hiervan helaas minimaal is. In Oost-Europa zijn dergelijke programma’s overbodig. Daar is sprake van een ambachtseconomie. Het respect dat een universitair opgeleid persoon hier krijgt geldt daar voor de opgeleide ambachtsman. Zelfs bij onze oosterburen is dit het geval. Een ervaren vakman in Duitsland krijgt het predicaat Facharbeiterof zelfs meister. Vakopleidingen zijn niet populair onder Nederlandse jongeren. Tegelijkertijd vergrijst de arbeidmarkt en trekt de economie aan.

Over enkele jaren hebben we dus een grote krapte, die opgevuld moet worden door arbeidsmigranten. De macro-economische relevantie hiervan mogen we niet onderschatten. Uit recente cijfers van het EIM blijkt dat er maar liefst 900.000 mensen werkzaam zijn in de arbeidseconomie. Zij werken in dienst van 240.000 ondernemingen die een gezamenlijke jaaromzet genereren van 130 miljard euro. Dat is acht procent van de totale omzet van het Nederlandse bedrijfsleven.

Impopulariteit

Het aandeel van de bouw daarin is naar mijn mening te laag. De bouwsector blijkt een conservatieve branche, waardoor het lastig is om buitenlands personeel aan het werk te zetten. Met name op projectleiding niveau is er veel verlangen naar Nederlandstalig personeel. De sector heeft nog niet het besef dat Nederlands personeel straks niet meer voorhanden is. Het aantrekken van Nederlands personeel wordt door de impopulariteit van vakopleidingen echter steeds moeilijker. ‘Ervaringsdeskundigen’ willen niet anders dan Duits personeel. De productiviteit is veel hoger en Nederlanders krijgen een steeds grotere mond. Dat kan ook, want de baas kan niet meer zeggen: ‘voor jou een ander’. Die is er immers niet. Daar komt nog eens bij dat in mei van dit jaar ook de Duitse en Oostenrijkse grenzen opengaan voor ondermeer de Polen. Nederlandse werkgevers die straks naarstig op zoek zijn naar vaktechnisch gekwalificeerd personeel hebben dan dus te maken met stevige concurrentie uit het buitenland. Besef dat Duitsland voor bijvoorbeeld de Poolse vakman letterlijk en figuurlijk veel dichterbij is dan ons land. Vooral kleinere partijen zullen het moeilijk krijgen om aan de grote vraag naar personeel te voldoen. Groter groeien is de enige manier om klaar te zijn voor de toekomst. Het getuigt van toekomstvisie als werkgevers, dienstverleners en werknemers gezamenlijk aan de slag gaan om Nederland werkland bekender te maken. Om dit voor te zijn, zij wij alvast begonnen met een buy-and-builtstrategie. Aan de Midden-Europese vakman zal het niet liggen.

Directeur van TecLine International, detacheerder van vaktechnisch personeel uit Midden- en Oost-Europa

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels