nieuws

Zwaar beton schermt stralingsbronnen af

bouwbreed Premium

De Vries en Verburg bouwt een nieuwe vleugel aan het Spaarne Ziekenhuis in Hoofddorp, met onder meer drie behandelruimten voor kankerpatiënten. Daarbij wordt zwaar beton toegepast om de stralingsbronnen af te schermen.

Bij de bouw van het in 2004 geopende ziekenhuis is al rekening gehouden met de uitbreiding die het bouwbedrijf uit Stolwijk uitvoert. De drie bestralingsruimten komen in een uitbouw van de nieuwe vleugel. Ze zijn bestemd voor de dagbehandeling van patiënten van het Nederlands Kanker Instituut-Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis (NKI-AVL) in Amsterdam. “Rond de stralingsbronnen is veel massa nodig”, legt Dick van Erk uit. Hij is projectleider bij bouwbedrijf De Vries en Verburg. “Dat kan door enorm dikke wanden van beton, maar ook door dikke wanden van zwaar beton.” Het laatste is een mengsel waarbij het zand en grind volledig vervangen wordt door Magnadense, een product van ijzererts gewonnen door LKAB in Zweden en in Nederland geleverd door Minelco uit Moerdijk.

Heavycrete

Mebin Amsterdam levert het heavycrete, zwaar beton. “We hebben onze betonmortelcentrale in Beverwijk ervoor vrijgemaakt”, aldus commercieel manager Bart Kat. “De bunker van de centrale kan niet helemaal gevuld worden met Magnadense, want daarvoor is het te zwaar. De volumieke massa van het toeslagmateriaal bedraagt zo’n 4,8 ton per kubieke meter en het zwaar beton weegt minimaal 3,7 ton per kubieke meter. We produceren kleinere charges dan normaal en de truckmixer van 13,5 kuub is gevuld met zo’n 8 kubieke meter zwaar beton. Bij het storten mag de kubel niet helemaal worden gevuld.” Volgens Kat is het mogelijk om met lood beton van 5 ton per kubieke meter te maken, maar dat zou niet meer als gewoon beton te behandelen zijn. Terwijl heavycretezeer goed vloeit en zich prima laat verpompen.

De drie behandelruimten zijn extra gefundeerd. De vloeren (boven een kruipruimte) zijn een halve meter dik en bestaan uit massieve plaatvoeren met een extra druklaag. De wanden van zwaar beton zijn tot 1,6 meter en de daken tot 1,8 meter dik. “Bouwkundig was een nog veel dikkere wand van gewoon beton voordeliger, want zwaar beton is zo’n 4 tot 5 maal duurder”, aldus projectleider Van Erk. “Vaak wordt de ingang van een behandelruimte als labyrint uitgevoerd. Hier worden dikke deuren van lood en polyethyleen in een staalconstructie voor de deuropening gemonteerd.” Het zwaar beton wordt vervaardigd met hoogovencement. Tijdens de verharding moeten de temperatuurverschillen tussen wand en dak zo klein mogelijk blijven, om krimpscheuren te voorkomen. Gelukkig neemt de Magnadense de energie van de chemische reactie grotendeels op.

Stempels

De bekisting van de daken van de behandelruimten wordt gestut door een dicht woud van stempels. De wandbekisting bestaat uit normale kleinpaneelbekisting met verloren centerpennen van 20 millimeter. De daken worden gestort met een kubel, het zwaar beton voor de wanden verpompt. Het beton bereikt een druksterkte van 28 tot 35 N/mm2. Heavycretewordt niet alleen toegepast om stralingsbronnen af te schermen, maar ook bijvoorbeeld in contragewichten van torenkranen en als onderwaterbeton. “Max Bögl heeft het gebruikt onder in het station Ceintuurbaan van de Noord-Zuidlijn. Daardoor hoefde minder diep gegraven te worden en was 0,2 bar minder overdruk nodig, zodat de werknemers minder lang hoefden te schutten. Dat woog kennelijk op tegen de kosten van het zwaar beton .”

Reageer op dit artikel