nieuws

Nieuw handboek is bijbel voor bouwers van diepwanden

bouwbreed

Nieuw handboek is bijbel voor bouwers van diepwanden

Diepwandbouwers moeten meer onderzoek uitvoeren naar de kwaliteit van het bentoniet. En het is opletten geblazen bij het borstelen van de voegen, waarschuwt het nieuwe handboek diepwanden van kenniscentra CUR en COB.

Het handboek houdt een duidelijk pleidooi om vaker dan tot nu toe
gebruikelijk is de eigenschappen van het bentoniet in de diepwandsleuf te
onderzoeken. “De kwaliteit daarvan en de efficiëntie van het ontzandingsproces
is sterk bepalend voor het eindresultaat”, legt Jan van Dalen uit. De
Strukton-medewerker voert promotie-onderzoek uit naar de diepwandmethode en trad
op als rapporteur van de commissie die afgelopen anderalf jaar werkte aan het
handboek. Een ander duidelijk statement in het handboek is dat de maaswijdte van
de wapening niet te klein mag zijn. Als de wapeningsstaven te dicht op elkaar
liggen, belemmeren zij de doorstroming van beton en neemt de kans op
bentonietinsluitingen toe. Dat is één van de punten die bij de bouwvan
metrostation Vijzelgracht een rol hebben gespeeld. Andere onderwerpen blijven
vatbaar voor discussie. Zoals bijvoorbeeld het borstelen van de voegen
voorafgaand aan het betonstorten. Het handboek beveelt aan om te borstelen als
een diepwandsleuf langer dan 24 uur openstaat met bentoniet. De steunvloeistof
vormt dan een soort cake op de zijkant van het eerder gemaakte diepwandpaneel en
dat bemoeilijkt de hechting van het beton. Dat kan een potentieel lek
opleveren.Anderzijds kan het middel volgens commissievoorzitter Jan Jonker,
afkomstig van Movares, erger zijn dan de kwaal als met het borstelen de
rubberprofielen worden beschadigd die voor waterdichting van de voeg moeten
zorgen. Zeker bij diepwandsystemen met dubbele profielen is de kans daarop
groot, als de borstel niet perfect is afgestemd op het voegprofiel. Zo kon niet
iedere wens van elk lid van de commissie worden ingewilligd en moesten soms
compromissen worden gesloten.

Verticaliteit

Aanwijzingen voor verbeteringen doet het handboek ook. Wat beter kan, is
bijvoorbeeld de registratie van de afwijking van de verticaliteit, meldt Hans
Mortier die namens combinatie Cromme Lijn in de commissie zat. De machinist van
een diepwandstelling krijgt van elke slag gedetailleerde informatie
teruggekoppeld over de hellingshoek waarmee de grijper in de grond verdwijnt.
Maar die gegevens worden voortdurend overschreven en uiteindelijk worden alleen
de laatste gegevens vastgelegd in het zogenaamde geboorteregister. “Maar een
afwijkende slag met de grijper kan een aanwijzing zijn voor een zwakke plek in
de diepwand. Om dat nauwkeuriger vast te leggen, moet de gangbare
registratieapparatuur op diepwandstellingen ingrijpend worden aangepast.” Als er
dan toch iets fout gaat, is het zaak dat er duidelijke protocollen klaarliggen,
wil Van Dalen nog kwijt. Bij de Noord-Zuidlijn in Amsterdam werkten die
protocollen goed na het incident op het Stationsplein begin dit jaar. Daar
schoot bij het ontgraven een bentonietinsluiting los, die niet onderdeed voor de
prop die bij de Vijzelgracht grote problemen veroorzaakte. “Maar de aannemer had
de kleizakken paraat staan om tegen het lek aan te leggen en kon snel beginnen
met injecteren. De combinatie van een goed ontgrvingsprotocol en planmatig
ingrijpen pakte goed uit, er deden zich geen verzakkingen voor.” Ook een
voorbeeld van dergelijke ontgravingsprotocollen is opgenomen in het nieuwe
handboek diepwanden. Het drietal gaat er vanuit dat het handboek een soort
bijbelfunctie zal vervullen. Net zoals CUR-publicatie 166 dat doet bij het
ontwerp en de uitvoering van damwandconstructies.

Monitoring

Mochten er ondanks alle aanbevelingen in het Handboek Diepwanden toch fouten
ontstaan, dan is het zaak het proces zo in te richten dat die zo snel mogelijk
worden opgespoord. Voegplanken die lastig loskwamen moeten bijvoorbeeld in het
geboorteregister worden geregistreerd dat van elk diepwandpaneel wordt
opgesteld. Potentiaalmetingen blijken volgens de CUR-commissie niet zo’n
betrouwbare methode om bentonietinsluitingen en lekke voegen vast te stellen.
Doormeten met sonar lijkt veel effectiever. Combinatie Cromme Lijn rust bij de
spoortunnel in Delft momenteel over 750 meter de diepwanden uit met speciale
meetbuizen. Daar kan sonarapparatuur in worden neergelaten om de kwaliteit van
de voegen vast te stellen, voordat de aannemer een begin maakt met ontgraven.
Dat is nog niet eerder op die schaal gebeurd.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels