nieuws

‘Ineens was de spanning van de kabels’

bouwbreed

Heeft de kraanmachinist met bruut geweld de damwandplaat uit de grond proberen te trekken? Had de heibaas de plank met twee stroppen moeten zekeren in plaats van met één?

Het zijn twee cruciale vragen die de Amsterdamse rechtbank komende weken moet
beantwoorden in de strafzaak tegen twee werknemers van Sterk Heiwerken. De
mannen, 25 en 44 jaar oud, stonden dinsdag in Amsterdam terecht voor dood door
schuld. Het Openbaar Ministerie houdt hen verantwoordelijk voor het fatale
ongeval op 20 december 2007 aan de Nieuwe Leeuwarderweg in Amsterdam-Noord. Bij
het ‘trekken’ van een 18 meter lange en 3500 kilo zware damwandplank op het
terrein van de Noord-Zuidlijn schoot het gevaarte los en viel boven op een
passerende auto. De 33-jarige bestuurder van de wagen kwam daarbij om het leven.
Hebben de werklieden het ongeluk gewild? Nee. Hebben ze schuld? Ja. “Want ze
hebben onvoorzichtig gehandeld en zijn zelf nalatig geweest”, zo vond officier
van justitie Jos van Leijen. Zo zou de damwandplank maar met één ketting zijn
vastgemaakt, terwijl hoofdaannemer MNO Vervat het gebruik van twee kettingen had
voorschreven: door elk gat van de plank één. Bovendien zou de heibaas voor lief
hebben genomen dat er weinig ‘vlees’ zat tussen het bevestigingsgat en de
bovenkant van de plank. Van Leijen zet ook vraagtekens bij de handelwijze van de
kraanmachinist. Heeft hij de bewuste damwandplank wel voldoende losgetrild met
het trilblok, alvorens hem uit de grond te trekken? Uit technisch onderzoek was
immers naar voren gekomen dat er wrijving heeft plaatsgevonden in de grond rond
de plank. Daardoor zijn bij het trekken te veel krachten uitgeoefend op de
plaat, met als gevolg dat die bij het bevestigingspunt brak en viel. Voor de
aanklager staat vast dat de mannen wisten dat ze ter plaatse extra veilig
moesten werken. In werkplannen was dat vastgelegd en tijdens werkinstructies nog
eens duidelijk herhaald. “De hoofduitvoerder van MNO Vervat heeft hen bij de
start van het werk er nog expliciet op gewezen dat ze nieuwe gaten moesten
branden als er te weinig vlees over was.” Dat er extra zware veiligheidseisen
golden op het project, was volgens de officier niet opmerkelijk. Bekend was dat
de Nieuwe Leeuwarderweg binnen het valbereik van de planken lag. “Daarom moest
er ook met dubbele stroppen worden gewerkt”, aldus Van Leijen.

Werkstraffen

Hij eiste werkstraffen van 150 uur tegen beide verdachten. Sterk Heiwerken
verdient volgens hem een geldboete van 15.000 euro. Het bedrijf gaf in zijn ogen
onvoldoende instructies aan de werklieden en hield te weinig toezicht. De
25-jarige heibaas sprak nadrukkelijk tegen dat hij onvoorzichtig heeft gewerkt.
Elke plank was door hem van te voren geïnspecteerd. Dat leidde er toe dat hij,
van de tachtig damwandplanken die voor het ongeval al waren verwijderd, zes of
zeven keer een nieuw gat brandde. “Omdat ze waren gescheurd of te weinig vlees
bevatten.” Met de rampplank was in zijn ogen niets mis. Dat er slechts één gat
en één ketting was gebruikt, was volstrekt normaal, voerde zijn werkgevers aan.
“Dat is de gebruikelijke werkwijze in de branche”, zei bedrijfsleider René Alink
van Sterk Heiwerken. “Het wordt door iedereen geaccepteerd, door opdrachtgevers,
maar ook door de Arbeidsinspectie. Het is ook niet verboden. Iedereen doet het
zo. Wij doen het nu nog steeds zo, al hebben we nu wel de norm gesteld dat er 4
centimeter staal tussen het gat en bovenkant van de plank moet zitten. De
afstand laten we niet meer aan het inzicht van de heibazen zelf over.” Volgens
de kraanmachinist waren er die dag geen aanwijzingen dat het fout zou gaan. “Het
ging allemaal heel soepel”, verklaarde hij. “De planken waren mooi schoon, we
hadden geen enkele last van kleef. Wat er is gebeurd, is mij niet duidelijk.
Ineens was de spanning van de kabels en was het gebeurd.” Dat hij met zijn
machine te veel kracht op de plank zou hebben gezet, ontkende hij. “De machine
bouwt de druk zelf op, dat hoef ik zelf niet te doen.” Blijft over de vraag hoe
het ongeval dan toch kon gebeuren. Beelden van het ongeval, vastgelegd door een
beveiligingscamera en uitgezonden tijdens het proces, konden daar geen
uitsluitsel over geven. Wel maakten ze duidelijk dat het drama zich in slechts
luttele seconden had voltrokken. De uitspraak is op 26 januari.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels