nieuws

Gps-trekker vervangt vijf lijnentrekkers op Hanzelijn

bouwbreed Premium

Gps-trekker vervangt vijf lijnentrekkers op Hanzelijn

Een landmeter voert controle uit op de werkzaamheden van een gps-gestuurde trekker, die de lijnen uitzet voor het spoor op de Hanzelijn tussen Zwolle en Lelystad

De 133.000 betonnen dwarsliggers komen precies langs een witte lijn van
latexverf te liggen. Met de gps-gestuurde trekker kan de trekkerchauffeur met
een gangetje van 1,5 kilometer per uur over het bijna 50 kilometer lange traject
van dit deel van de Hanzelijn rijden. Dat is sneller dan landmeters te voet. Je
hebt vier tot zes mensen nodig om hetzelfde traject lopend af te leggen, vertelt
Ronald Ringoot van mechanisatiebedrijf Weevers in Swifterbant. Landmeters
trekken om de 5 meter met een spuitbus een lijntje, moeten elk punt meten en
zijn op eenzelfde traject aanzienlijk meer tijd kwijt.

Shape-files

Ringoot maakte de softwarematige koppeling tussen de tekening van
opdrachtgever Martens en Van Oord, die onder andere het ballastbed aanbrengt en
de dwarsliggers uitlegt. De rechte en kromme lijnen van de nieuwe spoorlijn, die
Martens en Van Oord in zogeheten shape-files heeft aangeleverd, moeten zo
nauwkeurig mogelijk in het computersysteem van de gps-trekker worden gebracht.
Precisie is nodig, omdat treinen op het traject een topsnelheid van 200
kilometer per uur bereiken. In de bochten bij Lelystad en Kampen is een maximum
van 160 tot 180 kilometer per uur mogelijk. De gps-trekker van loonbedrijf Edwin
de Lange in Swifterbant, die normaliter voor agrarisch werk wordt gebruikt,
blijkt met de softwarematige aanpassingen ook op de Hanzelijn goed zijn werk te
kunnen doen. Nu nog is de trekker op 20 millimeter na nauwkeurig. Een medewerker
van De Landmeetdienst in Hengelo voert daarom controles uit voor eventuele
correcties. “Als we ernaast zitten, zet ik de trekker op zijn plek en dan kunnen
we weer verder”. De nieuwe werkwijze is volgens de landmeter zeer geschikt voor
de wegenbouw, maar “dan moet de nauwkeurigheid wel worden vergroot”. Langs de
Hanzelijn heeft Martens en Van Oord mobiele basisstations ter ondersteuning van
het gps-systeem laten plaatsen. In combinatie met bestaande radiobakens in de
polder kan de drift van het gps-signaal tot een minimum beperkt blijven. “Alleen
de nauwkeurigheid van een landmeter met zijn 30.000 euro kostende meetinstrument
is groter”, aldus Edwin de Lange van het gelijknamige loonbedrijf. Aanmerkelijk
duurder dan het 19.000 euro kostende gps-systeem op zijn trekker, dat voor de
Hanzelijn aan alle eisen voldoet.

Uurkosten

Aanvankelijk trok de gps-trekker van De Lange twee lijntjes waartussen de
betonnen dwarsliggers werden gelegd. Opdrachtgever Martens en van Oord liep
tegen de hoge kosten voor de verf aan en schrapte na de eerste 20 kilometer één
lijn. Daarmee wordt duizenden euro’s bespaard. De bielzenleggers bleken in de
praktijk maar een van de beide lijnen te gebruiken. Elke kilometer had De Lange
zo’n vier tot vijf potten van elk zo’n 50 euro nodig. “Omgerekend waren de
uurkosten voor de verf zelfs hoger dan de uurkosten voor de trekker. Dat hadden
ze nog niet eerder meegemaakt.” Reden voor Martens en van Oord om het trekken
van lijnen voor de bielzen te versnellen, was de strenge winter. Het bedrijf
wilde een slangenpomp met spuit bouwen op een zogeheten grader, een zelfrijdende
kilverbak. Daarop zat al gps. Tijdens de eerste besprekingen met
mechanisatiebedrijf Weevers bleek de grader vanwege de achterstand in werk niet
eens beschikbaar. De vraag of het gps-systeem op een trekker kon, was snel
beantwoord. In de agrarische sector wordt er volop mee gewerkt. De Lange kocht
speciaal voor het werk aan de Hanzelijn een nieuw gps-systeem. De slangenpomp
van Martens en van Oord bouwde hij op een driepunts hef, die op deze trekker met
heftrucklepels wordt gebruikt. “Het systeem werkte eigenlijk direct. In de
eerste dagen hebben we nog wat zaken verfijnd, maar het loopt nu als spoor.” De
gps-trekker komt alleen in actie als het ballastbed ligt en de bielzenleggers in
aantocht zijn. Vanwege de vertraging in de aanvoer van het grint is afgesproken
dat de trekker tot twee uren van tevoren kan worden ingeschakeld. ■

Investering ruim 1 miljard

Op de Hanzelijn werkt een gps-trekker die normaliter wordt ingezet in de
agrarische sector. Met een rustig gangetje, maar beduidend sneller dan
landmeters te voet, zet de trekker lijnen uit op het spoor tussen Zwolle en
Lelystad.

Reageer op dit artikel