nieuws

Herziene visie op woningmarkt nodig

bouwbreed Premium

De bouw- en woningmarkt is een verstoorde markt

Een markt van goede publieke bedoelingen en perverse marktprikkels die gezamenlijk hebben geleid tot een vastgelopen markt met een zeer inefficiënte allocatie van schaarse middelen. Niet voor niets is de herziening van de woningmarkt een kernopgave voor een nieuw kabinet, meent Jacques Monasch.
Het stimuleren van eigen woningbezit is verworden tot een markt van rondpompende en prijsopdrijvende subsidies. Makelaars en hypotheekadviseurs verdienden fors aan de door de overheid gesubsidieerde prijsopdrijving. Te hoge prijzen leiden tot ontoegankelijkheid, overdrachtsbelasting remt de doorstroming. Om de aanzienlijke waarde- en dus vermogenstijging van woningen in de koopsector van de afgelopen jaren nu niet te verstoren, mag er niet ingegrepen worden in deze ontaarde markt. Het komt sommigen eigenlijk nooit uit. De NVM en het VNO-NCW, normaliter overal opkomend voor de vrije markt, poogde in de recente verkiezingscampagne de miljarden subsidies in de vorm van belastinguitgaven goed te praten. Een bedenkelijke vorm van leiderschap in een woning- en bouwmarkt die volledig is vastgelopen.

Bouwstop

Even verstoord als de woningmarkt lijkt de kantorenmarkt. Amsterdam heeft een volledige bouwstop afgekondigd. Bezinning in de komende maanden moet leiden tot het stellen van nieuwe prioriteiten. Andere gemeenten zullen, zo wordt verwacht, weldra volgen. En ook hier komen verstoorde prikkels over het voetlicht. Gemeentelijke bouwproducties leveren belangrijke inkomsten op. Niet de publieke afweging wat in de gebouwde omgeving noodzakelijk is blijkt de boventoon te hebben gehad. Wellicht zien lokale bestuurders in deze nieuwe situatie hernieuwde kansen om te bouwen voor groepen die nauwelijks meer toegang hebben tot de woningmarkt en tot een verdere verduurzaming en leefbaarheid van hun wijken.
De derde markt die dit keer niet door zozeer door perverse markt prikkels maar door goede bedoelingen, lees publieke belangen, verstoord wordt is de huurmarkt. In welke mate bouwen we met overheidsgeld woningen in de sociale sector en voor welke doelgroepen? Opgejaagd door Brussel wordt van Nederland verwacht dat zij niet langer bouwt voor bewoners met een gezinsinkomen van boven de 33.000 euro. Eerder wilde de Europese commissie deze grens zelfs op 26.000 euro stellen en van toepassing verklaren op bestaande woningbouw. De kamer, behoudens de VVD , meende op de laatste kamerdag voor het reces dat Brussel te ver ging in haar bevoegdheden en verzocht de minister via een motie eerst nader onderzoek naar de gevolgen voor de woningmarkt te presenteren en het onderwerp over te laten aan een nieuw kabinet. Ook in deze markt zijn ingrepen – daar hebben we Brussel niet voor nodig – onontkoombaar.
Er ligt voor een nieuwe regering een flinke opgave in het weer op gang brengen van de woningmarkt. Dat kan door een veel efficiëntere en rechtvaardige verdeling van de beschikbare middelen. Deze financiële en politieke herallocatie moet zich richten op een aantal prioriteiten.

Betaalbaar wonen

De PvdA wil woningcorporaties weer binden aan hun kerntaak waarbij ze zich vooral richten op de beschikbaarheid van betaalbaar wonen voor de doelgroepen waar ze voor opgericht zijn. Commerciële activiteiten van corporaties moeten daarbij scherp begrenst worden. De menselijke en sociale maat moet in ook in deze sector terug in beeld komen.
De onbegrensde subsidiëring van de rentelasten drijft de prijzen van koophuizen verder op, verspert voor starters de toegang tot de woningmarkt en kost de schatkist miljarden. De PvdA stelt dan ook voor om de aftrek over een termijn van 30 jaar terug te brengen en een plafond in te stellen voor de maximale waarde van een woning wil men in aanmerking komen voor aftrek. Het zogenaamde scheefwonen vraagt om een oplossing. Teveel mensen blijven in een woning zitten die te goedkoop is ten opzichte van hun inkomen, ook al kan het een positieve bijdrage leveren aan de diversiteit in een wijk. En tot slot zal de verduurzaming van de woningbouwsector ons land verder kunnen brengen door het realiseren van enerzijds innovatieve bouwprojecten en anderzijds energiebesparingen vooral ook in bestaande woningbouw.
Er is veel te doen. De herziening van de gehele woningmarkt is onontkoombaar.
Woordvoerder woningmarkt van de Tweede Kamerfractie van de PvdA

Reageer op dit artikel