nieuws

Bouwers luisteren niet goed naar huurders

bouwbreed Premium

Met alle goede wil van de wereld kunnen we de leegstand van kantoren niet oplossen. Slopen is de enige remedie. Die conclusie zou je kunnen trekken als je de recente onderzoeken van Agentschap NL en Twynstra Gudde bestudeert.

Agentschap NL constateerde dat het slopen en nieuw neerzetten van kantoren
even duurzaam is als het grondig renoveren van oude panden. Slopen is niet meer
uit den boze, sprak de adviesdienst van het ministerie van Economische Zaken.
Wel keek Agentschap NL alleen naar milieukosten, niet naar winstgevendheid. Maar
de adviseurs gaan ervan uit dat nieuwbouw vaak goedkoper is dan forse renovatie.
Veel kantoorgebruikers zullen ook dat rekensommetje maken. Adviesbureau KPMG
deed het al en verhuisde naar een nieuw, duurzaam pand even verderop in
Amstelveen. De kantoormarkt is een gebruikersmarkt geworden. Wie zwaait met de
goedkoopste contracten? In een markt met overaanbod is de huurder koning, die
wil best iets meer betalen voor een duurzamer pand, meent Twynstra Gudde. Oude
panden voldoen vaak sowieso niet. Hoe graag minister Tineke Huizinga ook wil dat
gebouwen hergebruikt worden. Volgens Twynstra Gudde zijn veel oude kantoren niet
ingericht op het nieuwe werken, waarbij werknemers veel buiten het kantoor
werken en in een kleiner kantoor elkaar ontmoeten. Het kleine kantoor wordt
intensiever gebruikt, en dat trekt de oude installatie vaak niet. De gebouwen
zijn verder vaak te smal, waardoor er geen ontmoetings- en vergaderruimte in het
middengedeelte van de kantoorvloer past. De dragende gevels laten verder geen
ruimte voor gevels die de identiteit van steeds wisselende kantoorgebruikers kan
onderstrepen. Twynstra Gudde verwijt beleggers, ontwikkelaars en bouwers dat ze
in het verleden, maar ook nu nog, weinig moeite hebben gedaan om gebouwen
flexibel te bouwen. Dat kost misschien 30 procent meer, maar het levert
vervolgens wel een aantrekkelijker gebouw op, dat technisch en functioneel bij
een nieuwe generatie kantoorbewoners past. Bouwers zijn vooral gericht op casco,
meent Twynstra Gudde. Naar huurders luisteren, past niet in de cultuur. Dat is
stom, meent Twynstra Gudde. Alle vastgoedpartijen moeten veel beter luisteren
naar de vraag. Die vraag wordt vanaf volgend jaar echt zichtbaar anders. Grote
groepen bedrijven gaan met het nieuwe werken aan de slag, en stoten grote,
verouderde kantoren af in ruil voor kleine duurzame panden. Liever nieuwbouw dan
renovatie, zal vaak de uitkomst zijn. Daardoor is nog meer leegstand
onoverkomelijk. Twynstra Gudde schat dat de komende 3 tot 5 jaar de leegstand
zal verdubbelen naar 15 miljoen vierkante meter. Ook de verborgen leegstand – nu
15 procent – gaat de lucht in. Het zijn vooral de beleggers die moeten gaan
afschrijven. Een groot deel van het verouderde kantooraanbod is niet meer te
redden. Mits financiering geen probleem vormt, lijkt duurzame nieuwbouw van
kantoren niet te stoppen.

Reageer op dit artikel