nieuws

‘Ziekenhuis is ontzettend de pineut’

bouwbreed

Veranderingen in de regelgeving hebben de nieuwbouw van het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft laten stranden, vindt directeur Jaap van den Heuvel. Hij pleit voor een overgangsregeling.

achtergrond

Eén aannemer bleef vorig jaar over na de aanbesteding van het nieuwe ziekenhuis Reinier de Graaf Gasthuis in Delft: Ballast Nedam. “Dat zou nu onvoorstelbaar zijn. Maar de economische crisis was er toen nog niet”, vertelt directeur Jaap van den Heuvel van de zorginstelling. De procedure liep daardoor uit op een stevige onderhandeling met Ballast Nedam, die als enige serieus belangstelling had voor het project van ruim 100 miljoen euro.
Zo’n 10 miljoen euro zat er nog tussen de prijs van de aannemer en die van het ziekenhuis toen de besprekingen werden afgebroken. “Uit onderzoek was gebleken dat we onder de nieuwe regelgeving het ziekenhuis nooit kostendekkend zouden kunnen exploiteren. Er was nog geen enkele overeenkomst getekend. Dus zijn de onderhandelingen met een keurig briefje beëindigd.”
Geen van de toenmalige bestuurders had rekening kunnen houden met de nieuwe regelgeving, benadrukt Van den Heuvel. “Mijn voorgangers, ik ben hier in maart 2008 in dienst getreden, hebben tien jaar aan de nieuwbouw gewerkt. Toen zij er aan begonnen, gold nog de oude regelgeving.” Tot 1 januari 2008 betaalde het Rijk de rente en de aflossing van de huisvesting van ziekenhuizen. Hierdoor was de financiering nooit een probleem. De overheid stond garant en dat maakte de financiering van een ziekenhuis vrijwel risicoloos.
Vanaf 1 januari 2008 financieren ziekenhuizen hun huisvesting zelf. Op basis van de omzet moet een maximale vierkantemeterprijs worden vastgesteld die vervolgens leidend is voor de omvang van het ziekenhuis en de hoogte van het budget. Bij het Reinier de Graaf Gaasthuis, dat onderdeel is van de Reinier de Graaf Groep, bleek dat na het maken van die rekensom de geplande nieuwbouw te duur was.
“Ze bouwden een raket. En die moest naar de Maan. Dan kun je niet in één keer zeggen dat je naar Mars gaat”, beschrijft Van den Heuvel de situatie waarin zijn voorgangers zich bevonden. Volgens de bestuurder is het ziekenhuis slachtoffer geworden van een verandering in de regelgeving. “We zijn gewoon ontzettend de pineut.”
Het ontwerp van de architectenbureaus AWG uit Antwerpen en EGM uit Rotterdam was in de eerste plaats te groot. Het ziekenhuis denkt nu genoeg te hebben aan ongeveer 60.000 vierkante meter, 10 procent minder dan in de aanvankelijke plannen. Bovendien was het gebouw te duur. “Het ziekenhuis zou uit negen afzonderlijke gebouwen bestaan die via bruggen en een overdekte passage met elkaar in verbinding staan. Wat betreft ontwerp en logistiek is dat natuurlijk fantastisch, maar ook heel erg duur.”
Na het klappen van de nieuwbouwplannen leek het er even op dat het ziekenhuis de locatie aan de Reinier de Graafweg zou verlaten. “Bouwen rond het ziekenhuis is logistiek ingewikkeld omdat de zorg voor de patiënten gewoon door moet gaan”, legt Van den Heuvel uit.
De gemeenten Delfland en Rijswijk boden het ziekenhuis locaties aan bij de A4. Van den Heuvel wilde graag naar het terrein van de Technische Universiteit, dat ten zuiden van Delft ligt tegen de A13 aan. Maar daar was bij de universiteit onvoldoende belangstelling voor. De wens om snel te kunnen beginnen met de bouw maakte de bestaande plek uiteindelijk toch de beste. Daarbij speelde met name mee dat alle procedures, inclusief de vergunningverlening, al doorlopen waren.

Overgangsregeling

Het terrein is 12 hectare groot. Hiervan heeft het ziekenhuis er 8 zelf nodig. De resterende 4 worden, zo laat Van den Heuvel doorschemeren, waarschijnlijk herbestemd tot woningbouwlocatie.
Tot het laatste moment hoopte de Reinier de Graaf Groep op een overgangsregeling. Maar het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) hield vast aan de nieuwe financieringsregels. Van den Heuvel blijft desondanks hopen op financiële steun van Den Haag. Ziekenhuizen met bouwplannen die onder het oude regime zijn ontwikkeld, kunnen de projecten dan toch nog realiseren. En, zo prijst Van den Heuvel zijn pleidooi aan, een overgangsregeling zou ook een stimulerende werking kunnen hebben op de economie.
Bovendien zitten bouwers momenteel te springen om opdrachten en zullen ze tegen scherpe prijzen inschrijven.

Steun

Van den Heuvel pleit niet zonder eigen belang voor financiële steun van het Rijk. Hij zit met een kostenpost van 51,2 miljoen euro door de uitgestelde nieuwbouw van zijn ziekenhuis. De ontwikkelkosten die de afgelopen tien jaar zijn gemaakt, 26,2 miljoen euro, wil hij claimen bij het ministerie van VWS. “Er bestaat wetgeving die de overheid verplicht om bedrijven de schade te vergoeden die zij als gevolg van nieuwe regelgeving ondervinden.”
De 25 miljoen euro die hij moet uit geven aan de renovatie van het bestaande ziekenhuis komt wat Van den Heuvel betreft uit een ander potje van VWS. De Reinier de Graaf Groep heeft een renovatie begin jaren negentig zuinig laten uitvoeren, omdat toen al duidelijk was dat er een ander ziekenhuisgebouw zou komen. Het geld dat destijds bij het ministerie is blijven liggen, wil Van den Heuvel nu alsnog opmaken.
“De gebouwen staan er slecht bij en moeten worden opgeknapt teneinde de periode tot de oplevering van de nieuwe huisvesting te overbruggen”, benadrukt hij. De woorden van de ziekenhuisdirecteur krijgen meer betekenis als een verontrustend gerommel op het dak boven hem klinkt. “Dat is de klep van een of andere afzuiginstallatie”, verduidelijkt hij.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels