nieuws

Wereldpaviljoen op Floriade 2012 mogelijk in leem gebouwd

bouwbreed

Wereldpaviljoen op Floriade 2012 mogelijk in leem gebouwd

Het permanente Wereldpaviljoen voor de Floriade 2012 in Venlo wordt gebouwd volgens het BetonBallonconcept. Het streven is de gewelfconstructie op te trekken uit waterdichte leem.

De tienjaarlijkse wereldexpo van land- en tuinbouw streeft ernaar de gehele
tentoonstelling te realiseren volgens het cradle-to-cradleconcept. Het paviljoen
krijgt na de tentoonstelling een permanente educatieve functie met een
inleefatelier voor kinderen en jongeren. In het onlangs gepresenteerde bidboek
is opgenomen dat het Wereldpaviljoen volgens het concept van ontwerpbureau
BB-Con uit Vught zal worden uitgevoerd. Bij deze bouwmethodiek wordt beton of
leem over een voorgevormde ballon gespoten. Deze ‘bekisting’ wordt met lucht op
spanning gebracht en na uitharding van de beton verwijderd. Het conceptontwerp
voorziet in drie in elkaar vervlochten bouwvolumes met een gezamenlijk oppervlak
van 1500 vierkante meter. “Onze bouwmethodiek past, zeker bij uitvoering in
waterdichte leem, perfect in de cradle-to-cradlegedachte. Dit concept is
duurzaam, innovatief, milieubewust en vergt weinig materiaal. Daarnaast is dit
het enige alternatief om gewelfconstructies op een economische wijze te
realiseren”, aldus architect/ontwikkelaar ing. Rob van Hove van BB-Con. Het
project moet, inclusief de inrichting, voor 4 miljoen euro worden gerealiseerd.
Het gewelfde paviljoen kent verschillende hoogtes en krijgt een overspanning van
20 meter. Van Hove spreekt van een forse overspanning. “Het is tevens het eerste
gebouw dat we met een dubbelgekromde schaal uitvoeren. Daarnaast streven we
ernaar om het gebouw geheel in leem uit te voeren. In dat geval ‘blazen’ we op
locatie een stukje van de aarde op.” Dat gebeurt overigens alleen als het leem
100 procent waterdicht te krijgen is. “We doen inmiddels samen met een
specialistisch bedrijf proeven. Technisch gezien is een goed geïsoleerde
constructie van leem wellicht makkelijker waterdicht te maken dan beton. Dat kan
door een constructieve laag en een afsluitende laag aan te brengen. Over twee
maanden verwachten we een positieve uitslag van de proefnemingen. Als we de
waterdichtheid niet kunnen garanderen, voeren we het paviljoen in beton uit.”
Gelijktijdig met de voorbereidingen voor het paviljoen is BB-Con ook bezig met
de ontwikkeling van een watervaste schil voor sanitaire units in Zuid-Soedan,
die mogelijk op de expo te zien zullen zijn.

Drukvastheid

Het zou de eerste keer zijn dat het bouwconcept in leem wordt toegepast. “Als
we het Wereldpaviljoen in beton uitvoeren, is het materiaal in de nok 6
centimeter dik en ter hoogte van de vloer 12 tot 15 centimeter. Een constructie
in leem vergt ongeveer het dubbele. Het waterdicht maken van leem zorgt voor een
hogere drukvastheid van de grond en verbetert de constructieve eigenschappen van
het materiaal. De applicatie is totaal anders dan beton.” Of een mogelijke
verdiepingsvloer ook in leem kan worden uitgevoerd, vergt nader onderzoek. “De
maximale trekspanningen van leem zijn lager. Dat zal zeker in het begin veel
controle- en uitvoeringsberekeningen vergen.” Tot dusverre bleef het
BetonBallon-concept beperkt tot een prototype in Eindhoven (zie kader). “Gaudi
heeft het principe van de kettinglijn al toegepast en vorm en materiaal op
elkaar afgestemd. Wij hebben daar het proces aan toegevoegd en dat vervolgens
geëvalueerd”, licht verkoopmanager drs. Robert Wit toe. Hij noemt de logistiek
een belangrijk aandachtspunt. “Deze methode vergt relatief weinig beton van een
speciale samenstelling. De kleinere hoeveelheden moeten wel op tijd worden
aangevoerd. Daarnaast hebben we wat aanpassingen doorgevoerd met het oog op een
betere bestendigheid en vormvastheid van de ballon.” De grote winst zit hem
volgens Van Hove vooral in de forse vermindering van de milieubelastingen. “Het
Wereldpaviljoen in beton geeft een CO2-reductie van 70 procent, bij leem loopt
dat percentage op tot 95 procent.” De grond komt in mei volgend jaar
beschikbaar. Het paviljoen dat turnkey wordt gebouwd, moet medio 2011 worden
opgeleverd.

Prototype krijgt vervolg in Schijndel

Op de campus van de TU Eindhoven staat sinds oktober een prototype van een
gebouw volgens het BetonBallonconcept. De 12 bij 12 meter grote koepel heeft een
overspanning van 6 meter. De enkelgekromde schaal van het betonnen kruisgewelf
bevat 16 kuub beton. Naar verwachting gaat begin volgend jaar in Schijndel het
eerste project met het concept van start. Het betreft een kantoorcomplex voor
Mettler Autodemontage met een overspanning van 12 meter. “In Eindhoven staan in
feite de bovenste twee bouwlagen. Dit gebouw wordt met 14 meter twee keer zo
hoog”, aldus architect Rob van Hove. De schil is aan de bovenkant 6 centimeter
dik en beneden 20 centimeter en vergt 20 kuub beton. De drie vloeren, die aan
die schil worden gehangen, wegen het vijfvoudige. “De boogconstructie
beantwoordt aan de wetten van de zwaartekracht. Door windbelasting veroorzaakte
trekkrachten worden opgeheven door de overdruk van de vloeren. Dat veroorzaakt
aan de lijzijde van het bouwwerk wel weer extra druk in de constructie, maar dat
blijft ruimschoots binnen de veiligheidsfactor.” Ook de gemeente Noordoostpolder
heeft te kennen gegeven twee woningen binnen haar grenzen te willen realiseren.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels