nieuws

Dringen rond constructie overbouwde kerk

bouwbreed

Dringen rond constructie overbouwde kerk

Staal, in het werk gestort beton en prefab beton. In de draagconstructie voor kerk de Opgang die vier lagen appartementen op het dak krijgt, komen heel uiteenlopende bouwtechnieken samen. Duidelijkheid over de coördinatie was achteraf wel handig geweest.

Bijzondere bouw kent veel disciplines

Het wordt een bijzonder gebouw daar aan de Tussenmeer in Amsterdam Osdorp.
Waar een jaar geleden nog een protestantse kerk stond in onvervalste
wederopbouw-stijl, zal over een jaar een hagelnieuw godshuis staan met vier
lagen appartementen er bovenop. Het oude kerkgebouw was te groot geworden voor
de snel slinkende kerkgemeenschap. En daarmee zagen stadsdeelbestuur en
projectontwikkelaar NL-developments hun kans schoon om, net als op zoveel andere
plekken in Osdorp de woonomgeving eens flink aan te pakken. Een multifunctioneel
complex huisvest straks 79 woningen, een verdiepte parkeergarage diverse
bedrijfsruimten en een kerk. De blikvanger in het ontwerp Kees Christiaanse and
Partners bleek constructief het lastigste deel. IMd Raadgevende Ingenieurs had
de constructie van de kerk aanvankelijk compleet ontworpen met in het werk
gestort beton, om lastige aansluitingen te voorkomen. Maar aannemer Heddes, die
niet veel later tot het bouwteam toetrad stelde een andere bouwmethodiek voor.
Want volgens vestigingsdirecteur Ron Pronk van Heddes Bouw was het niet alleen
lastig geweest de taps toelopende en overhellende kolommen ter plekke uit te
kisten en van wapening te voorzien. Het maken van de reusachtige liggers
daarboven die het gewicht van de vier lagen appartementen naar de fundering
moesten afdragen zou pas echt een krachttoer vergen. Die liggers zouden met een
doorsnede van 1,60 m x 1,60 m een gewicht krijgen van zo’n 80 ton. Daar komt de
stortbelasting nog bij, dus dat zou een enorme tijdelijke stempelconstructie
vergen.

Prefab beton

Daarom kwam de aannemer met een alternatief. Hij stelde voor de schuine
kolommen in prefab beton uit te voeren en de liggers in staal. Hoewel de
samengestelde kokers van 1,25 x 1,25 meter nog steeds aan de maat zijn, leggen
ze met 15 ton veel minder gewicht in de schaal. Doordat de plaatsing daarvan
veel sneller gaat, loont het volgens Pronk ook om de woningen uit te voeren in
tunnelgietbouw. De tunnels hoeven niet lang stil te staan in afwachting van het
maken van de draagconstructie om de kerk. Een staalconstructie voor de woningen
boven de kerk is volgens constructeur Michiel Niens wel even overwogen maar even
snel weer verworpen. “Het gevaar voor geluidsoverlast tussen de woningen en de
kerk zou te groot zijn. We wilden de massa van het beton akoestisch benutten.”

Combinatie

Het werd dus een combinatie van prefab beton kolommen, stalen liggers bovenop
een in het werk gestortte vloer. Tijdens de bouw leverde die combinatie van
technieken volgens Niens nog wel eens problemen op want de schuine kolommen van
het kerkgebouw leveren enorme spatkrachten op in de dakvloer van de
parkeergarage. Daar zijn dus flinke trekbanden nodig. Maar de stalen doos met
krimparme mortel waarop de kolommen komen moesten ook goed verankerd worden.
Pronk heeft er spijt van dat hij binnen het bouwteam niet heeft aangedrongen op
een engineeringcoördinator. Als gevolg van de wijzigingen moest de aannemer nu
alle informatie van de verschillende toeleveranciers afstemmen. Want IMd
Raadgevende Ingenieurs had alleen opdracht voor het tekenen en berekenen van de
hoofddraagconstructie. De gegevens van de staalbouwer, prefab betonleverancier
en vloerleverancier moest Heddes allemaal zelf aan elkaar knopen. Pas op de
bouwplaats bleek dat sommigen elkaar soms in de weg zaten en dat de wapening zo
dicht was dat er nauwelijks nog beton tussen kon.

Liggers

Deze dinsdagmiddag is onderaannemer Smulders bezig met het plaatsen van de
stalen liggers. De kolommen zijn twee dagen eerder met een 400 tonskraan tegen
een stalen stelframe geplaatst. Maar de stelmogelijkheden blijken, mede door de
complexe vorm, minimaal. Hoe dan ook, de stalen balken passen aanvankelijk niet.
Er is zo’n 5 centimeter over en dat ligt niet aan de maatvoering van de balken
zelf, verzekert de hoofduitvoerder. Na wat koortsachtig overleg gaan de
medewerkers van Smulders met vijzels in de weer en stukjes steigerpijp om na
elke vijzelslag uit te vullen. Al wrikkend komen de stalen balken uiteindelijk
op hun plek, maar het wordt wel een latertje. In de bouwkeet na afloop krabben
constructeur Niens en aannemer Pronk zich nog eens achter de oren. Niens vindt
het vooral jammer dat die bijzondere constructie, die met zoveel inspanning tot
stand kwam, straks volledig aan het zicht wordt onttrokken. Die mooie taps
toelopende kolommen verdwijnen achter binnen- en buitenwanden. Maar hij beseft
dat het wel vaker het lot is van de constructeur. Pronk hoopt vooral dat hij nu
snel verder kan. Kanaalplaatvloeren er bovenop en dan weer tunnelen. Alle
problemen van de hybride constructie lijken nu de baas. Nu kunnen er weer meters
worden gedraaid.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels