nieuws

Oekraïne zwoegt voor Euro 2012

bouwbreed Premium

– De Oekraïense hoofdstad Kiev is het toneel van een koortsachtige bouwwoede: hier moet de finale van het Europese voetbaltoernooi gespeeld worden. Ondanks waarschuwingen van de Uefa houdt de Nederlander die het voetbalkampioenschap binnenhaalde goede moed.

Dag en nacht stampt en gromt het in en rond het Olympisch Stadion van Kiev.
Met acht torenkranen en een woud aan ander zwaar materieel bouwt de Oekraïense
aannemer Budstroi 24 uur per dag, zeven dagen per week voort. Het enorme stadion
uit 1923 (capaciteit: 83.300 mensen) wordt volledig gerenoveerd en krijgt een
afsluitbaar dak en nieuwe kantoren, kantines, kleedkamers en bijgebouwen. Er is
haast, want 1 december komt de Uefa weer langs voor een voortgangscontrole. Gaan
de vorderingen niet snel genoeg, dan kan het comité onder leiding van Michel
Platini zomaar een of meerdere Oekraïense speelsteden schrappen. “Maar dat gaat
niet gebeuren, de Oekraïners redden het uiteindelijk wel”, voorspelt Dirck Smits
van Oyen in zijn kantoor op een steenworp afstand van het stadion. “Ze hebben er
hier en daar een beetje een puinhoop van gemaakt. Maar als het er werkelijk op
aan komt, kunnen ze ineens heel creatief zijn en veel voor elkaar krijgen.”
Smits van Oyen heeft alle reden om te hopen op een goede afloop, want hij was de
man die het bidbook samenstelde waarmee Oekraïne en Polen twee jaar geleden het
Europees kampioenschap binnenhaalde. Het achttienhonderd pagina’s dikke dossier
staat in zijn kantoor naast een oranje voetbalshirt met zijn naam in cyrillisch
dat de Oekraïense voetbalbond hem cadeau deed.

Adviseur

Smits van Oyen werkt al sinds 1999 in de voormalige Sovjetstaat. Eerst voor
Interbrew en sinds 2003 als zelfstandig adviseur (ProMarketing) en voor Eunite,
een Haags bureau dat adviseert en assisteert bij ondernemen in Centraal- en
Oost-Europa. Via een toevallig kennis, de vicevoorzitter van het Oekraïense
Olympisch Comité kreeg hij het verzoek om een voorstel voor het EK 2012 te maken
in de schoot geworpen. “Niemand geloofde erin. Maar mij leek het hartstikke leuk
er een overtuigend verhaal van te maken.” De Nederlander werd al gauw
gebombardeerd tot general manager en zat plotseling aan tafel met ministers en
presidenten. Dat Oekraïne/Polen ook de laatst overgebleven concurrenten Italië
en Hongarije/Kroatië zou verslaan, kwam als een volslagen verrassing.
Consequentie is dat Oekraïne nu daadwerkelijk moet voldoen aan de zware eisen
van de Uefa. Polen ook, maar dat is verder in zijn ontwikkeling. Oekraïne moet
niet alleen investeren in stadions van de aangewezen speelsteden Kiev, L’viv,
Donetsk en Charkov. Om de verwachte 750.000 buitenlandse voetbalfans te kunnen
verwerken moeten er ook nieuwe vliegvelden, spoor- en autowegen, metro- en
busstations en bruggen komen. Totaal benodigde overheidsinvestering: ongeveer 5
miljard euro. De markt zou nog eens het dubbele moeten bijdragen. Er moeten ook
vijfduizend 4- en 5-sterrenhotelkamers bij komen. Door de economische crisis die
Oekraïne zwaar heeft getroffen een lastig verhaal, want buitenlandse
investeerders zijn plotseling lastig te strikken. “Maar de Oekraïense overheid
is creatief. Sommige Sovjethotels krijgen er ineens een paar sterren bij, zonder
dat er veel is gebeurd.” Smits van Oyen leidt inmiddels de ‘Taskforce Euro 2012’
die tot doel heeft Nederlandse bedrijven te laten profiteren van de
investeringen. Dat doen ze: zo leveren Philips (stadionverlichting), Nedap
(toegangscontrolesystemen) en Hendriks (graszoden) aan de stadions. Movares en
NEA moderniseren een spoorlijn, Tebodin ontwerpt de nieuwe vliegveldterminals
van Kiev en L’viv. FME-CWM, Metaalunie en Bouwend Nederland waren ook al op
bezoek. Smits van Oyen: “Mogelijkheden voor het Nederlandse mkb zijn er en
worden alleen maar groter: na de Oranjerevolutie is het Euro 2012 opnieuw een
gebeurtenis die hier veel in gang zet.” Met de stadionbouw lijkt Oekraïne nu
redelijk op schema te liggen. Na grote problemen, dat wel. In Kiev gingen de
arbeiders enkele malen in staking, omdat ze meer wilden dan het minimum
maandloon van 230 euro. Dnjepropetrovsk is afgevoerd van de lijst van
speelsteden. In de westelijke stad L’viv staakte het Oostenrijkse bedrijf Alpine
Bau de bouw van het nieuwe stadioncomplex (30.000 plaatsen) zelfs compleet.
Smits van Oyen: “De Oekraïners dachten dat Alpin niet alleen zou ontwerpen en
bouwen, maar ook de financiering voor zijn rekening zou nemen.” Maar het
Oekraïense bedrijf Azovintex bouwt sinds een jaar verder, met Duitse hulp.

Horrorscenario

Realisatie van infrastructuur en vooral de hotels is door de crisis
zondermeer problematisch. Maar het afnemen van de organisatie van Euro 2012 is
niet alleen voor Oekraïne een horrorscenario, maar ook voor Platini. Toewijzing
van het voetbalkampioenschap aan Polen/Oekraine was in 2007 zijn eerste daad als
voorzitter van de Uefa, bedoeld om Oost-Europa een volwaardige rol in het
Europese voetbal te geven. n

Reageer op dit artikel