nieuws

Wetenschap / Archeloos

bouwbreed

Deze week worden de eerste Nobelprijzen bekendgemaakt. Bouwkunde is daar niet bij. Nooit geweest ook, ondanks het feit dat het bouwen als daad van de mens kenmerkend is geweest voor elke periode in de geschiedenis. Zo vanzelfsprekend dat de bouwkunde als wetenschappelijke discipline nooit is geduid. Dat ligt ongetwijfeld ook aan de progressie in het veld zelf.

Kijk achterom en constateer dat in honderd jaar de hele wereld om ons heen met haast schrikbarende sprongen wordt onderworpen aan een niet aflatende stroom innovaties (met overigens alle gevolgen van dien), terwijl de bouw zich op het eerste gezicht nauwelijks heeft ontwikkeld. Sterker nog: zich in sommige sectoren zelfs in het verleden heeft genesteld.
Wij zijn in de bouw nog niet volledig bekeerd tot onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek, omdat er vooral in de eerste lijn en op ware grootte nog zoveel te doen is. Zo worden we geconfronteerd met de problematiek van de complexe stad, met de gebiedsontwikkeling in allerlei hoeken en vooral gaten in het land, met de startersmarkt en – actueel – met energie, ecologie en bovenal eensgezindheid in beslissingen met betrekking tot de ruimtelijke toekomst.
In Amsterdam worden binnenkort solids opgeleverd. Bolwerken waarin de moderne mens zijn ruimte kan afpassen en bestemmen. Wellicht een succesvolle stap in een traditie die van oudsher zeer verknoopt is met de geschiedenis van onderzoek aan de TU/e. Een onderzoek waarin steeds de maakbaarheid van huisvesting voor een grote doelgroep onder verschillende invloedssferen voorop stond en staat.
Nog even en dan is het vijftig jaar geleden dat het nieuwe vocabulaire (drager/inbouw) zijn intrede deed. Ik hoop dat we daaraan veel aandacht kunnen besteden in 2011. Als hommage aan de pioniers. Als markering van een andere toekomst.
De jaren zestig begonnen met ‘de mensen en de dragers’ geïntroduceerd door Habraken (1961). Ze eindigden met veelbelovende prototypen en proefwoningen van industriële giganten zoals Shell, Fokker en DSM. De Fokker-woning speelt in de eeuwige discussie over industrialisatie en flexibiliteit (en avant la lettre demonteerbaarheid) een belangrijke rol als referentie. Maar ook de industriële bouwer had de macht van de markt niet begrepen. In weerwil van de nu haast dociel ogende promotieactiviteiten kwam er slechts één proefwoning van de grond. Daarna ging het weer beter met de vliegtuigen en werd de bouwdroom opgegeven. De geschiedenis leert dat je niet argeloos of archeloos de bouwmarkt op kunt.
Een Nobelprijs zit er niet in. Maar we zullen op deze plaats laten zien op hoeveel velden we actief zijn voor een zo prettig mogelijke leefomgeving.

bouwtechnologie

tekstkadercentreer

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels