nieuws

Soepele kat die bouwambacht in ere wil houden

bouwbreed

Soepele kat die bouwambacht in ere wil houden

Wouter Turpijn (61) neemt na 16 jaar afscheid van Fundeon, het kenniscentrum voor het beroepsonderwijs in de bouw en infra. Hij gaat met pre-pensioen. Het in ere houden van bouwambachten is niet ouderwets, vindt hij “Een monteur van prefab-elementen heeft net als een restaurateur een bepaalde mate van vakbekwaamheid nodig.”

Wouter Turpijn is net een paar dagen “pensionado”. Dat is wel even wennen.
“Opeens heb ik tijd om de krant uit te lezen”, zegt hij in de huiskamer van zijn
rijtjeswoning in Bunnik. De “soepele kat” (aldus Elco Brinkman) die werkgevers
en werknemers in opleidingsland op één lijn kreeg, blikt tevreden terug. Op de
bouwplaats staan meer mensen met diploma’s dan ooit. “Toen ik begon had een
ongeveer kwart van de bouwplaatmedewerkers een diploma, nu is dat bijna de
helft.” Ook het EVC-programma (Eerder Verworven Competenties) is een succes.
“Dat heeft een incubatietijd gehad, maar nu zijn er ontzettend veel mensen die
er gebruik van maken. Dat Jan-met-de gouden-handjes die jarenlang ongediplomeerd
op het bouwterrein rondliep nu toch diploma’s kan bemachtigen, is toch
fantastisch?” De scheidend Fundeon-directeur pleit voor het koesteren van
vakmanschap. De kredietcrisis heeft volgens hem aangetoond dat het ambacht
waardering verdient. “De Amerikaanse socioloog Richard Sennet had al voor de
crisis een boek geschreven over de waardering van het ambacht. Volgens hem heeft
ieder beroep een bepaalde mate van vakbekwaamheid nodig. Dat is nodig om je vak
goed uit te kunnen oefenen. Het boek van Sennet werd weggehoond. Veel te
ouderwets. Je moet als bedrijf en werknemer flexibel zijn, vond men. Het maakt
niet uit of je manager bent van een worstfabriek of van een financiële
instelling. Van die opvatting is men teruggekomen. Managers bij financiële
instellingen bleken totaal niet te weten welke producten ze verkochten.”

Stereometrie

Maar hebben prefabmonteurs evenveel vakbekwaamheid nodig als restaurateurs?
“Misschien niet in dezelfde mate en soort”, zegt Turpijn. “Maar iedereen heeft
een bepaalde vakbekwaamheid nodig om zijn vak goed uit te oefenen”, zo stelt de
doctor in de sociologie. “Je moet een onderscheid maken in cognitieve
intelligentie en manuele intelligentie. Dat eerste is boekenwijsheid, dat heb ik
bijvoorbeeld. Maar vraag mij niet om met mijn handen aan het werk te gaan. Ik
heb HBS-B gedaan, maar ik was hartstikke slecht in stereometrie. Als ik nu op
World Skills timmerlieden aan het werk zie met ingewikkelde kapconstructies is
dat pure stereometrie in de praktijk. Dat vind ik fantastisch. Dat soort
ambachtswerk zal je altijd nodig hebben. Bovendien zal het restauratie- en
renovatiewerk steeds meer toenemen doordat er steeds meer binnenstedelijk
gebouwd gaat worden.” En als binnenstedelijk bouwen met prefab sneller is? “Je
krijgt bij binnenstedelijk bouwen een combinatie van prefab en renovatie. Het
moet een optimaal samenspel zijn. Daarnaast ontstaan er ook steeds complexere
functies zoals bouwplaatsmanager, het logistieke proces wordt ingewikkelder. ICT
wordt daardoor steeds belangrijker in de bouw.”

Libelle en Margriet

De crisis maakt het echter niet aantrekkelijker voor jongeren om in de bouw
te gaan werken. Het imago kan nog wel wat opgeschroefd worden, vindt Turpijn.
“Dat moet beginnen bij ouders van kinderen op basisscholen. Verder moeten er ook
verhalen komen over de bouw in bijvoorbeeld bladen als Libelle en Margriet.
Zodat moeder de vrouw denkt dat er in de bouw toch mogelijkheden liggen voor
haar kinderen. Het zou mooi zijn als ze een verhaal leest over een jongen die
het op het vwo niet heeft gered en met wie het via de bouw is goedgekomen.” De
bouw moet in Nederland opboksen tegen de lage waardering voor handmatig werk.
“We zijn van oudsher een handelsland. Hebben meer waardering voor
witteboordenwerk. In landen als Duitsland is de waardering voor vakmanschap in
de bouw er wel. Daar heb je het meester-gezel-principe. In Nederland zie je dat
alleen in het oosten en het zuiden nog echt. Ik hoop dat handmatig werk in
Nederland ooit de waardering krijgt die het verdient.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels