nieuws

Integraal ontwerpen beter en slimmer

bouwbreed

Hoge faalkosten, hoge milieukosten, lage winstmarges en gebouwen met een beperkte gebruiks- en toekomstwaarde. “De performance van de bouw is ongelofelijk slecht”, weet de Delftse hoogleraar Hennes de Ridder.

Uneto-VNI kent de oplossing: integraal ontwerpen. Dat is De Ridders specialiteit én zijn antwoord op de slechte prestaties. Het nieuwe boek Integraal Ontwerpen van de brancheorganisatie over dit onderwerp, schetst een beeld van de praktijk en biedt zicht op een betere toekomst.
Opzet is dat alle bouwpartijen vanaf het begin worden betrokken bij het ontwerpproces. Dit met als doel: minder faalkosten en betere oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken op het gebied van zorg, vergrijzing, veiligheid, mobiliteit, comfort, energiebesparing en duurzame energie.
“Waar andere bedrijfstakken 1 tot 2 procent faalkosten en 10 tot 15 procent winst normaal is, is dat voor de bouw net andersom”, prikkelde De Ridder de aanwezigen bij de boekpresentatie in de Utrechtse Jaarbeurs.

Overheid

De hoogleraar bepleitte ook een sterkere rol voor de overheid als bewaker van de maatschappelijke kosten. Private partijen zullen de rekening daarvoor niet uit zichzelf betalen. Zeker op milieugebied is die hoog, stelde hij. Tegenover 11 procent van het bruto nationaal product, zorgt de bouw voor 50 procent van de CO2-uitstoot, 50 procent van het energieverbruik, 40 procent van de afvalproductie, 50 procent van het totale transport en 25 procent van het wegvervoer.
“Als wij erin slagen het bouwverkeer te halveren, kan minister Eurlings met vakantie.”

Materiaalverspilling

Hij wees ook op de enorme materiaalverspilling. Monolithische bouwwerken van materialen die 600 (betonbalken) tot 1000 jaar (baksteen) mee kunnen, gaan na dertig jaar tegen de vlakte.
“Onze wereld verandert ontzettend snel. Daarom moet je gebouwen vlot aan een andere bestemming kunnen aan passen”, is zijn antwoord. Door een flexibel ontwerp, maar nog meer milieuvoordeel ziet hij in hergebruik van – demontabele – materialen.
Voorwaarde is een vergaande standaardisering van bouwelementen. Deze kunnen terugkeren in verschillende verbanden; elke gewenste vorm blijft mogelijk, weersprak hij eventuele zorgen over een toekomst vol standaardgebouwen.
Uneto-VNI ziet voor zijn achterban een taak weggelegd om integraal ontwerpen te bevorderen. Alleen al omdat hun bijdrage van grote invloed kan zijn op zaken als gebruikerskwaliteit en energiekosten.
Dat nog een lange weg is te gaan voor partijen goed met elkaar uit de voeten kunnen, blijkt uit de stereotypen die in het boek worden aangehaald: “Opdrachtgevers zijn ondeskundig en willen voor een dubbeltje op de eerste rij zitten. Architecten ontwerpen mooie bouwwerken die technisch niet te realiseren zijn, ze zijn warrig en voelen zich verheven boven andere partijen. Aannemers zijn boeven die hun winstmarges halen uit meerwerk. Installateurs zitten altijd te klagen dat ze worden uitgeknepen. Onderhoudsbedrijven zijn uitvoerders, geen adviseurs.”
Op die manier is het niet vreemd als partijen elkaar passeren en er vervolgens gebouwen verrijzen die onpraktisch zijn, duur in het gebruik, lastig te onderhouden en snel aan veroudering onderhevig.
De Ridder noemde het een schande dat architecten wereldwijd mogen zorgen voor glaspaleizen die energieslurpende koelinstallaties nodig hebben. “Kijk naar Londen, dat ligt op onze breedtegraad. Met die gebouwen is er meer energie nodig voor koeling in de zomer dan voor verwarming in de winter. Dat is ook ons voorland.”

Oplossing

Integraal ontwerpen scheelt want dan tellen meteen alle aspecten mee: van bouw- exploitatie- en onderhoudskosten tot uiterlijk, gebruiksmogelijkheden, toekomstwaarde en “onttrokken waarde” door zaken als emissies, grondstoffenverbruik, veroorzaakte hinder en grondbeslag.
De eerste stappen in de praktijk die zijn beschreven, leveren voorbeelden op voor het gewenste vervolg. Met het boek dat als toepasselijke titel Integraal Ontwerpen kreeg, wil Uneto-VNI haar boodschap overbrengen aan de eigen achterban en alle andere bouwpartijen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels