nieuws

Een succesvolle aanpak van de Vogelaarwijken begint achter de voordeur

bouwbreed

De gemeentelijke woningcorporatie moet terugkeren. Dan zijn de problemen achter de voordeur volgens Remco Deelstra eindelijk te verhelpen, en is een succesvolle aanpak van de Vogelaarwijken mogelijk.

De aanpak van de veertig Vogelaarwijken en de discussie over de rol van overheid en corporaties is allerminst inspirerend. Met de constatering dat het merendeel van de problemen in de wijken van sociaaleconomische aard is, moet de gemeente de regie veel meer in eigen hand nemen, ook waar het gaat om sociale huurwoningen. Simpelweg omdat corporaties volgens het Besluit beheer sociale huursector (Bbsh) wel mogelijkheden en taken hebben op het gebied van leefbaarheid, maar dat dit een aanpak achter de voordeur uitsluit.
Was de gemeentelijke woningcorporatie was in het verleden heel gewoon, thans is het een zeer zeldzaam verschijnsel. Een terugkeer is wenselijk, maar wel in een andere vorm. Bedoeld als blijvend instrument om het afglijden van mensen, buurten en wijken te voorkomen. Met een gemeentelijke woningcorporatie zijn de problemen achter de voordeur eindelijk aan te pakken. De gemeente heeft hiervoor de wettelijke middelen, corporaties niet.
Maar wat voegt een gemeentelijke woningcorporatie toe? In eerste instantie ontschotting. Hoe minder partijen zich bemoeien met het oplossen van de problemen, hoe beter. Het is dan veel eenvoudiger integrale plannen te maken en ook daadkrachtig uit te voeren. Fysieke problemen in woningen en woonomgeving komen (grotendeels) in één hand te liggen. Verder neemt het rechtstreekse (financiële) belang van de gemeente met een eigen woningcorporatie sterk toe. Effectieve oplossingen zorgen direct voor financieel rendement: minder kosten voor sociale programma’s, veiligheid en een waardestijging van het eigen onroerend goed. Dus, wie de lasten betaalt, heeft ook de lusten van het rendement. In de oplossing die minister Vogelaar voor ogen staat betalen de corporaties, maar hebben gemeente en Rijk het meeste financiële voordeel.

Inbedding

De vormgeving van een gemeentelijke woningcorporatie hoeft geen probleem te zijn. Breng alleen of hoofdzakelijk de woningen in het goedkope huursegment (tot circa 340 euro per maand) bij de gemeentelijke woningcorporatie onder. Hier ligt het zwaartepunt van de problemen.
Inbedding in de gemeentelijke organisatie is relatief eenvoudig. Gemeenten hebben al een eigen bedrijf: het grondbedrijf, dat financieel los staat van de gemeente. Tegelijkertijd wordt het grondbedrijf ingezet om de politieke wensen en de wettelijke taken van de gemeente mogelijk te maken. Bij de gemeentelijke woningcorporatie zou het niet anders zijn. Het verschil met vroeger is dat de gemeentelijke woningcorporatie niet als enig hoofddoel het huisvesten van de doelgroep van beleid heeft, maar dat dit samenvalt met andere sociaaleconomische en maatschappelijke doelstellingen.

Financiering

Gemeentelijke woningcorporaties kunnen het financieringsprobleem van de veertig wijken op twee manieren oplossen.
Allereerst moeten zij vallen onder de (vroeger betere) financieringsregels van de reguliere corporaties. Daardoor kan de gemeente met het vastgoed als onderpand externe leningen afsluiten. Aangezien gemeenten de hoogste financiële waardering krijgen (triple A) kan dit onder gunstige voorwaarden. Ten tweede geniet de gemeente direct van de investeringen in woningen, woonomgeving of mensen. Het onroerend goed wordt meer waard, er zijn minder uitkeringen te verstrekken. Vaak zal de gemeente er op alle vlakken financieel op vooruit gaan. De primaire reden voor deze aanpak is echter dat een probleem dat onder de verantwoordelijkheid van de overheid valt ook wordt aangepakt door de overheid. Ook voor de reguliere corporaties levert het scenario voordelen op. Zij zijn niet langer belast met het goedkoopste bezit, dat vaak matig of niet rendeert en kunnen zich weer richten op het zorgen voor goede huisvesting voor mensen die dat niet kunnen betalen. De doelgroep wordt weliswaar kleiner, maar blijft groot genoeg om de continuïteit van corporaties te waarborgen.
Het zal niet eenvoudig zijn dit alles te bereiken Weerstand moet worden overwonnen, financiële zaken geregeld, er moet personeel komen, te veel om op te sommen. Maar ook hier geldt hetzelfde als in alle maatschappelijke kwesties: er is dringend behoefte aan bestuurders die visie weten te combineren met doorzettingsvermogen. Daarbij is de overheid nu als eerste aan zet, met haar eigen antwoord aan de samenleving. Een antwoord dat niet door anderen hoeft te worden betaald.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels