nieuws

Doorzettingsvermogen gevraagd

bouwbreed

Eind jaren negentig kampten veel van de grote overheidsorganisaties met de noodzaak om af te slanken. Daarbij hoorde een heroriëntatie op hun takenpakket, waarbij werd gekozen voor een focus op deskundig opdrachtgeverschap onder het motto: de markt tenzij. Tegelijkertijd stond de markt te popelen om mee te denken over slimmere ontwerpen en snellere en goedkopere bouwmethoden.

Eind jaren negentig kampten veel van de grote overheidsorganisaties met de noodzaak om af te slanken. Daarbij hoorde een heroriëntatie op hun takenpakket, waarbij werd gekozen voor een focus op deskundig opdrachtgeverschap onder het motto: de markt tenzij. Tegelijkertijd stond de markt te popelen om mee te denken over slimmere ontwerpen en snellere en goedkopere bouwmethoden.
Grote opdrachtgeversorganisaties als ProRail en Rijkswaterstaat hebben inmiddels de geïntegreerde contractvormen als standaard voorgeschreven. Nog niet alles loopt vlekkeloos, maar steeds meer worden de leerervaringen uit al die projecten, zowel aan opdrachtgevers- als aan opdrachtnemerszijde (en dan met name bij de grote spelers), meegenomen in nieuwe projecten.

Beperkingen

Toch zijn heel veel organisaties nog niet zover. Provincies, (kleinere) gemeenten en bijvoorbeeld waterschappen zijn vaak nog zoekende naar een voor hun projecten passende aanpak. Hetzelfde geldt voor de middelgrote en kleinere marktpartijen. Zij moeten dikwijls nog op zoek naar partners voor ontwerp en engineering en zien nog veel beperkingen. De stroeve start is begrijpelijk. Aan opdrachtgevers en opdrachtnemers wordt een geheel andere verdeling van taken en verantwoordelijkheden gevraagd. En vooral een hele andere ‘mindset’. Opdrachtgevers moeten van oplossingsgericht denken omschakelen naar denken in functionaliteit. En aanbieders moeten om van afprijzen naar het creëren van de maximale waarde voor de opdrachtgever. En daarbij liggen de risico´s voor een veel groter deel bij de markt. Maar de belangrijkste verandering voor alle partijen zit in de cultuur en de samenwerking. Want juist in geïntegreerde contracten zullen opdrachtgever en opdrachtnemer intensiever met elkaar moeten samenwerken, zowel tijdens de contracteringsfase als tijdens het ontwerp en de uitvoering. Doordat van de aanbieders meer denk- en ontwerpwerk wordt gevraagd ontstaat gedurende een langere periode een samenwerkingsrelatie, die meer dan voorheen vraagt om ‘een click’ tussen mensen. En daar zijn de kleinere opdrachtgevers en opdrachtnemers misschien juist wel heel goed in. Inmiddels is een flink aantal geïntegreerde contracten met succes afgerond en tekenen zich de leereffecten duidelijk af. Het gaat niet altijd om goedkoper of risico-armer. Het blijkt veel meer te gaan om een beter beheersbaar proces door een logischer taakverdeling en een betere samenwerking. Door die ontdekking wordt het thema ‘samenwerking’ nu steeds vaker in aanbestedingsprocessen meegenomen, bijvoorbeeld in de vorm van teamassessments. Maar er wordt ook wel eens een stap terug gedaan. Wanneer de wegbeheerder per se het vertrouwde type asfalt wil, maken functionele specificaties voor stroefheid, waterdoorlatendheid en levensduur gewoon weer plaats voor voorgeschreven productnummers. Immers, vrijheid overlaten aan de markt moet wel een doel dienen.

Invullingen

Alles bij elkaar krijgt de destijds ingezette verandering steeds meer zijn praktische invullingen. En de leerervaringen van de eerste projecten beginnen ook steeds meer door te dringen tot die op-drachtgevers en opdrachtnemers die nog niet in de verandering waren aangehaakt. En ook in de middelgrote en kleinere projecten, het merendeel van het bouwvolume, groeit nu het aantal succes-verhalen. Volgen na deze zeven magere jaren, nu zeven vette?

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels