nieuws

‘Implosie dreigt op woningmarkt’

bouwbreed

De woningmarkt moet integraal op de schop. Dit schrijven onderzoekers van De Nederlandsche Bank in het kwartaalbericht van de bank. Aanleiding is de manier waarop overheid en corporaties momenteel tegenover elkaar staan.

“Als de twee corporaties in hun opzet slagen om het corporatiebestel te verlaten, zijn de gevolgen groot. Dan dreigt de implosie van een systeem dat al ruim een eeuw de Nederlandse sociale woningbouw draagt en alom wordt gezien als waardevol erfgoed. Het risico van een ontploffing bevestigt eens te meer hoezeer een integrale hervorming van de woningmarkt nodig is”, aldus DNB.
Het is de eindconclusie van een kritisch betoog over de scheefgegroeide woningmarkt als gevolg van vooral de huurregulering. Zo is er geen ander Europees land te vinden dat een zo grote sociale huursector heeft als Nederland. Daarnaast hebben woningzoekenden in ons land nauwelijks keuzes. Per 1000 inwoners kent ons land het minste aantal woningen.

Scheefwonen

Terwijl ons land bepaald niet het armste in Europa is, blijft de vraag naar betaalbare huurwoningen hoog. Dat heeft alles te maken met het scheefwonen. Corporaties bezitten 2,4 miljoen sociale woningen terwijl de doelgroep maar zo’n 1 miljoen huishoudens kent.
Vooral in historische centra doet het verschijnsel scheefwonen zich voor. Zo wordt in Amsterdam centrum slechts 40 procent van de sociale huurwoningen bewoont door mensen die daar op basis van hun inkomen op zijn aangewezen.
Het gevolg is ‘constipatie’ op de woningmarkt. Goedkope scheefwoners zullen niet zo snel hun huizen met lage huren verlaten en verruilen voor een woning die meer bij hun inkomen past. Voor een beetje meer kwaliteit betalen ze dan immers aanzienlijk meer. De onderzoekers staven de ontoegankelijkheid van de woningmarkt ook nog eens met de lange wachtlijsten. Die duurt gemiddeld 3,5 jaar met uitschieters van 7 jaar in Utrecht en 10 jaar in Amsterdam. Op korte termijn valt daar geen verbetering te verwachten.
Uitwijken naar de koopsector wordt bemoeilijkt door een fors verschil in de ontwikkeling van koop- en huurprijzen. Zeker nu het kabinet heeft besloten de huurstijging uit te laten komen op het inflatiepercentage, wordt dat verschil alleen maar groter.

Gespannen

Deze keuze is mede ingegeven door het denkbeeld dat corporaties een dusdanig groot vermogen hebben dat het groeiende onrendabele deel wel gefinancierd kan worden. Met een balanstotaal naar bedrijfswaarde van 94 miljard euro en een marktwaarde van de woningvoorraad van naar schatting 291 miljard euro, lijkt dat het geval te zijn.
Doordat het kabinet nu allerlei maatregelen heeft genomen om de corporatiesector in de greep te houden en te laten betalen voor investeringen, zijn de verhoudingen behoorlijk gespannen geworden. Vooral de greep in de kas via de vennootschapsbelasting heeft kwaad bloed gezet. Daardoor hebben twee corporaties al aangegeven uit het publieke bestel te willen stappen omdat zij van mening zijn buiten het bestel beter hun maatschappelijke volkshuisvestingstaken te kunnen uit te voeren. Zij zijn bereid daar zelfs tot de Europese rechters over te willen procederen.
Collega-corporaties volgen de ontwikkelingen met argusogen. Als het de twee lukt, dan zullen er velen volgen, verwacht DNB. Daarmee is de ontploffing van het bestel een feit. Die is slechts te voorkomen als de woningmarkt fundamenteel en integraal op de schop gaat.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels