nieuws

Tendersysteem scherpt tegenstand aan

bouwbreed Premium

Er zijn opdrachtgevers en idealisten. Opdrachtgevers formuleren eisen, waaraan een project moet voldoen. Idealisten loven een beloning uit aan marktpartijen, die meehelpen aan de realisering van hun ideaal. Daarvoor maken ze in toenemende mate gebruik van een tendersysteem. Dat gaat als volgt in zijn werk. Er wordt eerst een ideaalbeeld geschetst. Er worden criteria geformuleerd. Er wordt een jury geïnstalleerd. Er wordt een reglement gepubliceerd. De inschrijving wordt opengesteld, waarna belangstellende bedrijven aan de slag gaan. De ingediende voorstellen worden beoordeeld en gerangschikt. Naargelang het beschikbare budget wordt het werk of de beloning gegund aan de hoogstscorende indieners. De andere indieners hebben het nakijken, hoewel ook zij een enorme inspanning geleverd hebben bij de ontwikkeling en indiening van een voorstel. Het tendersysteem is oorspronkelijk afkomstig uit de wereld van de overheidsfinanciën. Ook bij de uitgifte van obligaties wordt getenderd, waarbij de koers en de omvang van de lening pas na afloop van de inschrijvingstermijn worden vastgesteld. De inschrijver geeft daarbij aan tot welke koers hij hoogstens wil gaan. De vraag is of zo’n systeem zich leent voor andere doeleinden, bijvoorbeeld bij het uitdagen van marktpartijen bij gebiedsontwikkeling of bij duurzame woningbouw. Ook in die sectoren wordt getenderd. Zo heeft de gemeente Almere bij de ontwikkeling van het Homeruskwartier een tender uitgeschreven om de markt te verleiden tot originele uitwerkingen van het idee van particulier opdrachtgeverschap. Almere werkte hierbij samen met de Neprom. Voor de bouwplannen in het Homeruskwartier bestond veel belangstelling, zodat door 74 bedrijven op de tender werd ingeschreven. Aan de jury de schone taak om hierin de nodige schifting en selectie aan te brengen. Daarvoor zijn drie rondes doorlopen, waarna uiteindelijk een veertiental marktpartijen uitgedaagd werd om het ingediende ontwerp nader uit te werken. De andere belangstellenden werden bedankt voor de moeite. Hun inzendingen werden wel publiekelijk bekend gemaakt en in een fraai boekwerk uitgegeven. Uiteindelijk is het aan een zevental partijen gegund om in het Homeruskwartier aan de slag te gaan. De gevoelens van de andere indieners laten zich raden. Precies 67 bouwers zijn teleurgesteld afgedropen bij dit experiment en lopen niet zo warm meer voor particulier opdrachtgeverschap. Een ander voorbeeld. Door het Platform energietransitie Gebouwde Omgeving (PeGO) is het initiatief genomen tot een Unieke Kansen Regeling naar energieneutraal wonen (UKR). Van de in totaal 42 aanvragen konden er 9 binnen het beschikbare budget van 4,5 miljoen euro worden gehonoreerd. Omdat de kwaliteit van de aanvragen bijzonder hoog was, heeft de Minister besloten om 3 miljoen euro extra uit te trekken voor deze regeling. Daardoor zijn nu in totaal vijftien projecten gehonoreerd. De andere 27 initiatiefnemers ontvingen nul op het rekest, hoewel ook zij met veel inzet van tijd en middelen tot indiening van een volwaardig plan waren overgegaan. Initiatiefnemers van de genoemde tenders in Almere en de UKR wilden met hun initiatief de belangstelling voor respectabele idealen vergroten. Uiteindelijk is het tegendeel bereikt. Om dat te weten te komen, levert een eerlijk gesprek met teleurgestelde indieners onmisbare informatie op. In Almere zijn uiteindelijk 7 bedrijven in de prijzen gevallen, 67 bedrijven hebben ook een enorme inzet geleverd, maar kregen te horen dat hun voorstel afgewezen is. Bij de UKR behoorden uiteindelijk 15 bedrijven tot de gelukkigen, terwijl 27 deelnemers teleurgesteld zijn. Als je een ideaal nastreeft, wil je zoveel mogelijk medestanders krijgen. Met een tendersysteem lukt het maar moeizaam marktpartijen te motiveren. Om meer medestanders voor idealen te mobiliseren, zouden initiatiefnemers kunnen denken aan een premiesysteem of een normsysteem. Beide stelsels bieden vooraf de nodige duidelijkheid, zodat iedereen weet waar hij aan begint. Een tendersysteem heeft veel weg van het schieten op een bewegend doel. Als idealisten zich gedragen als een normale marktpartij, wordt het nobele doel het best bereikt.

Er zijn opdrachtgevers en idealisten. Opdrachtgevers formuleren eisen, waaraan een project moet voldoen. Idealisten loven een beloning uit aan marktpartijen, die meehelpen aan de realisering van hun ideaal. Daarvoor maken ze in toenemende mate gebruik van een tendersysteem. Dat gaat als volgt in zijn werk. Er wordt eerst een ideaalbeeld geschetst. Er worden criteria geformuleerd. Er wordt een jury geïnstalleerd. Er wordt een reglement gepubliceerd. De inschrijving wordt opengesteld, waarna belangstellende bedrijven aan de slag gaan. De ingediende voorstellen worden beoordeeld en gerangschikt. Naargelang het beschikbare budget wordt het werk of de beloning gegund aan de hoogstscorende indieners. De andere indieners hebben het nakijken, hoewel ook zij een enorme inspanning geleverd hebben bij de ontwikkeling en indiening van een voorstel. Het tendersysteem is oorspronkelijk afkomstig uit de wereld van de overheidsfinanciën. Ook bij de uitgifte van obligaties wordt getenderd, waarbij de koers en de omvang van de lening pas na afloop van de inschrijvingstermijn worden vastgesteld. De inschrijver geeft daarbij aan tot welke koers hij hoogstens wil gaan. De vraag is of zo’n systeem zich leent voor andere doeleinden, bijvoorbeeld bij het uitdagen van marktpartijen bij gebiedsontwikkeling of bij duurzame woningbouw. Ook in die sectoren wordt getenderd. Zo heeft de gemeente Almere bij de ontwikkeling van het Homeruskwartier een tender uitgeschreven om de markt te verleiden tot originele uitwerkingen van het idee van particulier opdrachtgeverschap. Almere werkte hierbij samen met de Neprom. Voor de bouwplannen in het Homeruskwartier bestond veel belangstelling, zodat door 74 bedrijven op de tender werd ingeschreven. Aan de jury de schone taak om hierin de nodige schifting en selectie aan te brengen. Daarvoor zijn drie rondes doorlopen, waarna uiteindelijk een veertiental marktpartijen uitgedaagd werd om het ingediende ontwerp nader uit te werken. De andere belangstellenden werden bedankt voor de moeite. Hun inzendingen werden wel publiekelijk bekend gemaakt en in een fraai boekwerk uitgegeven. Uiteindelijk is het aan een zevental partijen gegund om in het Homeruskwartier aan de slag te gaan. De gevoelens van de andere indieners laten zich raden. Precies 67 bouwers zijn teleurgesteld afgedropen bij dit experiment en lopen niet zo warm meer voor particulier opdrachtgeverschap. Een ander voorbeeld. Door het Platform energietransitie Gebouwde Omgeving (PeGO) is het initiatief genomen tot een Unieke Kansen Regeling naar energieneutraal wonen (UKR). Van de in totaal 42 aanvragen konden er 9 binnen het beschikbare budget van 4,5 miljoen euro worden gehonoreerd. Omdat de kwaliteit van de aanvragen bijzonder hoog was, heeft de Minister besloten om 3 miljoen euro extra uit te trekken voor deze regeling. Daardoor zijn nu in totaal vijftien projecten gehonoreerd. De andere 27 initiatiefnemers ontvingen nul op het rekest, hoewel ook zij met veel inzet van tijd en middelen tot indiening van een volwaardig plan waren overgegaan. Initiatiefnemers van de genoemde tenders in Almere en de UKR wilden met hun initiatief de belangstelling voor respectabele idealen vergroten. Uiteindelijk is het tegendeel bereikt. Om dat te weten te komen, levert een eerlijk gesprek met teleurgestelde indieners onmisbare informatie op. In Almere zijn uiteindelijk 7 bedrijven in de prijzen gevallen, 67 bedrijven hebben ook een enorme inzet geleverd, maar kregen te horen dat hun voorstel afgewezen is. Bij de UKR behoorden uiteindelijk 15 bedrijven tot de gelukkigen, terwijl 27 deelnemers teleurgesteld zijn. Als je een ideaal nastreeft, wil je zoveel mogelijk medestanders krijgen. Met een tendersysteem lukt het maar moeizaam marktpartijen te motiveren. Om meer medestanders voor idealen te mobiliseren, zouden initiatiefnemers kunnen denken aan een premiesysteem of een normsysteem. Beide stelsels bieden vooraf de nodige duidelijkheid, zodat iedereen weet waar hij aan begint. Een tendersysteem heeft veel weg van het schieten op een bewegend doel. Als idealisten zich gedragen als een normale marktpartij, wordt het nobele doel het best bereikt.

Reageer op dit artikel