nieuws

Gelukkig hebben we het ARW nog…

bouwbreed Premium

In juli van dit jaar verwierp de Eerste Kamer de Aanbestedingswet. Tot diepe droefenis van de bouwwereld. Tegelijk blijkt uit onderzoek dat het ARW 2005 de standaard is bij aanbestedingen in de bouw. Met instemming van diezelfde bouwwereld. Hebben we nog wel een nieuwe Aanbestedingswet nodig?

In juli van dit jaar verwierp de Eerste Kamer de Aanbestedingswet. Tot diepe droefenis van de bouwwereld. Tegelijk blijkt uit onderzoek dat het ARW 2005 de standaard is bij aanbestedingen in de bouw. Met instemming van diezelfde bouwwereld. Hebben we nog wel een nieuwe Aanbestedingswet nodig?
De geschiedenis van het ARW 2005 is minstens zo boeiend als die van de onlangs verworpen Aanbestedingswet. Het begin daarvan ligt onmiskenbaar in de bouwfraudeaffaire, die het vertrouwen in de bouwwereld ernstig schokte. Met als gevolg strengere regels vanuit de overheid. Afgelopen moest het zijn met ondoorzichtige procedures en onduidelijke praktijken. Iedereen kent de verhalen over de enveloppen van verliezers die niet geopend mochten worden, met aanbiedingen van krantenpapier. De destijds gehanteerde regels waren te gemakkelijk te misbruiken.
Opgezet als handreiking voor aanbestedende partijen, heeft het ARW 2005 langzamerhand de status verworven van een wettelijke regeling. Tot in de rechtszaal werpt het ARW helder licht op de afspraken tussen aanbestedende partij en opdrachtnemers. Een punt in zijn voordeel is de toegankelijke opzet. Dat maakt de toepassing stukken makkelijker dan een wet of een besluit. Het levert ook veel minder misverstanden op. Het ARW is geen kookboek, maar biedt wel een handleiding voor de opzet van verschillende typen aanbestedingen. De aanbesteder blijft nog steeds zelf verantwoordelijk. Het hangt van zijn professionele insteek af of er ook deskundig wordt aanbesteed.
De vier bouwministeries zijn verplicht het ARW 2005 te hanteren. Anderen kunnen het ARW 2005 vrijwillig invoeren. En dat blijkt inmiddels breed te gebeuren: bij 92 procent van de ruim 2400 contracten in de gww-sector die Bouwend Nederland recentelijk onderzocht op hun innovatieve kwaliteiten.
Natuurlijk was niet iedereen in de bouwwereld onmiddellijk enthousiast over het ARW 2005. ‘Model K’ moest het vaak ontgelden. De hoogste bestuurder moet zich garant stellen voor de rechtmatigheid van de inschrijving. Ook een uitvloeisel van de bouwenquête. Ook had menigeen moeite met de omkering van de bewijslast. Dit maakt het voor opdrachtgevers makkelijker om een aanbesteding als mislukt te verklaren. Iets waar overheden regelmatig gebruik van maken.
Verassend is dan ook het positieve geluid uit de bouwwereld over de sterke toename van het gebruik van ARW. Tussen alle bouwkritiek op te hoge eisen en (te) traditionele wijze van aanbesteden valt dit extra op. Blijkbaar vormen de omstreden regels geen belemmering meer. Uniformiteit is belangrijker. En natuurlijk moet men de tijd hebben gehad om zich vertrouwd te maken met de werkwijze van het ARW. Inzicht komt met de jaren, dat blijkt ook hier weer.
Het ARW werkt niet alleen uniformerend maar biedt zelfs iets meer dan de wet. Het toestaan van individuele inlichtingen bij een rechtvaardig commercieel belang staat niet in de Bao. Juist bij vernieuwend aanbesteden, zoals Design0x26Construct, wordt dit artikel uit het ARW zeer vaak toegepast.
Het succes van het ARW 2005 kan ook voor EZ aanleiding zijn zich nog eens achter de oren te krabben. Want waarom zou je het ARW niet uitbreiden naar leveringen en diensten? Het is een relatief beperkte ingreep om enkele artikelen en één procedure toe te voegen met de speciale regels voor deze takken van aanbestedingssport. Met als gunstig gevolg dat de prijsvraag bij de aanbesteding van werken zijn intrede in het ARW kan doen, en een vaak geuite wens van bouwwereld in vervulling gaat. Ook zonder nieuwe aanbestedingswet kan dit snel opgepakt worden. Moet men wel op EZ wachten? Welke aanbestedende dienst of koepel durft de stap naar een AR 2009 te zetten?
Ook voor aanbestedingen onder de Europese drempels voorziet het ARW 2005 al in regels, maar schrijft niets voor. Elke aanbestedende dienst bepaalt zelf hoe deze te hanteren. Dit combineert vrijheid van handelen voor de aanbestedende dienst met uniformiteit van regels voor het bedrijfsleven. Dit zijn belangrijke wensen bij een nieuwe aanbestedingswet. De vrijheid onder de drempel kan zelfs worden uitgebreid met mogelijkheden uit de verworpen Aanbestedingswet. De belangrijkste is het zonder beperking toepassen van de onderhandelingsprocedure. In vrijwel geen enkel aanbestedingsbeleid wordt hier over gesproken. Vooral omdat daarmee de interactie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer vergroot wordt.
De Aanbestedingswet is verworpen maar gelukkig hebben we het ARW 2005 nog. Helderheid en uniformiteit zijn gewaarborgd. Misschien is er ruimte voor een ‘tweede’ leven van het ARW 2005 in de vorm van een AR 2009. Wie durft? Een uitgelezen kans om paaltjes te slaan voor de nieuwe aanbestedingswet. Wellicht heeft ook de bouwwereld nog suggesties.

Reageer op dit artikel