nieuws

Dromen van de eerste compleet duurzame stad

bouwbreed Premium

In de negentiende eeuw werd SUEZ opgericht om het gelijknamige kanaal te financieren. Vandaag de dag investeert de multinational en moeder van GTI in energiesystemen voor complete stadswijken. Met als ultieme droom; een schone stad met een systeem waarin afval, energie, water en natuur samenspelen. Qatar toont interesse. Eén ding; hoe noem je een stad die nog niet bestaat?

Van de Expo in Zaragoza

Wie nog verstelt staat van auto’s mét climate control zal zich zeker verbazen over centrales die met stoom en natuurlijke waterbronnen het binnenklimaat in subtropische stadswijken aangenaam houden. Leidingen geven warmte en verkoeling af. Simpelweg een spel van temperatuuroverdracht. Warmer of kouder water stroomt terug naar de centrale alwaar het reheaten of chillen van voorafaan begint.
Amsterdam, Parijs, Barcelona. Steeds meer stadsbestuurders beginnen te geloven in het energieconcept dat optimale duurzaamheid predikt. Toch houden hoge investeringen en lange contracten massale aanschaf tegen. Een ecodistrict bouw je niet zomaar even. Eigenlijk wordt die optie alleen overwogen bij het ontwikkelen van nieuwe wijken.

Leidingennetwerk

SUEZ Energy Services (SES) heeft negentig districtscentrales in Europa. De nieuwste werd vorige week in Zaragoza aangesloten op Expo 2008-gebouwen, gezamenlijk goed voor 180.000 vierkante meter vloeroppervlak. Hoewel het Expo-gebied zelf nog een bouwput is van stof, werkzaamheden en onverharde wegen, was de centrale wél op tijd klaar. Een leidingennetwerk biedt ruim dertig gebouwen een prettig binnenklimaat.
Met Zaragoza sloot SUEZ een contract af voor 35 jaar. Opbrengsten tot 300 miljoen euro en tonnen minder CO2-uitstoot moeten een gedeelde investering van 25 miljoen euro op de lange termijn goed maken.
Zaragoza kenmerkt zich door extreme temperatuursverschillen; strenge winters en hete zomers. De makers noemen die extremen optimaal. Voor het verkoelen van water van 40 naar 25 graden, wordt de nabijgelegen rivier de Ebro benut. Om optimale koeling te bereiken worden ’s nachts – tijdens de daluren – vier koelinstallaties ingezet. Twee heetwaterboilers leveren warmte. Het verbranden van gas tot 90 graden en het gebruik van koelinstallaties maken de ‘districlima’ in Zaragoza redelijk conventioneel. Wat dat betreft is de districlima in Barcelona die in 2004 vooruitstrefender. Ook deze centrale werd gebouwd in het kader van een evenement, in dit geval een zomerfestival in het voormalige industriegebied Manchester Catalan.
Zeewatergebruik als verkoeler maakt koelinstallaties in Barcelona overbodig. De temperatuurwisseling van de zee is minimaal. Alleen mosselen die vanuit de zee de leidingen inkwamen zorgden aanvankelijk voor problemen. Chloor hielp deze kinderziekte om zeep. Stoom wordt ingekocht van de nabijgelegen afvalverbrander.
“We richten ons op de business-to-business, op kantoren, musea, universiteiten en hotels”, aldus Juan Alfonso de Molina commercieel directeur van Elyo Iberica, de Spaanse dochter van SES die beide districlima’s bouwde. Om tot een gespreide energievraag “overlappende consumptie” te komen noemt hij diversiteit van gebouwen essentieel.
De Molina roemt vooral de combinatie van technieken. “Dit systeem vertegenwoordigt alles waar wij voor staan. Een schoon systeem zonder koelinstallaties en vervuiling. Voornamelijk van de koeltechniek wordt hij nog steeds enthousiast. “Stadsverwarming doen we al honderd jaar. Verkoeling is een stuk moeilijker, omdat de marges kleiner zijn. Een verlies van één graden weegt dan veel zwaarder door.”
De centrale in Barcelona die in 2004 werd opgeleverd levert warmte en koeling aan 400.000 vierkante meter vloer. Die capaciteit wordt misschien met een miljoen vierkante meter uitgebreid. De Spaanse havenstad heeft plannen om het nog te ontwikkelen gebied rond het TGV-station op dezelfde wijze te ontsluiten.
Ondanks toenemende interesse onder stadsbestuurders is de markt voor ecodistricten met één, twee procent vooralsnog een kleine. Volgens SES-topman Tolot blijft dat de komende tien jaar zo, hoewel hij gelooft in duurzame stadsnetwerken. Trots meldt hij een aantal projecten. “Voor de Olympische Spelen in Londen (2012, red) bouwen we een installatie die zes keer zo groot is als die van Zaragoza, een contract van 120 miljoen euro. In een klein dorpje onder Parijs gaan we 400.000 vierkante meter kantoor- en winkeloppervlakte volledig CO2-vrij maken.” Kansen zijn er ook in het Midden-Oosten. “In Dubai gaan we samenwerken met Besix. En met Qatar hebben we een intentie ondertekend voor een joint-venture die zich richt op slimme duurzame oplossingen op het gebied van energielevering, districtskoeling en afval.”

Controlekamer

Tolot droomt van de eerste compleet duurzame stad. Een stad waar afvalverwerking, opwekken van levering van energie, water, warmte en koeling vanuit één controlekamer geregeld wordt. “Hoe je zo’n stad noemt? Eco-city, energieefficity. Ik weet het niet. Ik houd me aanbevolen voor suggesties.”
Al wordt het SUEZ-city. Aan de naam of techniek zal het zijn inziens niet liggen. Meer zorgen maakt hij zich over gekwalificeerd personeel. “Elk jaar verwelkomen wij vijf-, zesduizend nieuwe werknemers. Onze grootste zorg is het tekort aan installateurs.” ■

SUEZ

Met 67.000 werknemers en een omzet van 1,5 miljard euro is SUEZ Energy Services (SES), moedermaatschappij van het Nederlandse GTI Europees marktleider op het gebied van “multitechnische diensten”.

Drie projecten in Nederland

Ook GTI, dochter van SUEZ, bouwt energiesystemen die complete wijken voorzien van warmte en koeling. Voor GTI is Overhoeks het meest prestigieuze project in Amsterdam na Mahler 4 en Oosterdokseiland, omdat ze op dat project tot 120 meter diep boren om grondwaterbronnen te bereiken. Volgens GTI is dat in Nederland nooit eerder gebeurd.
Overhoeks
Waar: IJ-oever
Hoeveel: 2200 appartementen, 70.000 m2 kantoor, etc.
Wat: 15 jaar warmte en koeling.
Hoe: drie energiecentrales met vijf paren warmte- en koudebronnen, langetermijnenergieopslag, verwarmingsketels.
Besparing: 40 procent CO2 .
Mahler 4:
Waar: Zuid-as.
Hoeveel: 200 appartementen, 160.000 m2 kantoor, 10.000 m2 winkel.
Wat: 15 jaar energie- warmte, koude en warm tapwaterlevering. Hoe: een centrale met warmtepompen, langetermijnenergieopslag en groene energie voor aandrijving.
Besparing: 65 procent CO2.
Oosterdokseiland
Waar: Oosterdokseiland.
Hoeveel: 300 appartementen, 80.000 m2 kantoor.
Wat: 15 jaar warmte en koude.
Hoe: langetermijnenergieopslag, warmtepompen en een ketel gestookt op bio-olie.
Besparing: 65 procent CO2.

Reageer op dit artikel