nieuws

Marktfalen zet rem op energiebesparing

bouwbreed

Marktfalen zorgt ervoor dat de energie-efficiëntie overal, ook in gebouwen, ver achterblijft bij de mogelijkheden. Dat stelt de hoogleraar milieukunde prof. Lucas Reijnders. Hij was een van de sprekers gisteren op het door GTI georganiseerde Energy Efficiency Congres en Nationale Energiedebat in Amsterdam

Te lange terugverdientijden verklaren, zo rekende hij voor, maar een deel van de te beperkte investeringen. Ook maatregelen met een korte terugverdientijd worden vaak niet genomen. Een oorzaak is dat afnemers zijn gefocust op aanschafprijzen, waardoor de extra kosten van een hoger energieverbruik te weinig aandacht krijgen. Daarnaast zijn de investerende partijen, zoals bekend, vaak gebouwontwikkelaars of -exploitanten terwijl de energierekening terecht komt bij de afnemers: huurders en kopers.
Het marktmechanisme kan in zijn ogen een effectief instrument zijn voor een geslaagd klimaatbeleid. “Maar de markt leidt niet altijd tot de meest efficiënte keus”, waarschuwde hij vast. Dat andere keuzes voor individuele partijen lucratiever kunnen zijn, zag hij bijvoorbeeld bij de inzet van elektriciteitscentrales door de geliberaliseerde energiebedrijven. “Dan is overheidsinterventie nodig.”
De doorberekening van externe kosten kan in zijn visie evenmin aan het vrije spel der krachten worden overgelaten. Dan komt daarvan niets terecht; ook een vorm van marktfalen. Hij noemde – als een van de vele voorbeelden – de vervangingskosten voor de verbruikte voorraad. Daar zullen de komende generaties nog flink tegenaan lopen. En ook de politieke instabiliteit in de wereld die samenhangt met de vraag naar olie en gas wordt duur betaald.

Voortvarend

Behalve door een hogere energie-efficiëntie valt volgens Reijnders veel CO 2 -uitstoot te elimineren door voortvarend aan de slag te gaan met alternatieve bronnen als zon en wind. Daarover wordt in zijn ogen volstrekt ten onrechte vaak schamper gedaan. “Als op alle gunstig gelegen dak in Nederland pv-cellen worden geplaatst, levert dat al meer elektriciteitproductie op dan alle huidige centrales bij elkaar.”
Algemeen directeur van GTI Edo van den Assem riep ondernemers en politici op gezamenlijk de blik te richten op de lange termijn in plaats van de eerstvolgende verkiezingen of jaarcijfers. “Daaraan herken je de goede politicus én de goede ceo.”
Voor die lange termijn zijn direct scherpe keuzes nodig, waarschuwde de Zuid-Afrikaan Tony Frost het gisteren royaal vertegenwoordigde bedrijfsleven. Als voormalig hoofd van het World Life Fund in zijn land, gebruikte hij ter vergelijking de aanvalstechniek waarmee het jachtluipaard zorgt dat zijn kostje is gekocht: “Wij moeten ook snel een heldere visie hebben op de doelen waar we op afgaan, of we raken achterop. We hebben niet veel tijd.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels