nieuws

Pand in één wee k computergestuurd op hoogte

bouwbreed

In één week tijd werd het bedrijfspand van DB Telecom in Wateringen met de lift-slabmethode op hoogte gebracht. Met een gemiddelde snelheid van circa 24 centimeter per uur werden drie verdiepingsvloeren naar boven gevijzeld. De operatie gebeurde voor het eerst volledig computergestuurd.

Het bedrijfspand omvat circa 3600 vierkante meter, verdeeld over drie bouwlagen. De ruwbouw werd gerealiseerd met de lift-slabmethode. Hierbij worden eerst alle betonnen verdiepingsvloeren op elkaar gestort en vervolgens via stalen kolommen hydraulisch omhoog gehesen. De in totaal 38 kolommen staan hier op 4 meter afstand van elkaar. In de betonnen vloeren (elk circa 300 kuub beton) zijn voor deze operatie zogeheten dwarskrachtkransen ingestort, hijspunten die tevens onderdeel uitmaken van de definitieve oplegging op de kolom. Met een gemiddelde snelheid van circa 24 centimeter per uur werden de vloeren naar hun eindbestemming getild.
Het vijzelen gebeurde door medewerkers van De Boer Spanlift uit Nieuwegein die vooral bezig zijn met het aandraaien van de moeren van de trekstaven. De vijzels moeten om de 25 centimeter namelijk worden omgezet om de volgende slag te maken. De bovenste twee vloeren – elk met een gewicht van 550.000 kilo – zijn tegelijkertijd gevijzeld. In het midden zijn daarvoor dubbele liftunits gebruikt. Het betreft millimeterwerk, want de maximale tolerantie bij het liften van een vloerveld was 5 millimeter. In Wateringen gebeurde het vijzelen voor het eerst volledig computergestuurd.
Liftslabben gebeurt in Nederland nog steeds mondjesmaat (zie kader). Voor hoofdaannemer Weba uit Naaldwijk is het de eerste kennismaking met deze vijzelmethode. “Het is een snelle manier om ruwbouw te realiseren”, constateert werkvoorbereider ing. Bas Helleman. “In zeven dagen tijd waren de drie verdiepingsvloeren op hoogte. Dat is vier weken sneller dan de conventionele bouwmethode. Daarbij zijn alle vloeren monolitisch afgewerkt.”
Naast bouwsnelheid noemt Helleman veiligheid en een besparing op de bouwplaatskosten als voordelen. Veel werkzaamheden vinden op maaiveld plaats; kranen, steigers en stempels komen er niet aan te pas. “Op de grond werk je veel maatvaster. Het is wel even wennen om de randbeveiliging op 1 meter hoogte aan te brengen”, aldus uitvoerder Nico Alsemgeest. “We hebben zelfs de voorzieningen voor het monteren van de randbeveiliging in de vloeren meegestort.”

Voorspanwapening

De keuze voor deze bouwmethode is mede ingegeven door het ontwerp van KOW Architectuur. Het aan de voorkant rondlopende pand krijgt een ellipsvormige vide; de eerste verdiepingsvloer kraagt 7 meter uit. Daarbij gold een maximale bouwhoogte van 10 meter. Helleman: “De vloer is slechts 25 centimeter dik inclusief de draagconstructie. Bij een traditionele oplossing zou dat al gauw het dubbele zijn. Hierdoor is er een maximale vrije hoogte haalbaar.”
De vloeren die aan de kolommen hangen, zijn voorzien van voorspanwapening. De trekstaven worden op spanning gebracht met hydraulische pompen. De spanning gaat van 50 bar naar 100 bar. Alsemgeest: “Met voorspanwapening kun je niet meer in de vloer boren. Van tevoren zul je goed over alle instortvoorzieningen moeten nadenken. Met dit systeem moet je drie stappen vooruit denken, want in de afbouwfase is er minder flexibiliteit. Het vereist een goede communicatie met onderaannemers.”
Weba gaat de methode volgend jaar voor het eerst toepassen bij een woongebouw in Den Haag. Helleman: “Hoe hoger, hoe groter de voordelen. Omdat je hier geen systeemplafonds hebt, zul je alle instortvoorzieningen in een vroeg stadium moeten detailleren.” Begin volgend jaar start de bouwer met het plaatsen van de wanden. De oplevering staat voor de bouwvak gepland.

Lift-slab: snel en veilig

De Boer Spanlift in Nieuwegein, licentiehouder van het lift-slabsysteem, signaleert bij monde van Wim Lieftink “een toenemende belangstelling”. “Het is een snelle, veilige methode die zeker op inbreilocaties een uitkomst is. Naast een grotere indelingsvrijheid win je vergeleken met een traditionele bouwmethode (staalconstructie en kanaalplaten) per verdiepingshoogte circa 60 centimeter ruimte en is een pand tevens voorzien van een betondak.”
Bij kleinschalige en rechte bouwwerken is deze methode circa 10 procent duurder. “Hij leent zich met name voor gebouwen met specifieke -ronde, elipsvormige driehoekige- vormen inclusief vides. De bekisting is namelijk volledig op maaiveld te maken.”
Voor een constructeur is het een iets andere werkwijze. “De stabiliteit komt uit de stalen kolommen. Dat vergt een andere rekenmethode.”
De methode zal volgend jaar voor het eerst worden toegepast bij een woongebouw. Lieftink: “De geluidsoverdracht door de vloeren is hier een extra punt van aandacht.” Weba zal het geluidsprobleem bij de appartementen i n Den Haag oplossen door zwevende dekvloeren toe te passen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels