nieuws

Beton- en kleipan beide goede keuze

bouwbreed Premium

In het artikel ‘Betonpan of keramische pan?’, Cobouw,15 november (nummer 212) zijn de verschillen tussen de keramische pan en twee typen betonpannen in kaart gebracht. Om tot een goede vergelijking in duurzaamheid te komen moet er gekeken worden naar aspecten als landgebruik, uitputting en CO2-uitstoot.

In het artikel ‘Betonpan of keramische pan?’, Cobouw,15 november (nummer 212) zijn de verschillen tussen de keramische pan en twee typen betonpannen in kaart gebracht. Om tot een goede vergelijking in duurzaamheid te komen moet er gekeken worden naar aspecten als landgebruik, uitputting en CO2-uitstoot.

Landschapsaantasting

Het artikel van Wienerberger in Cobouwvan 11 oktober (nummer 187) geeft een uitvoerige motivatie waarom er bij kleiwinning geen sprake meer is van landschapsaantasting. Het is overheidsbeleid om uiterwaarden af te graven voor ruimte voor de rivier. Het NIBE zou hier een achterhaalde methode gebruiken. Landschapsaantasting is niet het juiste woord. Wij noemen het landgebruik, waarbij het gaat om het bezet houden van grondoppervlak gedurende een bepaalde periode en de achteruitgang in soorten op dat grondoppervlak gedurende die periode en de eropvolgende herstelfase. Ook de consequentie op de soorten na herstel. Dit is een puur ecologische benadering. Overigens haalt, volgens de eigen specificaties, Wienerberger lang niet alle klei uit de uiterwaarden, maar komt ook veel klei uit putten.
Het verschil zit in de uitputting. Mogelijk dat de klei gewonnen moet worden voor rivierverruiming en dat de overheid niet beperkend is bij de winning (bij gas zijn ze dat ook niet), maar dat is voor ons niet relevant. Het gaat om het opmaken van de voorraad, de uitputting. Nu is de klei weliswaar vernieuwbaar door aanslibben, maar de verhouding tussen winning en aangroei is essentieel en die is ver te zoeken.

Kosten

Voor de uitputting en landschapsaantasting wordt bij de keramische pan in totaal € 1,01 verborgen milieu kosten (VMK) gerekend, terwijl de totale VMK € 3,87 voor een kleipan bedragen en de totale VMK van de beton pan met toplaag € 2,06 bedragen. De verborgen milieu kosten (VMK) is de eenheid waarin de milieubelasting wordt uitgedrukt. Deze worden berekend met de methode van de schaduwkosten. Dus ook al zouden we de landschapsaantasting en uitputting niet meetellen, dan nog scoort de betonpan beter. En dat heeft voor een belangrijk deel te maken met de CO2-uitstoot. Dit is een onderdeel dat een grote invloed heeft op de totale milieubelasting. De CO2-uitstoot wordt vooral bepaald door de hoeveelheid energie noodzakelijk om het product te maken, naast het transport van grondstoffen en het eindproduct.

Carbonatieproces

De uitstoot van de betonpan met microtoplaag heeft bijna 60 procent van de CO2-uitstoot van een keramische pan, gerekend over de functionele eenheid. Dat maakt veel uit. In beide gevallen maken de emissies tussen de 70 en 80 procent van de totale milieubelasting van de pannen uit. En daar is de CO2 emissie weer het grootste aandeel van. Hier haalt de betonpan zijn winst. Niet meegerekend zijn de gegevens uit zeer recent onderzoek waaruit blijkt dat cement, ook na te zijn verwerkt tot product, door het carbonatieproces tijdens zijn gebruiksduur CO2 opneemt. Over dit fenomeen is nog niet zoveel bekend en het wordt in onze rekenwijze dan ook (nog) niet meegenomen.
Uit de classificatietabel blijkt dat de betonpan een lage belasting heeft voor het milieu. De keramische pan blijft zeker ook voor het NIBE, een product met milieuklasse 2b, een goede keuze.

Reageer op dit artikel