nieuws

Sinterklaas in crisistijd

bouwbreed Premium

Sinterklaas brengt dit jaar behalve strooigoed en weer méér cadeaus, een echte crisis mee. Dat zal u niet ontgaan zijn. De voornaam van de crisis veranderde in de loop van de tijd van ‘hypotheek’ in ‘krediet’ en vervolgens in ‘financiële’. Dat laatste is denk ik de meest rake typering. Kern is, dat het vertrouwen in het financiële stelsel op dit moment fundamenteel ter discussie staat. Dat klinkt vaag, maar wie vorige week de rij topbankiers op de hoorzitting van de tweede kamer elkaar de zwarte piet zag toe spelen, begrijpt precies wat ik bedoel.

Sinterklaas brengt dit jaar behalve strooigoed en weer méér cadeaus, een echte crisis mee. Dat zal u niet ontgaan zijn. De voornaam van de crisis veranderde in de loop van de tijd van ‘hypotheek’ in ‘krediet’ en vervolgens in ‘financiële’. Dat laatste is denk ik de meest rake typering. Kern is, dat het vertrouwen in het financiële stelsel op dit moment fundamenteel ter discussie staat. Dat klinkt vaag, maar wie vorige week de rij topbankiers op de hoorzitting van de tweede kamer elkaar de zwarte piet zag toe spelen, begrijpt precies wat ik bedoel.
Inmiddels hebben veel overheden hun verantwoordelijkheid genomen en reparaties aan het financiële stelsel uitgevoerd. Ook de Nederlandse regering toonde zich slagvaardig. De financiële crisis lijkt voorlopig bezworen, maar daarmee is de economie nog lang niet op de rails.
Wat zijn de gevolgen voor de bouw in Nederland?
Dat is niet in één zin samen te vatten. De bouw is een bedrijfstak met nogal wat uiteenlopende activiteiten. Sommige bedrijven moeten het hebben van de aanleg van infrastructuur, andere van de bouw van woningen of bedrijfsgebouwen. Veel bouwbedrijven houden zich nooit met nieuwbouw bezig, maar alleen met onderhoud. De meeste bedrijven nemen werk aan, maar sommige ontwikkelen zelf projecten. Voor al deze soorten bedrijven werkt de crisis anders uit.
Het EIB gaat ervan uit dat de bouw als geheel in de komende jaren met een flinke terugslag te kampen krijgt. In totaal gaat er in 2009 en 2010 bijna 10 procent aan productievolume verloren en verliezen 25.000 bouwvakkers hun baan. Daarmee is de terugslag nog sterker dan tijdens het vorige conjunctuurdal (2002/2003). (Alleen de oudere lezers weten dat het nog erger kan. In de jaren 1981 tot 1983 verloor de bouw 20 procent van zijn productievolume. De investeringen in utiliteitsgebouwen zakten toen met eenderde in).
De terugval die er nu aankomt, slaat vooral neer in de nieuwbouw van woningen en utiliteitsgebouwen. Voor de liefhebbers van cijfers: het EIB verwacht dat in 2009 en 2010 het productievolume in de woningnieuwbouw bijna 20 procent inzakt. De nieuwbouw van gebouwen voor de private utiliteitssector gaat zelfs met meer dan 25 procent onderuit.
Om te begrijpen waarom juist deze twee sectoren zo hard worden getroffen, moeten we inzien dat de financiële crisis de bouw langs twee lijnen treft. De eerste lijn is het algemene effect van de economische recessie die alom wordt verwacht. Het tweede, directe aangrijpingspunt loopt via de financiële markten. Door de grote terughoudendheid van banken en financiële instellingen bij de kredietverlening is het veel moeilijker dan tot voor kort om projecten gefinancierd te krijgen.
Het EIB neemt de voorboden van de crisis in de bouw al duidelijk waar. In september en oktober liep de orderportefeuille in de b0x26u sterk terug. Dat betekent dat er veel minder nieuwe opdrachten binnenkomen dan tot medio dit jaar het geval was.
Er is daarom alle reden om na te denken over maatregelen om de gevolgen voor de bouw te verzachten. Bouwend Nederland heeft al een verlanglijstje gedeponeerd.
Een ding is zeker: Sinterklaas zal dit niet voor ons oplossen!

Reageer op dit artikel