nieuws

Arcadis Euroconsult geeft dorp Oekraïne toekomst

bouwbreed

Een Oekraïens dorpje in het grensgebied met Hongarije en Polen kan de toekomst met vertrouwen tegemoet zien na een serie waterkerende maatregelen die Arcadis Euroconsult uitvoerde. De bouw van dijken, keerwanden en opvangreservoirs is onderdeel van een uitgebreid programma om overstromingen in de voormalige Sovjetstaat een halt toe te roepen.

Een betonnen wand van enkele kilometers dwars door het dorpje Kvasovo is het meest tastbare bewijs van de werkzaamheden van Arcadis Euroconsult in het afgelopen jaar. De 75 centimeter hoge keerwand moet ervoor zorgen dat water dat vanuit de rivier de Borzjava bij hoog water het dorp bedreigt, wordt uit het dorp weggevoerd. De andere kant van de wand houdt water tegen dat vooral in de lente vanuit bergbeken en vanaf de autoweg Leninstraat dwars door de dorpsstraten stroomt en zich bij het rivierwater voegt. “Of het werkt? Geen idee”, zegt een dorpeling die bij de pas opgeleverde muur staat te kijken. “We hebben nog geen hoogwater gehad, dus het moet nog blijken.”
Dat het snelstromende riviertje kan veranderen in een allesverwoestende muur van water weten de inwoners maar al te goed. Kvasovo, gelegen op een uur rijden vanaf de Oekraïens-Slowaakse grensstad Uzhgorod, werd in november 1998 en maart 2001 getroffen door enorme overstromingen. Tientallen huizen gingen verloren en landbouwgronden werden volledig overspoeld. Nog altijd zijn in het dorp ruïnes te zien van getroffen woningen. “Er komen hier een paar rivieren kolkend samen, waaronder de Tisza. En als die overstromen heb je meteen een ernstig probleem”, vertelt Wim Verheugt, die het project namens Arcadis Euroconsult leidde, in samenwerking met het Engelse ingenieursbureau MottMacDonald en het Nederlandse bedrijf HKV.

Subsidie

De uitvoering van werkzaamheden in Kvasovo was een van de drie demonstratieprojecten die hoorden bij het project ‘Flood Risk Assessment and Management’ waaraan Arcadis werkte in de Oblast (=regionaal bestuursgebied) Zakarpatska. Van de EU hadden de Nederlandse ingenieurs 2,5 miljoen euro ontvangen voor het uitvoeren van een studie naar risico op en management van overstromingen.
“Toen daarvan drie ton over was hebben we gevraagd of we dat mochten gebruiken voor maatregelen in het dorp”, vertelt Verheugt. Na uitvoerige discussies met de dorpelingen en het opstellen van hydraulische modellen, zorgde Arcadis Euroconsult er in samenwerking met lokale instanties voor dat de dijken langs de rivier fors werden opgehoogd en een drainagesysteem werd aangelegd. Arcadis Euroconsult zorgde voor de bestekken en aanbesteding, de uitvoering namen twee lokale aannemers voor hun rekening. De voetbalvelden en landbouwgronden die zich naast de verdedigingsmuur uitstrekken, zijn ingericht als overloopgebied. Ook kwam er een pompinstallatie om overtollig water weg te pompen en werd een brug verhoogd die in het verleden in de lentemaanden onbruikbaar was door het hoge water. De onthulling en inwijding van een gedenksteen vormde eind september het sluitstuk van dit demonstratieproject. Dat gebeurde onder leiding van een priester en in aanwezigheid van alle dorpelingen. Vergulde handjes op de steen symboliseren de vele partijen die samenwerkten om het dorp te beschermen tegen overstromingen.

Demonstratieprojecten

De maatregelen in het dorp worden gecompleteerd door twee andere demonstratieprojecten. In de eerste plaats zijn op diverse plaatsen overloopgebieden ingericht. Verder is in de bergen een begin gemaakt met de bouw van reservoirs. De waterbassins moeten zorgen dat veel meer water bovenstrooms wordt opgevangen. “Nu stort de watervloed zo de Hongaarse laagvlakte in, waar als gevolg daarvan ook geregeld problemen ontstaan”, legt Verheugt uit. De ingenieurs calculeerden de gewenste inrichting van de reservoirs, met als doel te komen tot een maximaal overstromingsrisico van een maal per honderd jaar. Bij het plaatsje Teresva, dieper het Karpatengebergte in, is een eerste reservoir gebouwd. OVG, de lokale tak van de Oekraïense Rijkswaterstaat, heeft inmiddels geld uitgetrokken om meer reservoirs te bouwen in de komende decennia.
De drie demonstratieprojecten illustreren elk een aspect van het voorgestelde overstromingsmanagement voor de Zakarpatska-regio. Door betere inschatting van overstromingsrisico hebben de Oekraïners meer inzicht in het probleem, dankzij de fysieke ingrepen wordt het overstromingsrisico verminderd.
Arcadis Euroconsult heeft ook een beter monitoring- en waarschuwingssysteem opgezet. Geautomatiseerde watermeetstations brengen stroomgegevens in beeld, die per satellietverbinding met waterbeheerders in Hongarije, Roemenië en Slowakije worden uitgewisseld.
Arcadis Euroconsult is voorlopig niet klaar in Oekraïne. Verheugt heeft net een kick-off meeting achter de rug voor een soortgelijk project in het stroomgebied van de rivier de Pripyat. Verder is het ingenieursbureau betrokken bij waterbeheerprojecten in het stroomgebied van de Seversk Donetsk aan de Russisch-Oekraïense grens, en in het stroomgebiedbeheer van de Dnjester Rivier.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels