nieuws

Rijksmuseum niet langer domein van civieltechnici

bouwbreed Premium

Duikers en baggeraars hebben het veld geruimd; met de oplevering van de kelders door BAM Civiel wordt het Rijksmuseum weer een gewone bouwplaats. Al is het nog onduidelijk wie daarin aan de slag gaat en wanneer.

Met het verwijderen van de beschermende zeilen langs de gevel realiseert Wim Noordzij van BAM Civiel zich ineens weer dat hij al die tijd in een monument heeft gewerkt. Niet zomaar een monument, maar het gebouw waarin de nationale schatkamer is ondergebracht. De afgelopen jaren had de put aan de Amsterdamse Stadhouderskade toch vooral een civiel karakter. Damwanden, water, bagger en beton zetten de toon. In totaal is 4400 kuub beton gestort, waarvan de helft onder water.
Samen met projectleider Wouter Boekhold leidt Noordzij rond op de bouwplaats die hij deze week moet verlaten. Want het werk zit erop. In de twee binnenhoven heeft BAM Civiel een kelder gerealiseerd die ruimte biedt aan onder meer de entree, auditorium, keuken, winkels, restaurant en technische ruimten.
Er moet nog oneindig veel meer gebeuren, benadrukt Boekhold. Dit is slechts de opmaat tot de eigenlijke verbouwing. Maar de aanbesteding van dat werk zal pas dit najaar plaatsvinden, zodra de monumentenvergunning rond is. Het was sowieso niet onlogisch het doorgaans risicovolle grondwerk naar voren te trekken.

Normen

Het werk is volgens Boekhold en Noordzij zonder noemenswaardige problemen verlopen. Joop Karremans van de Rijksgebouwendienst bevestigt dat. Niet het drukken van damwanden soms minder dan een meter uit de gevel bleek kritiek; evenmin het vervaardigen van de schroefinjectiepalen. Het was vooral het gemanoeuvreer met zwaar materieel dat af en toe de trillings-, zettings- en doorbuigingsmeters deed uitslaan. Ook al waren daarvoor speciaal gestempelde wegen aangelegd. Maar het rode zwaailicht dat direct aansloeg maande alle betrokkenen direct tot voorzichtigheid, zodat de normen eigenlijk nooit overschreden werden.
Damwanden noch schroefinjectiepalen stuitten op obstakels in de grond. Bij het ontgraven werd één keer een oud stuk beschoeiing van een kade aangetroffen. Het was volgens de opgetrommelde archeoloog niet interessant en werd met het andere afvalhout afgevoerd.

Fundering

De nieuwe kelder is compleet los gefundeerd van het oude gebouw. Onder de passage, waar de verbinding nog moet worden gemaakt, ontmoeten oude en nieuwe fundering elkaar. Om zettingsverschillen te overbruggen is een kantelplaat voorzien. “Net als de voegovergang van een viaduct”, omschrijft Boekhold het plastisch, “alleen wordt hij straks netjes aan het oog onttrokken door de natuurstenen vloer.”
Onder één van de hoven heeft BAM de ruwbouw voor een auditorium afgeleverd, compleet met oplopende vloer. Het profiel daarvoor is onder water aangebracht tijdens het nat ontgraven van de bouwput. Duikers bewaakten dat op de juiste plaatsen grond werd verwijderd. Ook tijdens het storten hielden ze een oogje in het zeil. Die aanpak scheelde volgens Boekhold toch zeker het afgraven en afvoeren van 700 kuub grond, wat binnen de beperkte ruimte binnen de hoven een welkome beperking van het aantal bewegingen opleverde, hoewel het technisch een lastiger oplossing was. Maar het pakte goed uit. Na het droogzetten van de bouwput hoefde niet veel van het onderwaterbeton gesloopt te worden. Na een uitvullaag met zand kon direct de constructieve vloer van gewapende beton erop worden aangebracht.

Beschadigingen

Onderweg terug naar de keet wijst Noordzij nog op de beschadigingen in de monumentale gevel aan de binnenhoven. Die zijn niet het gevolg van de recente sloopwerkzaamheden, benadrukt hij, want die zijn heel voorzichtig uitgevoerd. Ze zijn het resultaat van de grootscheepse bebouwing van de binnenhoven in de jaren vijftig en zestig. Daarbij is soms bruut in natuurstenen kozijnen geboord voor het doorvoeren van leidingen of zijn stalen profielen plompverloren tegen zorgvuldig gedetailleerde natuurstenen kolommen geplaatst. Deze verminkingen worden alle teruggedraaid tijdens het vervolg van de verbouwing die de geest van architect Cuypers moet terugbrengen in het gebouw. Of BAM daarbij weer van de partij is zal de aanbesteding dit najaar uitwijzen.

Reageer op dit artikel