nieuws

‘Nieuw materiaal vaak eerst in identiteitscrisis’ nieuw materiaal

bouwbreed Premium

Verkeerd materiaal bestaat niet, alleen verkeerd gebruik van materiaal, stelt Niklaas Deboutte van het Belgische architectenbureau Meta Architectuur. Op de Architectendag gisteren sprak hij over de mogelijkheden van materiaalgebruik bij het ontwerpen.

“Als een nieuw materiaal wordt ontdekt, verkeert dat in eerste instantie in een soort identiteitscrisis”, stelt Deboutte. “Men kijkt alleen naar vertrouwde gebruiksvormen en niet naar de potentie. Het duurt meestal enkele jaren voordat het materiaal zijn eigen gebruiksvorm heeft ontwikkeld.”
Naast materialen kunnen ook technieken volgens hem bijdragen aan nieuwe toepassingsvormen. Zo maakt Deboutte voor een zonnewering in een dubbele gevel gebruik van een nieuwe perforatiemethode: CNC gestuurd ponsen. Daarmee wordt een zwartwitfoto, opgebouwd uit grotere en kleinere zwarte stippen, op de glasgevel geprojecteerd.
Ook de uitvoeringsmethode kan de vorm van een gebouw bepalen. Meta Architectuur heeft bijvoorbeeld een gebouw in zijn geheel herontworpen nadat uit een aanbesteding de goedkoopste aannemer was geselecteerd. De nieuwe maatvoering was volledig gebaseerd op de maten van zijn systeembekisting. Uiteindelijk was het gebouw daardoor veel goedkoper.
Penne Hangelbroek van Rapp & Rapp Architecten wees zijn collega’s erop voldoende aandacht te besteden aan de detaillering. “Aan de buitenkant lijken moderne gebouwen heel verschillend, maar nader bekeken zijn ze bijna allemaal hetzelfde”, aldus Hangelbroek. Hij constateert dat er aan het einde veel sneuvelt omdat het moeilijk is de oorspronkelijk bedachte details in stand te houden. “Vaak is het makkelijker en dus goedkoper om te kiezen voor standaardoplossingen.”
Gerard Doos van adviesbureau ABT sprak over de materiaaalkeuze van constructeurs. Hij stelt dat de beste geïntegreerde oplossingen ontstaan door een goede samenwerking van de architect, constructeur en installateur. Zo ontwierp ABT de staalkolommen voor de universiteitsbibliotheek van de TU Delft tevens als luchtkanaal.

Uitdaging

Voor het constructief ontwerp van de bibliotheek van de Universiteit van Utrecht kreeg Doos een lastige uitdaging voor zijn kiezen. De architect wilde de depotruimtes, die vanwege hun zware belasting normaal onder de grond worden ontworpen, laten zweven boven de lezersruimten. “Bovendien was het gewenst om standaardproducten te gebruiken die vanwege de beperktere risico’s goedkoper zijn.”
ABT bedacht daarom een soort schijfwanden die de verticale krachten konden afdragen. Door het gebruik van kanaalplaatvloeren, kon hij grote overspanningen van bijna 13 meter realiseren. Bovendien ontwierp hij een kier van 40 centimeter tussen de kanaalplaten. De kier deed dienst als installatiezone, waardoor het niet nodig was om verlaagde plafonds aan te brengen.
De openheid van het gebouw werd verder benadrukt door een slanke constructie. Alleen de depotvloeren waren zwaar uitgevoerd en vormden met de schijfwanden de hoofddraagconstructie. De vloeren van de leeszalen hingen eronder aan trekstangen van massief staal.

Reageer op dit artikel