nieuws

Schroefpaal op maat geluidsarm en trillingsvrij Van treinstel naar funderingspaal

bouwbreed

almere – Door sonderingsgegevens te koppelen aan actuele gegevens van de boorstelling, kunnen schroefpalen op maat worden gemaakt. Dat voorkomt onnodige slijtage van de boorstelling en bespaart materiaal.

Maar de grootste winst van het systeem dat Geodynamic uit Apeldoorn momenteel ontwikkelt, zit volgens directeur Klaas Feddema in het feit dat de draagkracht van elke individuele schroefpaal straks bekend is. Dat betekent een kwaliteitsbewaking waar de markt volgens hem op zit te wachten. Want in de grond gevormde palen kampen met veel achterdocht vanuit de markt. “Je kunt het niet zien, dus je vertrouwt het niet”, verwoordt Feddema de algemene houding. Dat brengt gemeenten, constructeurs, ontwikkelaars en verzekeraars er vaak toe om terug te grijpen op de vertrouwde prefab heipalen.

Recente incidenten waarbij werd gesjoemeld met boordiameter of paallengte om materiaal te besparen, hebben het imago van in de grond gevormde palen verder beschadigd. “Ten onrechte”, volgens Feddema, “want een goed uitgevoerde schroef- of boorpaal is een betrouwbaar product. Met de verbeteringen die Geodynamic voorstelt, gaat het probabilistisch onzekerheidspercentage terug, vooral bij de grondverdringende schroefsystemen.

Draagkracht

Het trillingsvrij en geluidsarm vervaardigen van een funderingspaal is natuurlijk het grootste voordeel van de grondverdringende schroefpaal. Op de bouwplaats voor de uitbreiding van het Flevoziekenhuis in Almere laat Feddema het effect ondubbelzinnig zien. Funderingsbedrijf Gebr. Van �t Hek installeert daar zo�n 1200 grondverdringende Hek-palen; sommige nog geen meter uit de muur van het bestaande ziekenhuisgebouw.

Geodynamic gebruikt het funderingsproject in Almere voor het verifiëren van de nieuw ontwikkelde systematiek. Alle gegevens van de kranen van Van �t Hek, zoals boormoment, pull-down factor, en indringsnelheid worden zorgvuldig geregistreerd. Achteraf worden ze gecorreleerd met de data van de sonderingen, zodat de werkelijke draagkracht van elke paal afzonderlijk kan worden bepaald.

Feddema haalt een paar staten tevoorschijn waarin hij de verschillende parameters voor de eerste palen in een grafiek heeft samengebracht. Daarop wijst hij precies het punt aan waarop de boorpaal stilgezet had kunnen worden, omdat daar de vereiste draagkracht ruimschoots was bereikt. In de praktijk werd er nog een paar meter verder geboord, omdat het bestek dat nu eenmaal voorschreef. Daarmee wordt dus voorbijgegaan aan de actuele draagkracht die nooit door sonderingen kon worden voorspeld, aangezien die altijd op een andere plaats zijn gemaakt.

Buiten geeft Van �t Hek een demonstratie in de praktijk. De machinist duwt een buis met schroefkop in 2 minuten naar 5 meter diepte; de resterende 4 meter vragen nog eens 8 minuten. “Waarschijnlijk had hij best bij een diepte van 7,5 meter af kunnen slaan”, veronderstelt Feddema. “Maar de sondering, die een paar meter verderop is genomen, gaf een ander beeld te zien en leidde tot andere conclusies. Het gevolg is dat de stelling overdreven lang staat te stampen en slijt, en er ook nog eens meer beton in de ondergrond verdwijnt dan noodzakelijk.”

Dat de proef in Almere plaatsvindt is volgens Feddema geen toeval. Want er is nauwelijks een grilliger bodem in Nederland dan die in de Flevopolder. Veenkussens, stroomgeulen en ijskappen hebben een heel onvoorspelbare bodem achtergelaten.

Om de methode verder te verifiëren worden na afloop waarschijnlijk ook nog een paar palen proefbelast tot het moment van bezwijken.

Vorig jaar is bij Almere-Poort ook al een proef genomen waarbij de draagkracht van prefab palen en schroefpalen is getest met een bezwijkproef. De palen zijn na afloop ook nog getrokken, om te kijken hoe ze eruit zagen. De conclusie was dat de Hek-palen 30 procent sterker waren dan berekend en de palen bleken over een gelijkmatige diameter te beschikken.

Geodynamic beschikt over een Europees octrooi voor het systeem en heeft inmiddels de merknaam G-norm gedeponeerd.

Tekening: door gegevens van de sondering te combineren met actuele informatie van de boorstelling, kunnen tijdens het werk de ideale paalafmetingen worden bepaald.

Geodynamic wordt bij de productontwikkeling onder andere bijgestaan door industrieel ontwerper Joop Istha. De oud-hoogleraar heeft zich na een leven gewijd aan het ontwerpen van treinstellen, vliegtuigstoelen en onderdelen voor de automobielindustrie, vol overgave gestort op de funderingspalen. Een stuk minder sexy, erkent hij, maar niettemin een intrigerende wereld. Er zijn bovendien enorme belangen mee gemoeid en er zijn nog volop technische verbeteringen door te voeren.

Istha buigt zich onder andere over de informatieverschaffing aan de machinist, de interface. Welke parameters moet hij op zijn schermpje gepresenteerd krijgen om de beslissing te nemen het boren te beeindigen, als de paal de vereiste draagkracht heeft? En in welke vorm moet die informatie worden aangeboden? Op die vragen hoopt Istha een antwoord te geven.

Uiteindelijk hoopt hij een systeem te ontwikkelen dat ook de beslissing zelf neemt en de boor zonder tussenkomst van de machinist bestuurt. De machinist wordt volgens Istha daardoor allerminst overbodig. “Evenmin als de chauffeur in een auto overbodig is geworden met de komst van de automatische versnellingsbak. Maar zijn werk verandert wel van karakter. Hij kan zijn aandacht op andere dingen richten en je sluit de menselijke factor uit, die altijd het gevaar met zich brengt van fouten.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels