nieuws

Philips combineert lichtgevende dioden volop in bouwmaterialen

bouwbreed Premium

Wandtegels met een wisselend motief; het is maar één voorbeeld van wat de combinatie van bouwmaterialen met led’s oftewel lichtgevende dioden vermag. Vooralsnog trekt Philips bij de creativiteit van de ontwerper de grens. Onder welke categorie afval de tegels vallen wanneer ze als puin worden afgevoerd is Philips minder duidelijk. De fabrikant zegt over onder meer die kwestie overleg te voeren met het ministerie van VROM.

In de komende jaren maken steeds meer traditionele lichtbronnen plaats voor de led, verwacht directeur Frank van der Vloed van Philips Lighting Benelux. In het zakelijke segment rekent hij dan vooral met het vervangen van halogeenverlichting in winkels. Voor kantoorverlichting noemt hij de led nog niet goed genoeg. Daarbij is de lichtgevende diode nog veel malen duurder dan de standaard kantoorverlichting uit al dan niet energiezuinige tl-buizen. Van der Vloed verwacht dat de prijzen van led’s over vier of vijf jaar kunnen concurreren met conventionele kantoorverlichting. Ook dan zal er nog geen grootschalige vervangingsgolf ontstaan. Led’s zullen eerst representatieve ruimten verlichten als de receptie, de directiekamers en de vergaderzalen.

Daglicht

Als kantoorverlichting bieden de led’s vooral mogelijkheden om het daglicht na te doen zodat de verlichting de biologische klok van de gebruikers beter volgt. Dergelijke systemen bestaan al, weet ‘led-strateeg’ Coen Liedenbaum van Philips Lighting, maar die zijn mede door de elektronische lichtregeling vrij prijzig. Led’s maken daglichtimitatie steeds goedkoper omdat de prijzen alleen maar dalen. Tegelijk neemt de lichtopbrengst van de led toe en verdubbelt zich nagenoeg elke twee jaar. Een led genereert momenteel zo’n 60 lumen per watt; een tl-buis geeft 20 en een gloeilamp 12 lumen per watt. Anders dan de traditionele lichtbronnen maakt een led licht met verzadigde kleuren. Dat schept mogelijkheden voor onder meer het energiezuiniger aanlichten van gebouwen met gekleurd licht. De gangbare kleurfilters verminderen de lichthoeveelheid met ruim 80 procent.
Met de verdere ontwikkeling van de led zal ook het traditionele armatuur veranderen, voorspelt lichtontwerper Luc van der Poel van Philips Lighting. Straatverlichting bijvoorbeeld hoeft dan niet meer op een mast te staan maar zou ook in het wegdek of op de vangrail kunnen zitten. De huidige led’s leveren evenwel nog te weinig licht om verkeersveilig te kunnen heten. Voor de verlichting van voetgangersgebieden leveren ze al wel voldoende licht. Als verkeerslicht doen de led’s inmiddels volop dienst. De reden daarvoor ligt in de lange levensduur die de onderhoudskosten fors vermindert. Ook de automobielindustrie maakt steeds meer achterlichten uit de schokbestendige led’s. Van der Poel verwacht binnenkort de eerste koplampen met led’s op de weg te zien en in gebouwen de eerste noodverlichtingsarmaturen met led’s.

Energie

In al deze toepassingen verbruiken de lichtgevende diodes maar een fractie van de energie die er door conventionele lichtbronnen gaat. Met dat in gedachten wil topman Gerard Kleisterlee dat Brussel de toepassing van led-verlichting bevordert, bijvoorbeeld in de eigen gebouwen. Zou de helft van alle lichtbronnen in de EU uit led’s bestaan dan betekent dat bij een kilowattuurprijs van 0,10 cent een financiële besparing van zo’n 4 miljard euro per jaar, rekent Liedenbaum voor. En door de geringere elektravraag kunnen 12 middelgrote centrales uit bedrijf worden genomen. En mede daardoor komt er minder klimaatbedervend CO2 in de lucht.
Een financiële besparing alleen is niet voldoende om conventionele lichtbronnen te vervangen. Led’s zijn duurder in aanschaf en het financiële voordeel doet zich pas op langere termijn voor. Dat weerhoudt velen er nu ook van een spaarlamp te kopen, zegt Van der Vloed. Het grote verschil met de spaarlamp is evenwel dat de led geen conventionele lichtbron voor een armatuur is. Een led kan zonder armatuur toe en bijvoorbeeld in tegels voor wanden, vloeren en plafonds worden verwerkt. Wat dat betekent als zulke bouwmaterialen als afval worden afgevoerd blijft nog onduidelijk. Philips benadrukt dat de led’s en de constructies waarin ze gevat zijn gifvrij zijn. De fabrikant zegt onder meer deze aspecten te bespreken met het ministerie van VROM.

Reageer op dit artikel