nieuws

Aanbesteden: procederen hoort erbij

bouwbreed

Het aantal procedures bij aanbestedingen neemt gestaag toe. Een globale telling leert dat bij de Haagse rechtbank in 2004 slechts achttien aanbestedingsgeschillen aanhangig werden gemaakt. In 2005 waren het er 22 en in 2006 staat de teller, met inbegrip van de maand oktober, al op 61. Dat van laatstgenoemd aantal elf zaken weer ingetrokken en negen nog aanhangig zijn, doet niet af aan het feit dat het procederen over niet-transparante gunningcriteria, ongeldige referentiewerken en model K-verklaringen een hoge vlucht heeft genomen. Eerder werd landelijk over de afgelopen jaren een jaarlijkse toename van 60 procent in aanbestedingsvonnissen waargenomen. Het aantal procedures bij aanbestedingen neemt gestaag toe. Een globale telling leert dat bij de Haagse rechtbank in 2004 slechts achttien aanbestedingsgeschillen aanhangig werden gemaakt. In 2005 waren het er 22 en in 2006 staat de teller, met inbegrip van de maand oktober, al op 61. Dat van laatstgenoemd aantal elf zaken weer ingetrokken en negen nog aanhangig zijn, doet niet af aan het feit dat het procederen over niet-transparante gunningcriteria, ongeldige referentiewerken en model K-verklaringen een hoge vlucht heeft genomen. Eerder werd landelijk over de afgelopen jaren een jaarlijkse toename van 60 procent in aanbestedingsvonnissen waargenomen.

W ordt er (te) veel geprocedeerd in aanbestedingsland? Genoemde cijfers zijn in ieder geval niet ‘hard’ genoeg om deze vraag hier met enige air van wetenschappelijkheid te beantwoorden. Gezien de toename en de signalen uit de praktijk zou de observatie, dat er veel voer voor discussie is in dit relatief jonge rechtsgebied, wel eens een rake kunnen zijn.
Aanbesteders en inschrijvers verzuchten soms dat in economische termen het aanbesteden, zeker als dat gepaard gaat met een juridische procedure, leidt tot een (dis)proportionele toename van transactiekosten. Daarom lijkt de vraag gerechtvaardigd of door de toename van het aantal aanbestedingsgeschillen de toegevoegde waarde van het voeren van een aanbestedingsprocedure niet ernstig gereduceerd wordt.

Enquête

De Europese Commissie benadert deze kwestie vanuit een andere hoek, zoals blijkt uit haar Mededeling van 11 mei van dit jaar over de nieuwe rechtsbeschermingsrichtlijn. De Commissie heeft onder lidstaten, aanbestedende diensten, bedrijven en hun vertegenwoordigers (waaronder ook advocaten) een enquête gehouden. Op basis van die enquête concludeert zij dat niet alle lidstaten aan inschrijvers voldoende mogelijkheden bieden om tegen onjuiste gunningbeslissingen in het geweer te komen. Met een nieuwe rechtsbeschermingsrichtlijn beoogt de Commissie het juridische pad nu juist te effenen voor inschrijvers die menen in hun rechten te zijn aangetast.
Het voorstel van de Commissie ligt nog ter beoordeling bij het Europees Parlement en de Europese Raad. Of de nieuwe rechtsbeschermingsrichtlijn uiteindelijk in Nederland tot een nog grotere hausse van procedures zal leiden kan nu nog niet worden voorzien. Voorop staat dat inschrijvers in geval van een onjuiste gunningbeslissing voldoende en bruikbare juridische handvatten moeten hebben om die gunningbeslissing in rechte te betwisten. Tegelijk wordt daarbij gestreefd naar het voorzien van aanbesteders van zodanige gereedschappen dat volgens de regels en met goed resultaat wordt aanbesteed.
Het wegnemen van onduidelijkheden en heldere nationale regelgeving is daartoe een eerste stap. Eerder werd al gepleit voor meer duidelijkheid over de regels voor pps, inhouse-opdrachten en concessies. Ook lijkt in dit licht de kritiek op de zeer summiere uitwerking van de ontwerp Aanbestedingswet bepaald gerechtvaardigd.

Waaier

Verder is een gedegen onderzoek naar hoeveel er nu daadwerkelijk geprocedeerd wordt in aanbestedingsland op zijn plaats. Daarmee kunnen de zwakke punten in aanbestedingen worden bloot gelegd en actief worden gerepareerd. Nu moet de rechter nog vaak zelf een weg vinden, wat leidt tot een waaier van gerechtelijke uitspraken. Voor de gelukzoeker of de baanbreker biedt dit de mogelijkheid om alsnog voor de opdracht aan te schuiven.
Het moet echter wel werkbaar en betaalbaar blijven. Een buitensporige toename van procedures leidt tot stroperigheid in opdrachtverstrekking. Daar is de aanbesteder noch de inschrijver bij gebaat.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels