nieuws

Arme Randstad

bouwbreed Premium

De Randstad is dood! Leve Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht? U hebt het vast gelezen: de Randstad bestaat niet. Uit een studie van het Ruimtelijk Planbureau (RPB) blijkt het zonneklaar. We hebben wel stadsgewesten en die

De Randstad is dood! Leve Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht? U hebt het vast gelezen: de Randstad bestaat niet. Uit een studie van het Ruimtelijk Planbureau (RPB) blijkt het zonneklaar. We hebben wel stadsgewesten en die
hebben natuurlijk relaties. Maar veel stelt het allemaal niet voor.
De door schrijvers als sir Peter Hall en Gerald Burke geroemde Greenhart metropolis ziet er vanuit de lucht en op de kaart wel aardig uit, maar functioneert niet als een metropool. Weer een planningsconcept ontmaskerd. Althans, dat beweren de onderzoekers. Ze hebben gezocht of er een duidelijke functionele eenheid
kon worden gevonden. Dan blijkt dat er in winkelgedrag en bedrijfsrelaties weinig belangrijks te melden is op het schaalniveau van de Randstad.
In de stromen woonwerkrelaties is iets meer verband, maar valt eigenlijk vooral de dominantie van Amsterdam op. Het is door de onderzoekers goed uitgezocht en eigenlijk nauwelijks verrassend. Kent u een Hagenees die graag shopt in Utrecht? Kent u een Amsterdams bedrijf dat vooral zaken doet met Rotterdam en Den Haag? Het is goed dat met dit onderzoek het concept van de Randstad als bewust gecreëerde metropool wordt ontmythologiseerd. En dat het RPB de aandacht vestigt op het belang van stadsgewesten. Natuurlijk. Voor wie om zich heen kijkt is de Randstad altijd al een abstract begrip geweest.
De rand van een groen hart, maar verder? Prachtige steden en stadjes die steeds meer op elkaar gaan en willen lijken. Met steden die er alles aan doen om elkaar na te apen, met als laatste hype de creatieve stad.
Het onderscheidend vermogen is te pover. En dan ligt die stad fysiek ook nog om een andere planningsmythe: het Groene Hart. Dat kent schitterende gebieden. Maar het vertoont net zo weinig samenhang, is slecht toegankelijk en wordt steeds meer een uniforme pot nat. Voordat we Randstad, Noord- en Zuidvleugel en Groene Hart aan de straat zetten moeten we ons dus serieus afvragen wat we nog wel met deze concepten moeten. De randstad mag dan naast de stadsgewesten weinig toegevoegde hebben, er is wel degelijk werk aan de winkel in ‘het westen van Nederland’.
Het aantakken op internationale (trein) infrastructuur, het op wereldschaal positioneren van de mainports, het creëren van concurrerende topmilieus op het gebied van wonen, werken en toerisme. Je mag toch hopen dat onze nationale kleingeestigheid er niet toe leidt dat we op strategisch niveau ophouden met nadenken op Randstadniveau. Want hoe sterk Amsterdam/Schiphol zich ook ontwikkelt – daar zijn volgens het RPB aanwijzingen voor – een echte metropool zal het niet worden. Kortom, de kunst van het samenwerken zal meer dan ooit op randstedelijk niveau nodig blijven.
Met de Randstad, de Holland Region of Big Amsterdam zullen we internationaal nog vooruit moeten. Zowel de fysieke als de culturele en economische opgave moeten scherper. Met een duidelijker regie en uitvoeringsstrategie. Dat is dus echt meer dan nadenken over de onderlinge relaties op het gebied van shoppen, forensen en bedrijfsrelaties. En ook bestuurlijk hakketakken over een Randstadautoriteit.
Ik ben benieuwd of we daar ‘functioneel’ wel chocolade van kunnen maken, of dat het “samen voor ons eige” wordt. De Randstadrail is in ieder geval vertrokken.
Fred F.J. Schoorl
Directeur NIROV, Den Haag, schoorl@nirov.nl

Reageer op dit artikel