nieuws

Wat Nederland nodig heeft is lef

bouwbreed

den haag – Wijlen oud-minister van Financiën Van der Stee hield het ons decennia geleden al voor: “Wat wij nodig hebben is lef.” Dit geldt zeker voor grote investeringsprojecten. Zolang boekhouders slechts kunnen denken in kosten en baten, gebeurt er weinig.

AANHEF_SUB:beschouwing

Dat grote investeringsprojecten een zeer lange voorbereidingstijd kennen in ons land, is een waarheid als een koe. Erger is evenwel dat de politiek zich hoe langer hoe meer laat leiden door boekhouders die niet verder komen dan kosten-batenanalyses en op basis daarvan besluiten dat een project niet rendabel kan zijn.

Op zich lijkt dat logisch, zeker na het debacle rond de Betuwelijn, maar verstandig is anders. Als in het begin van de negentiende eeuw de besluitvorming op dezelfde manier was gebeurd, dan had Rotterdam nooit de Nieuwe Waterweg gehad en Amsterdam niet het Noordzeekanaal. Het zijn projecten waarvan je achteraf niet anders kunt constateren dan dat die een uiterst belangrijke rol hebben gespeeld in de welvaartsontwikkeling in ons land.

Daarom is het vreemd dat twee projecten waar nu alweer geruime tijd over gesproken wordt, in de ijskast zijn gezet dankzij diezelfde boekhouders. Het eerste is de nieuwe zeesluis bij IJmuiden en het tweede is Schiphol in zee.

In het eerste geval is de aantrekkelijkheid van de haven van Amsterdam aan de orde. Met steeds grotere containerschepen is Amsterdam niet langer aantrekkelijk en ook voor steeds grotere stukgoedschepen geldt hetzelfde. Die moeten vaak buiten de sluis lichteren omdat ze anders de drempel in de sluis niet over kunnen.

Als aan het ijskastbesluit nu nog een visie ten grondslag lag over specialisatie in de Noord-Europese havens waarbij Rotterdam de eerste containerhaven is en blijft, dan was het besluit tenminste nog enigszins rationeel. Maar die visie ontbreekt.

Schiphol in zee, althans de zogenoemde airside, is ook zo�n project. Vol enthousiasme is een zware groep aan de slag gegaan met het project. Na een rapport van het CPB waarin kosten en baten niet tegen elkaar opwogen, is het project in de vriezer gegaan.

De gevolgen zijn al zichtbaar. De vijfde baan zou een middellangetermijnoplossing moeten beiden. Resultaat: nog meer mensen hebben last van de luchthaven dan zonder vijfde baan. Bouwlocaties in de omgeving kunnen niet worden ontwikkeld doordat ze binnen de geluidscontouren liggen. De groei van de luchthaven wordt zwaar beperkt. En als bijkomend effect speelt dat de Nederlandse bouw en bagger geen aansprekende projecten in de thuismarkt hebben.

Voor dit soort projecten kan geldgebrek bij de overheid nooit een excuus zijn. Zeker in deze tijd dat ook de bedrijfsinvesteringen nog op een laag pitje staan, is er genoeg privaat geld dat nu wordt gebruikt voor het dichten van het begrotingstekort in de Verenigde Staten. Het enige dat derhalve nodig is, is lef.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels