nieuws

Vraag vaste aanneemsom of werk in regie keert terug

bouwbreed

In Cobouw van 29 juli 2005 werd in deze rubriek een geschil beschreven waarin de vraag speelde of partijen een vaste aanneemsom waren overeengekomen of dat sprake was van aanneming van werk in regie. In een geschil van oktober vorig jaar (RvA 11 oktober 2005, nummer 26.753) speelt deze vraag opnieuw. Ondanks dat partijen aanvankelijk […]

In Cobouw van 29 juli 2005 werd in deze rubriek een geschil beschreven waarin de vraag speelde of partijen een vaste aanneemsom waren overeengekomen of dat sprake was van aanneming van werk in regie. In een geschil van oktober vorig jaar (RvA 11 oktober 2005, nummer 26.753) speelt deze vraag opnieuw. Ondanks dat partijen aanvankelijk een aanneemsom overeenkomen, zijn arbiters in deze zaak toch van mening dat toch sprake is van een werk in regie.

Alvorens in te gaan op de overwegingen van arbiters, eerst de feiten: Opdrachtgevers en aannemer hebben in 2001 en begin 2002 overleg gevoerd over de bouw van de woning van opdrachtgevers op basis van een door een ander aannemersbedrijf vervaardigd schetsontwerp. Na 28 januari 2002 is, voordat de bouwvergunning werd aangevraagd, het schetsontwerp voor de woning een aantal keer ingrijpend gewijzigd.

Begin februari 2003 is aannemer begonnen met de bouw van de woning. Aannemer heeft maandelijks één of twee regienota�s, gespecificeerd naar materialen en arbeidsuren aan opdrachtgevers gezonden. De eerste nota was van 14 april 2003. Deze en alle daaropvolgende nota�s tot en met december 2003 zijn door opdrachtgevers aan aannemer voldaan. Vervolgens hebben opdrachtgevers geen nota�s meer betaald. De laatste onbetaald gebleven nota is van 1 mei 2004. Tussen partijen is een geschil ontstaan over de eindafrekening van het werk en de vraag of sprake is van werk in regie of een vaste aanneemsom. Aannemer stelt dat de aannemingsovereenkomsten uitsluitend zijn opgesteld en d ondertekend ten behoeve van de kredietaanvraag en de leges afdracht door opdrachtgevers. Hij is van mening dat mondeling is afgesproken dat het werk door hem in regie zou worden uitgevoerd en ook op die manier zou worden afgerekend. Opdrachtgevers zijn het niet eens met de stelling van aannemer en onderbouwen hun standpunt met de door beide partijen in januari 2002 ondertekende aannemingsovereenkomst. Hierin is een (vaste) aanneemsom is vermeld van 136.135 euro. Aannemer zal nu moeten aantonen dat ondanks het bestaan van de schriftelijke overeenkomst, partijen daarvan zijn afgeweken en feitelijk zijn overeengekomen het werk in regie uit te voeren en af te rekenen. Uiteindelijk zijn arbiters van oordeel dat aannemer hierin is geslaagd. Zij geven in hun uitspraak een aantal overwegingen waarin zij uiteen zetten waarom dit bewijs geslaagd is.

Schetsontwerp

Allereerst speelt volgens arbiters mee dat aannemer eind januari 2002 over niet meer beschikte dan een schetsontwerp van opdrachtgevers bestaande uit gevelaanzichten en indelingsplattegronden. Ten tweede zijn arbiters van mening dat, in tegenstelling tot wat opdrachtgevers beweren, de tekeningen van de bouwvergunningsaanvraag niet als bestek kunnen worden beschouwd omdat deze aanvraag en de bijbehorende tekeningen aanzienlijk afweken van de eind januari 2002 beschikbare schetstekeningen. Arbiters nemen mee in hun overweging dat opdrachtgevers hebben gesteld dat aannemer eind januari 2002 beschikte over richtlijnen voor het project van de gemeente, maar opdrachtgevers hebben die stelling, na betwisting door de aannemer, niet nader onderbouwd. Bovendien hebben die richtlijnen vooral betrekking op het uiterlijk van de woning en is daaruit niet of nauwelijks relevante informatie te halen voor een te maken begroting, waarop een aanneemsom zou kunnen worden gebaseerd. Uit deze feiten blijkt volgens arbiters dat het voor aannemer niet mogelijk geweest is om op of vóór eind januari 2002 een reële begroting voor �het werk� te vervaardigen omdat daarvoor op dat moment volstrekt onvoldoende gegevens voor hem beschikbaar waren. Opdrachtgevers hadden dit ook moeten inzien.

Kostenneutraal

Na januari 2002 is het schetsontwerp drastisch aangepast. Zo is de garage losgekoppeld van de woning, is de kap van de woning gewijzigd, het volume van de woning vergroot, en zijn de gevelpartijen en erkers gewijzigd. In feite is sprake van een schetsontwerp voor een woning met een volledig andere constructie en een ander uiterlijk dan het schetsontwerp van januari 2002. Opdrachtgevers hebben gesteld dat aannemer steeds tegen hen zou hebben gezegd dat de wijzigingen kostenneutraal konden worden gerealiseerd, maar die stelling is, na betwisting daarvan door aannemer, door opdrachtgevers niet nader onderbouwd.

Oók hebben opdrachtgevers gesteld dat aannemer in ieder geval binnen een (vóór het ondertekenen van de overeenkomst) afgesproken uitloop van maximaal 22.689 euro op de aanneemsom zou blijven. Ook die stelling is door opdrachtgever niet nader onderbouwd. Indien de stelling bewezen zou zijn zou hij ook veel meer in de richting van uitvoering in regie met een richtprijs wijzen dan in de richting van een vaste aanneemsom.

Daar komt bij dat opdrachtgevers in de aanvraag bouwvergunning bij de keuze tussen de mogelijkheden �aanneemsom� en �begrote bouwkosten� de laatste mogelijkheid hebben aangekruist. Dit met vermelding van een bedrag van circa 130.000 euro exclusief btw, wat erop duidt dat ook opdrachtgevers zich ervan bewust waren dat geen sprake (meer) was van een vast overeengekomen �aanneemsom�.

Op grond van de hiervoor weergeven overwegingen komen arbiters zijn dan ook tot het oordeel dat partijen, in afwijking van de inhoud van de overeenkomst, géén vaste aanneemsom voor het werk zijn overeengekomen. En dat opdrachtgevers zich dan ook zowel voor wat betreft de uitvoering als wat betreft de afrekening van het werk in redelijkheid niet (meer) kunnen beroepen op de inhoud van die overeenkomst. De door de aannemer verzonden regienota�s dienen dan ook door opdrachtgevers worden voldaan.

Mr. E.M. Bruggeman

Stafmedewerker Instituut voor Bouwrecht (IBR), Den Haag

Voor meer bouwrechtelijke actualiteiten, jurisprudentie, vakliteratuur en regelgeving zie ook de website van het IBR: www.ibr.nl/actueel.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels