nieuws

Bouwmotor die plantenolie verstookt kan extra arbeidsplaats opleveren

bouwbreed Premium

Plantenolie spaart de portemonnee; bedrijven kunnen aan de besparing zelfs een extra arbeidsplaats aan overhouden, rekenen Mario Reeb en Stefan Becht voor. Als Umotec bouwen ze onder meer de dieselmotor van bouwmachines om zodat die geraffineerde raapolie kan verstoken. Hun bedrijf in het Duitse Bad Sobernheim trekt inmiddels ook Nederlandse belangstelling.

De meeste oudere dieselmotoren kunnen zonder aanpassingen plantenolie verstoken; moderne common rail-motoren verbranden er vroeger of later door. Ombouw voorkomt verbranding. Dat kost geld maar de financiële besparing van geraffineerde raapolie weegt ruimschoots op tegen die investering, vindt Becht. In Duitsland kost een liter raapolie 0,69 euro en motoren verstoken er net zoveel van als van conventionele diesel. In Reebs berekening zijn de uitgaven dan met drie tot zes maanden terugverdiend. Een bedrijf met tien machines die dagelijks in gebruik zijn kan aan de besparing een arbeidsplaats overhouden.
De ombouwtechniek van Umotec komt voort uit de zogeheten Elsbett-motor; een ‘allesbrander’. De aangepaste motoren verstoken pure plantenolie of uiteenlopende mengsels van plantenolie en conventionele diesel. Machines krijgen om die reden twee brandstoftanks. Voor de start adviseert Becht alleen diesel te gebruiken. Diesel wordt ook gebruikt wanneer de machine stationair draait of weinig vermogen levert. Naarmate de belasting stijgt mengt de elektronische besturing van het brandstofsysteem meer plantenolie bij. Een motor die alleen op plantenolie draait zou te duur zijn.
Umotec concentreert zich vooralsnog op gemengde brandstof. Pure plantenolie kan bij een koude start motorproblemen veroorzaken. Die problemen hangen mede samen met het hogere vlampunt en het lagere ontstekingsvermogen. Zonder aanpassing volgt een slechtere verbranding waardoor meer brandstof in de motorolie terecht komt en verbrandingsresten in de cilinders achterblijven.
Tot nog toe bedient Umotec voornamelijk grote klanten; bedrijven met een uitgebreid machinepark dat jaarlijks hoeveelheden vanaf een miljoen liter plantenolie verstookt. Reeb dacht aanvankelijk dat vooral het kleine en middelgrote bedrijf op de goedkopere brandstof zou overschakelen. Op termijn zullen de kleinere bedrijven ook volgen. Technische problemen doen zich nauwelijks nog voor: er zijn al machines die meer dan 4000 uur zonder problemen op al dan niet gemengde plantenolie draaien.
Weer en wind kunnen de bruikbaarheid van plantenolie beperken, raapolie is bij min 15 graden Celsius nagenoeg een vaste stof. Bijgemengde conventionele diesel kan dat proces enigszins vertragen. Zodra de temperatuur onder het vriespunt komt mengt het systeem 10 procent diesel bij. Een verwarmingselement in de raapolietank pakt contraproductief uit, weet Reeb. De warmte laat de raapolie voortijdig verouderen waarna die niet meer ontbrandt.
Over het geheel genomen wijkt het verbrandingsgas van plantenolie(mengsels) weinig af van dat van conventionele diesel. Voor verbrandingsgassen uit geraffineerde raapolie gelden evenwel nog geen bindende normen, zegt Becht. De techniek is daarvoor nog te nieuw en moet er nog veel onderzoek worden gedaan. Ook moeten voor de samenstelling van plantenolie nog normen worden gedefinieerd. Plantenolie zoals Umotec die gebruikt voldoet alleen aan de bepalingen die de Duitse Industrie Norm (DIN) er tot nog toe aan stelt. Op grond van die norm geven fabrikanten hun motoren vrij voor ombouw; en op de verplichting van Umotec zich garant te stellen voor de hele aandrijving.
Zo’n omgebouwde motor draait ook op soja-olie maar valt buiten elke garantie zodra dat wordt verstookt. Het ontbreken van bindende normen ten spijt zegt Umotec van over de hele wereld aanvragen te krijgen. Ook vanuit Nederland krijgt het bedrijf een flinke interesse. De techniek is het kleinste probleem: veel moeilijker blijkt de fiscale verrekening. Tot nog toe hanteert elk land daarvoor andere voorwaarden.

Biodiesel
Plantenolie is geen biodiesel. Uit raapolie wordt weliswaar ook biodiesel gemaakt, maar die brandstof heeft een lagere energiewaarde dan plantenolie. Een motor verstookt er om die reden onder gelijke omstandigheden 5 tot 8 procent meer van. Daarbij kost de verwerking ook meer energie. Om biodiesel te winnen worden agressieve toeslagstoffen als methanol en natriumloog aan de raapolie toegevoegd. De reden dat ombouwers geen garantie geven op motoren die voor biodiesel geschikt zijn gemaakt.

Reageer op dit artikel