nieuws

Patroon in chaos

bouwbreed Premium

Er zit weinig schot in het huurdebat. Het liberaliseren van een kwart van de huurwoningen is uitgesteld. Over de oplossingen voor de problemen op de woningmarkt is onenigheid, maar zelfs de definitie van de problemen verschilt. Wordt er nu wel of niet op grote schaal scheef gewoond? Ja, zegt bijvoorbeeld Gerard Anderiesen van de Algemene […]

Er zit weinig schot in het huurdebat. Het liberaliseren van een kwart van de huurwoningen is uitgesteld. Over de oplossingen voor de problemen op de woningmarkt is onenigheid, maar zelfs de definitie van de problemen verschilt. Wordt er nu wel of niet op grote schaal scheef gewoond?

Ja, zegt bijvoorbeeld Gerard Anderiesen van de Algemene Woningbouwvereniging in Amsterdam. Er zijn lange wachtlijsten, maar tegelijk stikt Nederland van de sociale huurwoningen. Gemiddeld zijn er in de Europese Unie 40 sociale huurwoningen per 1000

inwoners, Spanje heeft er 6 per 1000, Nederland zo�n 150 en Amsterdam zelfs 275 per 1000.

De woningmarkt in zijn stad is ziek, vindt hij. Voor veel sociale huurwoningen op gewilde locaties zou veel meer geld gevraagd kunnen worden – en er zijn genoeg mensen in de stad die zo�n duurdere huurwoning kunnen betalen. Anderen trekken echter in twijfel of er op grote schaal scheef gewoond wordt. Het hangt er maar van af welke inkomensgrenzen je hanteert. En dan is er de kwestie van op slot zitten van de koopmarkt. Daardoor moet je toch behoorlijk verdienen om een koophuis te kunnen kopen. Zo kaatst het debat zonder veel richting heen en weer. Waar komt het bij uit?

In chaos zitten patronen, zegt de chaostheorie. Veel dingen in de natuur – zoals het weer – lijken willekeurig en onvoorspelbaar, maar dat is zeker niet zo. Punt is alleen dat wij mensen de orde in de chaos niet kunnen waarnemen. Daardoor beleven we het als een totale metamorfose wanneer er patroon ontstaat in een chaos die over ons is gekomen, zonder dat we het snappen.

Zijn we vijftien jaar na de brutering nog steeds als branche volkshuisvesting in chaos, of kristalliseert er zich al een patroon uit en wordt het een metamorfose waar we achteraf blij mee zijn? Zo op het oog is de chaos op zijn hoogtepunt: koepelorganisatie Aedes verkeert intern in verwarring, woningcorporaties zeggen hun lidmaatschap op. Het ministerie van VROM wordt heen en weer gegooid tussen Tweede Kamer en Brussel. De klant verkeert in volledige onzekerheid. Blijft dat zo, of gaan we naar een structurele stabiliteit met of zonder BBSH-bestel?

Nederland is goed in trage trends, waarbij je het antwoord vaak al in het buitenland ziet waar de ontwikkelingen sneller gaan. Geen land heeft woningcorporaties meer binnen een bestel. Dat wordt vast de oplossing, maar duurt het nog tien jaar?

Ondertussen blijft minister Dekker trekken aan de woningmarkt. Zo lanceerde ze het idee huurders elke vijf jaar op hun inkomen te controleren. Op die manier wil ze achterhalen wie scheef woont. Uiteindelijk gaat het erom hoe gestimuleerd kan worden dat de hogere inkomens naar duurdere woningen verhuizen. Maar wat is het beste instrument, en willen we maatschappelijk de neveneffecten van bijvoorbeeld zo�n inkomenstoets? Loongebonden huren lijken onmogelijk, of krijgen we straks op internet een lijst van lagehuur-veelplegers om het vraagstuk open te breken? Elk initiatief in deze lijkt strijdig met alles waar we in opgevoed zijn, de vertrouwelijkheid en rechtszekerheid. Toch moet de woonmarkt in beweging komen, vindt bijna iedereen. De minister zorgt in elk geval voor beweging in het debat en dat is al iets waard. Alleen beweging kan het nieuwe patroon in de chaos doen uitkristalliseren.

Reageer op dit artikel