nieuws

Terugdringen faalkosten in de bouw vereist nuchtere aanpak

bouwbreed Premium

Lange tijd ging de bouwwereld ervan uit dat faalkosten onlosmakelijk met de complexe aard van de sector verbonden waren, een schadepost om mee te leren leven. Maar de beschikbaarheid van eigentijdse managementtools draagt volgens Jan Straatman bij aan het terugdringen van verspillingen.

Recente schattingen over het totaal aan faalkosten bedragen 8 tot 10 procent van de jaarlijkse omzet in de bouw die naar schatting 60 miljard euro bedraagt. Een halvering van deze faalkosten resulteert in een verdubbeling van het bedrijfsresultaat. Voor een branche met traditioneel krappe winstmarges is dat een lonkend perspectief. Niet alleen in bedrijfseconomisch opzicht verdient faalkostenreductie topprioriteit. De sector heeft tevens baat bij het oppoetsen van het imago. De klant heeft maar al te goed door dat onvoorziene kosten voor een deel op zijn eigen bordje terechtkomen.

Onmiskenbaar

De afgelopen jaren is er uitvoerig onderzoek gedaan naar de oorzaken van faalkosten. Daaruit blijkt dat verspillingen maar voor een beperkt deel te verklaren zijn uit de complexiteit van het bouwproces.

Het in de sector gebruikelijke verschijnsel van de arbeidsdeling, wat verregaande specialisatie en fragmentatie van verantwoordelijkheden met zich meebrengt, draagt onmiskenbaar bij aan de hoge faalkosten. Ter beteugeling van deze schadepost zoeken steeds meer bouwbedrijven dan ook naar alternatieve organisatievormen. Maar er zijn ook factoren in het spel die niet zijn terug te voeren op de unieke positie van de bouwsector.

Zo wordt tijdsdruk, zowel in de fase van voorbereiding als in de uitvoering, vaak als oorzaak van faalkosten genoemd. Ook gebrekkige communicatie tussen de partijen en ontoereikende informatieoverdracht bij de overgang naar een volgende bouwfase leveren fouten op. Onvoldoende deskundigheid bij (onder)aannemers en een ondoordachte planning en organisatie van de werkzaamheden spelen evenzeer een rol. Niet zelden hebben vermijdbare faalkosten tekortschietend menselijk gedrag en handelen als oorzaak. Dat kan zich op verschillende manieren uiten, van medewerkers die weinig betrokkenheid tonen tot een bedrijfscultuur die nauwelijks ruimte laat voor samenwerking.

Het kennen en onderkennen van de oorzaken die faalkosten opleveren is van groot belang, maar het effectief terugdringen van deze schadeposten verdient de meeste aandacht. In de publicatie �Faalkosten, de (bouw)wereld uit!� (SBR/BouwBeter, mei 2005) krijgt het onderwerp de praktische aanpak die het verdient. De uitgave bestaat uit drie delen: een verhandeling over de aard en oorzaken van faalkosten (deel 1); een praktische handleiding voor het verminderen van faalkosten (deel 2); en een overzicht van technieken die hierbij van pas kunnen komen (deel 3). �Faalkosten, de (bouw)wereld uit!� richt zich in eerste instantie tot uitvoerende bouwondernemers, maar voor overige partijen is de beschreven methodiek evenzeer van nut.

Stappenplan

Faalkostenreductie begint met aandacht voor de drie-eenheid �willen, kennen en kunnen�. Van groot belang voor het effectief en efficiënt uitvoeren van (bouw)taken zijn immers duidelijke instructies aan goed geschoolde, vaardige medewerkers, van hoog tot laag, die goed gemotiveerd en binnen een optimale organisatie hun werk kunnen en willen verrichten.

Vanzelfsprekend speelt de overdracht van informatie hierbij een cruciale rol. In de publicatie wordt daarom uitgebreid stilgestaan bij de informatiekringloop – een samenspel rond de begrippen �waarnemen, denken, weten en handelen� die praktisch ten uitvoer wordt gebracht met behulp van bedrijfsinformatiesystemen, registraties, evaluaties, nalooplijsten en taakinstructies.

De kern van �Faalkosten, de (bouw)wereld uit!� bestaat uit een stappenplan voor faalkostenreductie dat gestoeld is op het principe van �de lerende organisatie�. Het kritisch doorlichten van de informatiekringloop vormt de rode draad tussen alle zes stappen in het plan. Daarbij is het motiveren van medewerkers een blijvend punt van aandacht. In een aparte paragraaf staan aanbevelingen over het omgaan met weerstand bij personeel. In de praktijk van veranderprocessen is dat een vaak voorkomend struikelblok.

Werk maken van faalkostenreductie vergt een behoorlijke tijdsinvestering, maar daar staat een substantiële winstverbetering tegenover. Toch is dat meestal niet de directe aanleiding om actie te ondernemen. Steeds meer bouwondernemers geven aan af te willen rekenen met ergerniswekkende klachten die steeds terugkeren, structurele problemen die tijdens de financiële verslaglegging naar boven komen, of het hardnekkige verschijnsel van de teleurgestelde en soms boze klant. De toolbox met technieken uit �Faalkosten, de (bouw)wereld uit� geeft deze ondernemers een praktisch handvat.

Tijdsdruk wordt vaak als oorzaak genoemd

Reageer op dit artikel